Μια ασυνήθιστα ζεστή μέρα του Ιανουαρίου, ο Δημήτρης Μαρίνογλου όργωνε το χωράφι του στη βόρεια Ελλάδα, φοβούμενος το χειρότερο: ότι τα αποθέματα νερού από τη γειτονική Βουλγαρία, που κρατούσαν τις καλλιέργειες της οικογένειάς του ζωντανές για δεκαετίες, θα στερέψουν το καλοκαίρι, αναφέρει το Reuters σε ρεπορτάζ του.

Από το 1964, το νερό από τα βουνά της Βουλγαρίας ρέει ελεύθερα κατά μήκος του ποταμού Άρδα σε 50.000 στρέμματα (20.000 εκτάρια) της πεδιάδας του Έβρου στην Ελλάδα, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας αποζημιώσεων του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μεταξύ των δύο χωρών.

Ωστόσο, η συμφωνία έληξε τον περασμένο Ιούλιο και δεν είναι σαφές αν θα ανανεωθεί, καθώς η Βουλγαρία αξιολογεί τις δικές της ανάγκες σε νερό.

Η κατάσταση αναδεικνύει πόσο ζωτικής σημασίας -και επισφαλείς- έχουν γίνει οι υδάτινοι πόροι στη νότια Ευρώπη, όπου η κλιματική αλλαγή έχει κάνει τα καλοκαίρια πιο ζεστά και τις βροχές λιγότερο συχνές, τονίζει το Reuters. Η Ελλάδα κατέγραψε πέρυσι τον θερμότερο χειμώνα και καλοκαίρι που έχει καταγραφεί ποτέ.

«Τίποτα δεν μπορεί να γίνει χωρίς νερό», δήλωσε ο Μαρίνογλου, 32 ετών. «Αγοράσαμε εξοπλισμό, αγοράσαμε χωράφια, όλα αυτά αξίζουν πολλά χρήματα».

Κινητοποιήσεις αγροτών στις Καστανιές

Ανήσυχοι Έλληνες αγρότες απέκλεισαν τη βόρεια πόλη Καστανιές αυτή την εβδομάδα κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι δεν ενήργησε αρκετά γρήγορα για να εξασφαλίσει μια συμφωνία πριν από το καλοκαίρι. Αξιωματούχοι του ελληνικού υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος λένε ότι η πολιτική αστάθεια στη Βουλγαρία και οι διαδοχικές προσωρινές κυβερνήσεις έχουν καθυστερήσει τις συνομιλίες.

Όταν ρωτήθηκε σχετικά με μια συμφωνία, το υπουργείο Γεωργίας της Βουλγαρίας ανέφερε σε δήλωσή του: «Είναι σημαντικό η Βουλγαρία να καλύπτει πρώτα και κύρια τις δικές της εθνικές ανάγκες σε νερό ... και στη συνέχεια τις ανάγκες των γειτονικών χωρών».

Τι προέβλεπε η προηγούμενη συμφωνία-Οι ελληνικές προσδοκίες

Σύμφωνα με την προηγούμενη συμφωνία, η Βουλγαρία απελευθέρωσε 186 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού ετησίως από υδροηλεκτρικά φράγματα στον Έβρο, μια φτωχή περιοχή χωρίς λειτουργικούς ταμιευτήρες ή φράγματα. Η παροχή γινόταν από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο, όταν οι καλλιέργειες το χρειάζονταν περισσότερο.

Αν και η συμφωνία έληξε τον Ιούλιο, η Ελλάδα και η εθνική εταιρεία ηλεκτρισμού της Βουλγαρίας υπέγραψαν την τελευταία στιγμή συμφωνία για προμήθειες μέχρι τον Σεπτέμβριο, οι όροι της οποίας δεν έχουν γνωστοποιηθεί.

Η Ελλάδα ελπίζει να ξεκινήσει ένα νέο γύρο διαπραγματεύσεων τον επόμενο μήνα, τώρα που η Σόφια έχει νέα κυβέρνηση, αλλά δεν είναι σαφές αν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία μέχρι την 1η Μαΐου.

«Κανείς δεν μπορεί να πει πόσο κοντά ή πόσο μακριά βρισκόμαστε από μια συμφωνία», δήλωσε ο Πέτρος Βαρελίδης, γενικός γραμματέας υδάτινων πόρων του ελληνικού υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος.

Στο μπλόκο των Καστανιών, οι αγρότες παρέταξαν περισσότερα από 100 τρακτέρ σε ένδειξη διαμαρτυρίας. Η αβεβαιότητα σχετικά με τη συμφωνία για το νερό έρχεται να προστεθεί σε έναν μακρύ κατάλογο παραπόνων, συμπεριλαμβανομένου του αγώνα με το υψηλό κόστος ενέργειας και παραγωγής.

Ζωτικής σημασίας για τους αγρότες μία νέα συμφωνία

«Αν δεν υπάρξει μακροπρόθεσμη συμφωνία, για εμάς αυτό σημαίνει θάνατος», δήλωσε ο 59χρονος αγρότης Νίκος Πόπτσογλου, η γη του οποίου τροφοδοτείται με νερό από τη Βουλγαρία. Ακόμη και πριν λήξει η συμφωνία, είπε ότι τα χωράφια του υπέστησαν πέρυσι μείωση της παραγωγής κατά 30-40% λόγω της ξηρασίας.

Ο Δημήτρης Δρακούδης, επικεφαλής της τοπικής ένωσης αγροτών, δήλωσε ότι το νερό από τη Βουλγαρία ήταν η μόνη πηγή που είχαν. Μια δεξαμενή νερού στην περιοχή έχει διαρροή και δεν μπορεί να συγκρατήσει νερό, δήλωσαν τοπικοί και κυβερνητικοί αξιωματούχοι.

«Το πρόβλημα είναι ότι εδώ και 60 χρόνια δεν έχει γίνει τίποτα, ούτε έργα υποδομής ούτε συντήρηση», δήλωσε ο Δρακούδης.