• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Ψηφιακά blackout: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο των κυβερνοεπιθέσεων
10:00 - 22 Νοε 2026

Ψηφιακά blackout: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει το τοπίο των κυβερνοεπιθέσεων

Δες περισσότερα άρθρα του Reporter.gr όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Χαρακτηριστική της κουλτούρας που επικράτησε στη Silicon Valley είναι η φράση του Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta «κινούμαστε γρήγορα και σπάμε πράγματα» («move fast and break things»), η οποία μετατράπηκε σε σύνθημα της τεχνολογικής βιομηχανίας. Έτσι, η προτεραιότητα δίνεται στην ταχεία ανάπτυξη και διάθεση νέων προϊόντων, ακόμη κι αν η ασφάλεια και η συντήρηση των συστημάτων περνούσαν σε δεύτερη μοίρα. Ωστόσο, πώς επηρεάζει αυτό τον χώρο της κυβερνοασφάλειας;  

Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ των New York Times, οι ισορροπίες έχουν αλλάξει ριζικά – πράγμα που συνδέεται και με την «έκρηξη» κυβερνοεπιθέσεων το τελευταίο διάστημα. Κενά ασφαλείας που στο παρελθόν απαιτούσαν μήνες εργασίας από εξειδικευμένες ομάδες μπορούν πλέον να εντοπιστούν και να αξιοποιηθούν σε λίγες ημέρες ή ακόμη και ώρες.

Ενδεικτική είναι η περίπτωση του ερευνητή κυβερνοασφάλειας Πάουλος Γιμπέλο, ο οποίος ανακάλυψε μια σοβαρή ευπάθεια σε λογισμικό επεξεργασίας εγγράφων και εικόνων που χρησιμοποιείται ευρέως στο διαδίκτυο. Το κενό, με την ονομασία Upload2Shell, θα μπορούσε να επιτρέψει σε έναν χάκερ να αποκτήσει πρόσβαση σε συστήματα της Google, της Zoom και δυνητικά χιλιάδων ακόμη επιχειρήσεων, απλώς μέσω της μεταφόρτωσης ενός αρχείου.

Ο Γιμπέλο, ιδρυτής της εταιρείας PWN AI, αξιοποίησε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να εξετάσει σε βάθος τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι υπηρεσίες μεταφόρτωσης αρχείων. Έτσι εντόπισε ότι το Ghostscript, λογισμικό που δημιουργήθηκε πριν από 38 χρόνια για τη μετατροπή εικόνων σε διαφορετικές μορφές, μπορούσε να αξιοποιηθεί κακόβουλα μέσω αρχείων που περιείχαν ειδικά σχεδιασμένη γραμματοσειρά. Ο ερευνητής ενημέρωσε την Artifex, την εταιρεία ανάπτυξης του Ghostscript, καθώς και τις επιχειρήσεις που επηρεάζονταν, προκειμένου να εκδοθούν οι απαραίτητες διορθώσεις ασφαλείας.

Ψηφιακά blackout: Από έναν δύσκολο Οκτώβρη σε έναν ακόμη χειρότερο Νοέμβρη

Ωστόσο, οι επιπτώσεις της νέας πραγματικότητας δεν περιορίζονται πλέον στον στενό κύκλο των ειδικών της κυβερνοασφάλειας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, το πρόσφατο blackout της Microsoft που προκάλεσε χάος σε χιλιάδες επιχειρήσεις και «πάγωσε» τα συστήματα των δημόσιων υπηρεσιών. Άλλες δυσλειτουργίες έχουν επηρεάσει τραπεζικές συναλλαγές, υπηρεσίες της Apple, ενώ προκάλεσαν ακόμη και πολυήμερη διακοπή σε κρίσιμο δίκτυο της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας των ΗΠΑ (NSA). Παράλληλα, η εμπορική αεροπορική κυκλοφορία στις Ηνωμένες Πολιτείες καθηλώθηκε προσωρινά.

Οι αμερικανικές αρχές διευκρίνισαν ότι δεν υπήρχαν ενδείξεις πως τα συγκεκριμένα περιστατικά προκλήθηκαν από κακόβουλες κυβερνοεπιθέσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, με εξαίρεση την καθήλωση των πτήσεων, η αιτία αποδόθηκε σε προβληματικές ενημερώσεις λογισμικού, οι οποίες είχαν εγκατασταθεί στο πλαίσιο της προσπάθειας ενίσχυσης της ασφάλειας των συστημάτων.

