Το συνολικό χαρτοφυλάκιο έργων αποθήκευσης που περιλαμβάνεται στον σχεδιασμό υπερβαίνει τα 10 GW, ενώ τα 4,7 GW αφορούν αυτόνομα συστήματα μπαταριών (standalone). Παράλληλα, προβλέπεται χρηματοδοτική στήριξη ύψους 200 εκατ. ευρώ, μέσω της ρήτρας διαφυγής, για έργα αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή, με τις σχετικές παρεμβάσεις να βρίσκονται υπό σχεδιασμό.

Το κρίσιμο ζητούμενο, σύμφωνα με τον υφυπουργό, δεν είναι μόνο η εξασφάλιση του απαραίτητου επενδυτικού ενδιαφέροντος, αλλά κυρίως η μετάβαση από τον σχεδιασμό στην κατασκευή. Σε αυτή την κατεύθυνση, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν η διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου, η έκδοση όρων σύνδεσης και η αποφυγή νέων καθυστερήσεων στις διαγωνιστικές διαδικασίες.

Το στοίχημα της υλοποίησης για τις μπαταρίες

Απαντώντας στην κριτική για τις καθυστερήσεις στην ανάπτυξη της αποθήκευσης, ο Νίκος Τσάφος ανέφερε ότι οι παρατάσεις των διαγωνισμών δόθηκαν έπειτα από αιτήματα της ίδιας της αγοράς. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η αξιολόγηση της ελληνικής προσπάθειας σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές αγορές πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές συνθήκες ανάπτυξης των ΑΠΕ και τις δυνατότητες σύνδεσης νέων μονάδων στα δίκτυα.

Όπως εξήγησε, η Ελλάδα προηγήθηκε στην εγκατάσταση σημαντικού όγκου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και πλέον καλείται να αναπτύξει τις αναγκαίες υποδομές αποθήκευσης, ώστε να διαχειρίζεται αποτελεσματικότερα την παραγωγή και να περιορίζει τις πιέσεις στο ηλεκτρικό σύστημα. Αντίθετα, η Βουλγαρία δεν εμφανίζει αντίστοιχο βαθμό διείσδυσης ΑΠΕ, γεγονός που, κατά τον υφυπουργό, καθιστά τις απευθείας συγκρίσεις λιγότερο αντιπροσωπευτικές.

Στο ίδιο πλαίσιο, επικαλέστηκε τους στόχους άλλων ευρωπαϊκών χωρών, σημειώνοντας ότι η Ισπανία επιδιώκει να αναπτύξει 4–5 GW αποθήκευσης έως το 2028, ενώ η Ουγγαρία έχει θέσει στόχο 700 MW, παρά την υψηλότερη διείσδυση φωτοβολταϊκών που διαθέτει.

Χαρτοφυλάκιο άνω των 10 GW και ενδεχόμενο νέων επενδύσεων

Ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ δεν περιορίζεται στις αυτόνομες μπαταρίες, αλλά καλύπτει ένα ευρύτερο φάσμα τεχνολογιών και επιχειρηματικών μοντέλων. Σε αυτό περιλαμβάνονται συνδυαστικά έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, μονάδες αντλησιοταμίευσης, καθώς και συστήματα που εξυπηρετούν ανάγκες αυτοκατανάλωσης και εγκαθίστανται πίσω από τον μετρητή.

Με τον συνυπολογισμό όλων των παραπάνω κατηγοριών, το συνολικό χαρτοφυλάκιο ξεπερνά τα 10 GW, αποτυπώνοντας το εύρος των επενδυτικών σχεδίων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή στον σχεδιασμό.

Σε ό,τι αφορά την προοπτική νέας πρόσκλησης για έργα αποθήκευσης πέραν των 4,7 GW, ο υφυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο διάθεσης πρόσθετου ηλεκτρικού χώρου. Έθεσε, ωστόσο, ως άμεση προτεραιότητα την υλοποίηση των έργων που έχουν ήδη δρομολογηθεί, προκειμένου να αρχίσουν να αποδίδουν στην πράξη οι επενδύσεις που έχουν σχεδιαστεί.

Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι δεν προβλέπεται αλλαγή στο όριο αντισυγκέντρωσης των 500 MW, παράμετρος που αφορά τη διάρθρωση της συμμετοχής των επενδυτών στο συγκεκριμένο πλαίσιο.

Το δίκτυο ως βασικός περιορισμός για τις νέες επενδύσεις

Η διαθεσιμότητα ηλεκτρικού χώρου αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικότερους παράγοντες που θα καθορίσουν τον ρυθμό ανάπτυξης της αγοράς αποθήκευσης. Ο Νίκος Τσάφος αναγνώρισε ότι υπάρχουν πραγματικοί περιορισμοί στην ικανότητα του δικτύου να υποδεχθεί νέες μονάδες, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη επιτάχυνσης της έκδοσης όρων σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ.

