Πιο αναλυτικά, η συγκεκριμένη τάση βρέθηκε, την Τετάρτη το μεσημέρι (18/11), στο επίκεντρο της συνέντευξης Τύπου της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), όπου από τη διοίκηση, αναδείχθηκε η ανάγκη επίτευξης οικονομιών κλίμακας και αξιοποίησης συνεργειών, σε μια αγορά που λειτουργεί με ιδιαίτερα περιορισμένα περιθώρια κέρδους. Ενδεικτικό είναι ότι το περιθώριο κέρδους προ φόρων διαμορφώθηκε το 2025 στο 1,39%, παρά τις σημαντικές επενδύσεις που πραγματοποίησαν οι επιχειρήσεις, οι οποίες ανήλθαν σε 660 εκατ. ευρώ.
Η προοπτική μεγαλύτερης συγκέντρωσης, ωστόσο, δεν συνεπάγεται απαραίτητα την εξαφάνιση των μικρότερων παικτών. Αντίθετα, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί ένα νέο τοπίο, στο οποίο οι μεγάλες αλυσίδες θα επιδιώξουν να ενισχύσουν τη θέση τους, ενώ μικρότερες επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται μέσα από πιο εξειδικευμένα εμπορικά μοντέλα.
Οι πιέσεις στην κερδοφορία φέρνουν νέες συμφωνίες
Επισημαίνεται ότι η εικόνα της αγοράς δεν είναι ενιαία για όλες τις επιχειρήσεις. Πίσω από τον μέσο όρο των οικονομικών επιδόσεων καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις, με ορισμένες αλυσίδες να εμφανίζουν καλύτερα αποτελέσματα και άλλες να αντιμετωπίζουν ζημιογόνες χρήσεις.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ένταξη μιας επιχείρησης σε μεγαλύτερο επιχειρηματικό όμιλο μπορεί να αποτελέσει λύση για τη διατήρηση της βιωσιμότητάς της. Οι εκπρόσωποι του κλάδου εκτιμούν ότι ο αριθμός των μεσαίων και μεγάλων αλυσίδων θα περιοριστεί, χωρίς ωστόσο να είναι σε θέση να προσδιορίσουν πόσες επιχειρήσεις θα παραμείνουν στην αγορά.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι οι εξαγορές δεν αποτελούν από μόνες τους εγγύηση βελτίωσης της κερδοφορίας. Η αποτελεσματική διαχείριση των λειτουργικών δαπανών, η εμπορική στρατηγική και η ανάπτυξη προϊόντων με διακριτή ταυτότητα θα εξακολουθήσουν να καθορίζουν την ανταγωνιστικότητα κάθε επιχείρησης.
Στα 13,6 δισ. ευρώ ο τζίρος, μόλις 1,39% το περιθώριο κέρδους
Τα οικονομικά μεγέθη αποτυπώνουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Όπως παρουσίασε ο γενικός διευθυντής της ΕΣΕ, Απόστολος Πεταλάς, ο συνολικός κύκλος εργασιών των σούπερ μάρκετ ανήλθε το 2025 στα 13,6 δισ. ευρώ, ενώ τα λειτουργικά έξοδα έφτασαν τα 3,4 δισ. ευρώ. Τα κέρδη προ φόρων διαμορφώθηκαν στα 189 εκατ. ευρώ.
Ιδιαίτερα υψηλή είναι η συμμετοχή της μισθοδοσίας στις συνολικές λειτουργικές δαπάνες, καθώς αντιστοιχεί στο 62,6%, ενώ το ενεργειακό κόστος αντιπροσωπεύει το 6,8%.
Ο αντιπρόεδρος της ΕΣΕ, Αριστοτέλης Παντελιάδης, στάθηκε στην απόσταση που δημιουργείται ανάμεσα στην αύξηση των λειτουργικών εξόδων και στη δυνατότητα των επιχειρήσεων να διατηρούν σταθερό το μικτό τους περιθώριο. Όπως προκύπτει από την εικόνα που παρουσίασε η Ένωση, η περαιτέρω συμπίεση της κερδοφορίας μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητα ορισμένων αλυσίδων.