Σε ορισμένα από αυτά τα περιστατικά, μεταξύ των οποίων και εκείνο που επηρέασε την NSA, οι ευπάθειες είχαν εντοπιστεί με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης. Η δυνατότητα των νέων εργαλείων να αποκαλύπτουν γρήγορα αδυναμίες έχει οδηγήσει τις επιχειρήσεις και τις κρατικές υπηρεσίες σε έναν αγώνα δρόμου για την εγκατάσταση διορθώσεων. Ωστόσο, η βιασύνη αυξάνει τον κίνδυνο λαθών στις ενημερώσεις, με αποτέλεσμα να προκαλούνται νέες διακοπές και δυσλειτουργίες.

Η κατάσταση του προηγούμενου μήνα ήταν τόσο ανησυχητική, ώστε ορισμένοι ειδικοί και επαγγελματίες του κλάδου άρχισαν να χρησιμοποιούν τον χαρακτηρισμό «Black October». Η εικόνα επιδεινώθηκε περαιτέρω τον Νοέμβριο, εντείνοντας την ανησυχία των χρηστών για την ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνολογία και για την αξιοπιστία των ψηφιακών συστημάτων από τα οποία εξαρτάται η καθημερινότητά τους.

Ο πρώην επικεφαλής της NSA και της Διοίκησης Κυβερνοπολέμου των ΗΠΑ, απόστρατος στρατηγός Πολ Νακασόνε, χαρακτήρισε την κατάσταση ως «τη νέα κανονικότητα». Όπως ανέφερε σε συνέδριο στην Ουάσιγκτον, επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες προσπαθούν ταυτόχρονα να εκσυγχρονίσουν τις υποδομές τους και να τις προστατεύσουν, με την τεχνητή νοημοσύνη να αποτελεί κινητήρια δύναμη τόσο των ευκαιριών όσο και των προκλήσεων.

Ο ίδιος, ο οποίος συμμετέχει στο διοικητικό συμβούλιο της OpenAI, χαρακτήρισε την τεχνητή νοημοσύνη την πλέον ανατρεπτική τεχνολογία στην ιστορία, υπογραμμίζοντας ότι οι συνέπειές της δεν περιορίζονται στον ψηφιακό κόσμο, αλλά επεκτείνονται στο σύνολο της κοινωνίας.

Το συσσωρευμένο τεχνολογικό «χρέος»

Η σημερινή κρίση συνδέεται και με ένα διαχρονικό πρόβλημα της τεχνολογικής βιομηχανίας: την προτεραιότητα που δόθηκε επί χρόνια στην ταχύτητα ανάπτυξης και διάθεσης νέων προϊόντων, συχνά εις βάρος της ασφάλειας και της συντήρησης του λογισμικού.

Η πρακτική αυτή δημιούργησε σταδιακά ένα μεγάλο «τεχνολογικό χρέος», δηλαδή συσσωρευμένες αδυναμίες και ελλείψεις στον κώδικα, οι οποίες δεν αντιμετωπίστηκαν εγκαίρως. Όπως επισημαίνει ο Χουάν Αντρές Γκερέρο-Σαάντε, ειδικός σε θέματα ασφάλειας και τεχνητής νοημοσύνης στην εταιρεία κυβερνοασφάλειας SentinelOne, πολλές επιχειρήσεις επένδυαν στην κυκλοφορία νέων προϊόντων, χωρίς να διαθέτουν αντίστοιχους πόρους για τη συντήρηση και την προστασία τους.

Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει πλέον τις δυνατότητες εντοπισμού αυτών των αδυναμιών. Ερευνητές χρησιμοποιούν εξειδικευμένα μοντέλα για να εξετάζουν τον κώδικα και να αναζητούν τρόπους παραβίασης συστημάτων, ενώ επιχειρήσεις αξιοποιούν τα ίδια εργαλεία για να δοκιμάζουν τις υποδομές τους πριν εντοπίσουν τα κενά οι κακόβουλοι χρήστες.

«Η ανθρώπινη τεχνογνωσία είναι πιο αναγκαία από ποτέ»

Ωστόσο, η αύξηση των ευπαθειών που εντοπίζονται δημιουργεί και ένα νέο πρόβλημα: την έλλειψη επαρκούς ανθρώπινου δυναμικού για την αξιολόγηση και την αντιμετώπισή τους. Σύμφωνα με στοιχεία του LinkedIn που εξέτασαν οι New York Times, οι προσλήψεις στον τομέα της κυβερνοασφάλειας στις ΗΠΑ δεν ακολουθούν τον ρυθμό της συνολικής αγοράς εργασίας, παρά την αύξηση των περιστατικών και των κενών ασφαλείας.