Το υπουργείο επιδιώκει στενότερο συντονισμό με τον Διαχειριστή, ώστε να προχωρήσουν ταχύτερα οι σχετικές διαδικασίες. Την ίδια στιγμή, προβληματισμό προκαλεί το ενδεχόμενο νέων ενστάσεων και προσφυγών μετά την προκήρυξη της πρόσκλησης για τις μπαταρίες, καθώς θα μπορούσαν να μεταθέσουν περαιτέρω το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Για τους επενδυτές, η ταχύτητα αδειοδότησης και σύνδεσης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, καθώς επηρεάζει τον χρόνο εισόδου των έργων στην αγορά και, κατ' επέκταση, τον οικονομικό σχεδιασμό τους.

Τα 200 εκατ. ευρώ για την αποθήκευση πίσω από τον μετρητή

Παράλληλα με τις επενδύσεις μεγάλης κλίμακας, το ΥΠΕΝ σχεδιάζει την αξιοποίηση 200 εκατ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής για την ενίσχυση έργων αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή. Η συγκεκριμένη κατηγορία αφορά εφαρμογές που συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την αυτοκατανάλωση και τη δυνατότητα αποθήκευσης της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο σχεδιασμός των παρεμβάσεων βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ εξετάζεται και η σχέση των διαγωνιστικών διαδικασιών με τη χορήγηση όρων σύνδεσης. Η εξειδίκευση των μέτρων θα καθορίσει το πλαίσιο αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων και τις προϋποθέσεις συμμετοχής των ενδιαφερόμενων επενδυτών.

Αποζημιώσεις για τις περικοπές ενέργειας

Στο μέτωπο της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, ο υφυπουργός αναφέρθηκε στην ανάγκη διαμόρφωσης μηχανισμού αποζημίωσης για περικοπές που πραγματοποιούνται για λόγους εξισορρόπησης του συστήματος, στο πλαίσιο της ανακατανομής της παραγωγής και της εφαρμογής του προγράμματος κατανομής.

Το ζήτημα είχε θέσει η γενική γραμματέας Ενέργειας, Δέσποινα Παληαρούτα, κατά την παρουσία της στο 8ο Renewable & Storage Forum και, όπως ανέφερε ο κ. Τσάφος, βρίσκεται υπό συζήτηση με τον ΑΔΜΗΕ και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς.

Η διαμόρφωση ενός τέτοιου μηχανισμού αποτελεί σημαντική παράμετρο για την αγορά, καθώς συνδέεται με τον τρόπο κατανομής του κόστους των περικοπών και τη διαχείριση των επιπτώσεών τους στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας.

Υπεράκτια αιολικά: Το κόστος δυσκολεύει τον σχεδιασμό

Καθυστερήσεις καταγράφονται και στην ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, όπως παραδέχθηκε ο υφυπουργός, με αφορμή τη μελέτη που παρουσίασε η ΕΔΕΥΕΠ κατά την πρώτη ημέρα του συνεδρίου.

Οι αυξημένες απαιτήσεις κόστους επιβαρύνουν τον σχεδιασμό, ενώ οι δημοσιονομικές ανάγκες που προκύπτουν από τους υφιστάμενους υπολογισμούς χαρακτηρίζονται υψηλές. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται εναλλακτικές λύσεις για την κατανομή του επενδυτικού κινδύνου μεταξύ κράτους και επενδυτών, με στόχο τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου μοντέλου ανάπτυξης για τον κλάδο.

Η εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ της οικονομικής βιωσιμότητας των έργων και της επιβάρυνσης που συνεπάγεται η δημόσια στήριξη αποτελεί βασική παράμετρο για την πρόοδο των επενδύσεων στα υπεράκτια αιολικά.

Οι ενεργειακές εκκρεμότητες του ΥΠΕΝ

Στις προτεραιότητες του υπουργείου για το επόμενο διάστημα περιλαμβάνονται η ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών οδηγιών για την ηλεκτρική ενέργεια και την εξοικονόμηση ενέργειας, η υλοποίηση των παρεμβάσεων στο πλαίσιο της ρήτρας διαφυγής, καθώς και η προώθηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών και του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.

Ο Νίκος Τσάφος αναφέρθηκε, επίσης, στη διυπουργική επιτροπή για τα πυρηνικά, η οποία συνεδρίασε την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να διαπραγματεύεται με την Ευρωπαϊκή Ένωση για αλλαγές στην αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας.

Όπως σημείωσε, ακόμη και περιορισμένες προσαρμογές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορούν να έχουν ευρύτερο αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται οι ενεργειακές κρίσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια εφοδιασμού και η ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος παραμένουν κρίσιμα ζητήματα για την ευρωπαϊκή οικονομία.