Την ίδια στιγμή, ο κλάδος συνεχίζει να επενδύει στον εκσυγχρονισμό του. Σε βάθος δεκαετίας, οι συνολικές επενδύσεις έφτασαν τα 3,8 δισ. ευρώ, με σημαντικούς πόρους να κατευθύνονται στην αναβάθμιση των καταστημάτων, στις υποδομές εφοδιασμού, στις νέες τεχνολογίες και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.
Οι καταναλωτές επιμένουν στις χαμηλές τιμές
Την ώρα που οι επιχειρήσεις αναζητούν τρόπους ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς τους, η αγοραστική συμπεριφορά παραμένει άμεσα συνδεδεμένη με την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα. Η τιμή εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό κριτήριο επιλογής για τους καταναλωτές, οι οποίοι εμφανίζονται ιδιαίτερα ευαίσθητοι στο κόστος του καθημερινού καλαθιού.
Σύμφωνα με πανελλαδική έρευνα του ΙΕΛΚΑ σε δείγμα 1.500 καταναλωτών, την οποία παρουσίασε ο πρόεδρός του, καθηγητής Γιώργος Δουκίδης, το 69% ζητά χαμηλότερες τιμές σε καθημερινή βάση, ενώ το 37% επιθυμεί περισσότερες και μεγαλύτερες προσφορές.
Παράλληλα, το 28% δίνει έμφαση στη μεγαλύτερη διαφάνεια ως προς τις τιμές και τις εμπορικές πρακτικές, ενώ το 22% ζητά διεύρυνση των οικονομικότερων επιλογών ιδιωτικής ετικέτας.
Η έρευνα καταγράφει, ωστόσο, και τα όρια της προσαρμογής που είναι διατεθειμένοι να αποδεχθούν οι καταναλωτές. Για να εξασφαλίσουν σημαντικά χαμηλότερες τιμές, το 34% θα δεχόταν μικρότερη παρουσία επώνυμων προϊόντων στα ράφια, ενώ το 33% δεν θα ήταν διατεθειμένο να κάνει κανέναν συμβιβασμό. Ακόμη μικρότερη είναι η αποδοχή περιορισμού της ποικιλίας, που συγκεντρώνει 13%, ή μείωσης του μεγέθους των συσκευασιών, με μόλις 4%.
Την οικονομική πίεση αποτυπώνει και η πορεία της αγοραστικής κίνησης μέσα στον μήνα. Σύμφωνα με τις επισημάνσεις των εκπροσώπων του κλάδου, οι πωλήσεις εμφανίζουν κάμψη κατά την τρίτη εβδομάδα, ενώ ενισχύονται εκ νέου μετά την καταβολή μισθών και συντάξεων.
Τεχνολογία και παραγωγικότητα στο επίκεντρο των επόμενων επενδύσεων
Πέρα από τις επιχειρηματικές συμφωνίες, σημαντικές αλλαγές αναμένεται να προκύψουν και από την αξιοποίηση της τεχνολογίας. Τα αυτόματα ταμεία, οι ηλεκτρονικές ετικέτες τιμών και οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης αποκτούν μεγαλύτερη θέση στον σχεδιασμό των αλυσίδων, με στόχο τον περιορισμό του κόστους, την αύξηση της παραγωγικότητας και την αναβάθμιση της εξυπηρέτησης.
Στις προκλήσεις που ανέδειξε ο πρόεδρος του ΙΕΛΚΑ περιλαμβάνονται επίσης η δυσκολία εξεύρεσης προσωπικού, η ανάγκη ανάπτυξης νέων δεξιοτήτων, η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις και η αναζήτηση πρόσθετων πηγών εσόδων.
Σε ό,τι αφορά την εξέλιξη των τιμών, ο πρόεδρος της ΕΣΕ, Γιάννης Μασούτης, εξέφρασε την προτίμησή του για ένα περιβάλλον σταθεροποίησης αντί για έναν νέο κύκλο γενικευμένων ανατιμήσεων. «Θα ήθελα να μιλούσαμε περισσότερο για σταθεροποίηση παρά για έναν νέο κύκλο γενικευμένων αυξήσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι εξακολουθούν να υπάρχουν επιμέρους πληθωριστικές πιέσεις.
Για την πορεία των τιμών το 2027, πάντως, απέφυγε να προχωρήσει σε ασφαλείς προβλέψεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφοροποιήσεων ανάλογα με την εξέλιξη του κόστους και τις συνθήκες στην αγορά.