Η εξέλιξη αυτή προκαλεί πρόσθετη ανησυχία, καθώς μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες προχώρησαν σε εκτεταμένες περικοπές προσωπικού μέσα στη χρονιά, επιδιώκοντας, μεταξύ άλλων, να αντικαταστήσουν εργαζομένους με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Έτσι, κινδυνεύουν να χάσουν ανθρώπους που διαθέτουν πολύτιμη γνώση για τον τρόπο με τον οποίο αναπτύχθηκαν και λειτουργούν τα παλαιότερα συστήματά τους.

Η επικεφαλής ασφάλειας πληροφοριών του LinkedIn, Λία Κίσνερ, υπογραμμίζει ότι η ανθρώπινη τεχνογνωσία είναι σήμερα πιο αναγκαία από ποτέ. Όπως σημειώνει, οι επιχειρήσεις χρειάζονται ειδικούς που κατανοούν τη λειτουργία των συστημάτων, διαθέτουν περιέργεια και μπορούν να επιλύουν σύνθετα προβλήματα σε ένα περιβάλλον που αλλάζει με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς.

Ανοιχτή «πληγή» τα παλιά κενά ασφαλείας

Παρά την εντυπωσιακή αύξηση των δυνατοτήτων της τεχνητής νοημοσύνης, πολλές κυβερνοεπιθέσεις εξακολουθούν να βασίζονται σε απλές και γνωστές μεθόδους. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι χάκερ δεν χρειάζονται προηγμένα εργαλεία, καθώς μπορούν να εκμεταλλευτούν αδυναμίες που παραμένουν στα συστήματα επειδή δεν έχουν διορθωθεί εγκαίρως.

Το δημοσίευμα αναφέρει, μεταξύ άλλων, τις επιθέσεις του Ιράν σε δημοτικά συστήματα ύδρευσης στις ΗΠΑ, οι οποίες βασίστηκαν σε αδύναμους ή προεπιλεγμένους κωδικούς πρόσβασης, καθώς και την παραβίαση ευαίσθητων αρχείων προσωπικού του FBI λόγω ελλιπούς ενημέρωσης του λογισμικού της Oracle.

Ο αντιπρόεδρος της Microsoft για θέματα ασφάλειας πελατών και εμπιστοσύνης, Μάικλ Γιε, επισημαίνει ότι πολλές επιθέσεις δεν βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά στην εκμετάλλευση παλαιών, γνωστών αδυναμιών. Κατά συνέπεια, η αδυναμία των οργανισμών να συντηρούν και να ενημερώνουν τα συστήματά τους εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους.

Θύμα του φαινομένου έπεσε κι η ίδια η Microsoft, με τα πέντε συχνότερα κενά ασφαλείας στα προϊόντα της να αφορούν προβλήματα για τα οποία είχαν εκδοθεί διορθώσεις τρία έως έξι χρόνια νωρίτερα.

Μια μεταβατική περίοδος με αβέβαιη κατάληξη

Τελικά, η τεχνητή νοημοσύνη θα οδηγήσει σε ένα ασφαλέστερο διαδίκτυο ή αν θα διατηρήσει σε μόνιμη βάση την πίεση στα ψηφιακά συστήματα;

Φαίνεται ότι προς το παρόν δεν υπάρχει απάντηση.

Ο Ρομπ Τζόις, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος κυβερνοασφάλειας της NSA, εκτιμά ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν δημιουργεί απαραίτητα εντελώς νέους τρόπους κυβερνοεπίθεσης, αλλά εντείνει την πίεση για την αντιμετώπιση των ήδη υπαρχόντων προβλημάτων. Ο ίδιος παρομοιάζει τη σημερινή κατάσταση με μία δασική πυρκαγιά: η τεχνολογία περνά μια περίοδο έντονων αναταράξεων, από την οποία ενδέχεται να προκύψουν ισχυρότερα και πιο ανθεκτικά συστήματα, αλλά η μετάβαση θα είναι δύσκολη.

Πιο επιφυλακτικός εμφανίζεται ο Πάουλος Γιμπέλο, ο οποίος θεωρεί ότι δεν υπάρχει σαφής λόγος να σταματήσει η ανακάλυψη νέων ευπαθειών, καθώς κάθε νέα γενιά ισχυρότερων μοντέλων θα μπορεί να εντοπίζει αδυναμίες ακόμη και σε κώδικα που έχει γραφτεί με τη βοήθεια προηγούμενων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.