Όπως αποτυπώνεται στην έκθεση πεπραγμένων της ΟΣΥ, το 2025 χάθηκαν 531.314 δρομολόγια λεωφορείων και τρόλεϊ από τα συνολικά 3.342.388 που είχαν προγραμματιστεί. Αυτό αντιστοιχεί σε κάτι περισσότερο από 1.455 χαμένα δρομολόγια καθημερινά. Το 2024, τα προγραμματισμένα δρομολόγια ήταν κατά τι λιγότερα (3.331.749) και τα ακυρωμένα άγγιζαν τα 504.769.
Δεύτερο αποκαλυπτικό εύρημα: στη συντριπτική τους πλειονότητα λεωφορεία και τρόλεϊ δεν φτάνουν ποτέ στον προορισμό τους λόγω έλλειψης οδηγών. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, το περασμένο έτος, το 84% των ανεκτέλεστων δρομολογίων οφείλεται στο ότι δεν υπήρχε κανείς να καθίσει στο τιμόνι. Το 2024, το σχετικό ποσοστό ήταν ακόμη μεγαλύτερο αγγίζοντας το 87,3%.
Οι λοιποί λόγοι ματαίωσης ενός δρομολογίου (16%) σχετίζονται με άλλες αιτίες, όπως βλάβη στο όχημα, αποκλεισμός των δρόμων ή κυκλοφοριακές αλλαγές, στάσεις εργασίας, κλπ.
Όπως αναφέρεται στην ίδια έκθεση, το 2025 ο συνολικός αριθμός των οδηγών υπολογίζεται στα 2.911 άτομα· αριθμός αυξημένος κατά 7,5% (204 άτομα) σε σχέση με το 2024, ενώ αύξηση καταγράφεται και σε άλλες κατηγορίες εργαζομένων, όπως το διοικητικό (+8,1%) και εργατοτεχνικό προσωπικό (+4,1%).
Παρ’ όλα αυτά, τα διαθέσιμα δεδομένα των τελευταίων ετών αποδεικνύουν ότι παρά τις προσπάθειες της εταιρείας να προσελκύσει προσωπικό, η κατάσταση μένει περίπου στάσιμη. Παρά τις προκηρύξεις του 2020 και 2024, ο αριθμός των διαθέσιμων οδηγών της ΟΣΥ δεν αυξήθηκε ουσιαστικά· το συγκεκριμένο διάστημα 154 οδηγοί παραιτήθηκαν λόγω χαμηλών αποδοχών, 217 συνταξιοδοτήθηκαν και 26 μετατάχθηκαν.
Έτσι, η ΟΣΥ το 2025 ξεκίνησε νέα «εκστρατεία» προσλήψεων, με κεντρικό μότο της καμπάνιας: «Βάλε μπρος, Γίνε Οδηγός!». Όμως και αυτή η απόπειρα δεν καρποφόρησε. Η εταιρεία αναγκάστηκε να παρατείνει την προθεσμία υποβολής αιτήσεων ενδιαφέροντος και βιογραφικών, αλλά και πάλι το τελικό αποτέλεσμα δεν ήταν εντυπωσιακό.
Πού έχουν πάει οι οδηγοί;
Αναπόφευκτα προκύπτει το ερώτημα «γιατί δεν υπάρχουν αρκετοί οδηγοί;», με την απάντηση να μην είναι ακριβώς η αναμενόμενη. Οδηγοί υπάρχουν· αυτό που δεν υπάρχει είναι κίνητρο, ώστε να επιλέξουν να εργαστούν στα αστικά τρόλεϊ και λεωφορεία.
Μία θέση στις αστικές συγκοινωνίες με πρώτο μισθό μεταξύ 950 και 1.000 ευρώ δεν παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον για έναν πεπειραμένο και με προσόντα οδηγό· ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι η πρότερη εμπειρία του στον ιδιωτικό τομέα δεν αναγνωρίζεται ως προϋπηρεσία, με όποιο πρακτικό και μισθολογικό όφελος θα είχε κάτι τέτοιο.
Και το θέμα της αμοιβής είναι ένα μόνο από τα προβλήματα, αφού ένας οδηγός καλείται να χειριστεί το κυκλοφοριακό χάος, τα (συνήθως δικαιολογημένα) παράπονα των πολιτών-επιβατών, τους κλειστούς δρόμους και όσες ανατροπές και δυσάρεστες εκπλήξεις επιφυλάσσει η ζωή στα μεγάλα αστικά κέντρα· ζητήματα που καθιστούν την επιλογή μίας τέτοιας θέσης ακόμη λιγότερο ελκυστική.
Εν τω μεταξύ, σύμφωνα με σχετικές έρευνες, η ζήτηση για επαγγελματίες οδηγούς στο εξωτερικό είναι μεγάλη, ενώ και στο εσωτερικό αναδύονται περισσότερο ανάγκες τους θερινούς μήνες για την κάλυψη δρομολογίων που αφορούν τουριστικούς προορισμούς. Οι αμοιβές και στις δύο περιπτώσεις είναι πολύ καλύτερες εν συγκρίσει με μία θέση στις αστικές συγκοινωνίες, ενώ στα μισθολογικά οφέλη προσμετρώνται οι επιπλέον μισθοί ως δώρο Χριστουγέννων και Πάσχα. Το ίδιο σε γενικές γραμμές ισχύει ακόμη και για τους οδηγούς της κοινοπραξίας ΚΤΕΛ – τουριστικών λεωφορείων, παρότι εκείνοι επιβαρύνονται συχνά με άλλα, δυσμενή, καθήκοντα (καθαριότητα, μικροεπισκευές, νυχτερινές βάρδιες, κλπ.).
Οι αστικές συγκοινωνίες σε αριθμούς
Πάνω από μία δεκαετία πριν, το 2012, ο αριθμός των οδηγών άγγιζε τους 4.494· αριθμός κατά 53% μεγαλύτερος από τους οδηγούς το 2023.
Η εικόνα μέσα σε αυτήν την δεκαετία έχει περίπου ως εξής:
Το 2019 ο συνολικός αριθμός των διαθέσιμων οδηγών ήταν 3.194, το 2020 έπεσε στους 3.060 για να αυξηθεί ελαφρά το 2021 λόγω προσλήψεων, αλλά να πέσει ακόμη χαμηλότερα (2.955) το 2023. Στην προκήρυξη του 2020 είχαν προσληφθεί αρχικά 367 άτομα και ακόμη 82 από τους επιλαχόντες προσελήφθησαν το 2022 και 80 το 2023. Ωστόσο, δεν έφτασαν για να καλύψουν τα κενά που εν τω μεταξύ προέκυψαν από παραιτήσεις, συνταξιοδοτήσεις και μετακινήσεις.
Η κατάσταση ως προς τα δρομολόγια είναι πάνω-κάτω η ίδια: το 2012 υπήρχαν 4.173.872 προγραμματισμένα δρομολόγια, δηλαδή 40% περισσότερα σε σχέση με το 2023, ενώ τα επόμενα έτη (2024 και 2025) τα δρομολόγια αυξήθηκαν, αλλά παρ’ όλα αυτά το ποσοστό εκείνων που δεν εκτελούνταν ποτέ έμεινε περίπου ίδιο.
Εν τω μεταξύ, παρότι η ΟΣΥ είχε το 2025 άνω του μισού εκατομμυρίου ανεκτέλεστα δρομολόγια, ο αριθμός των ατυχημάτων συνέχισε να αυξάνεται, με την εταιρεία να καταγράφει 4.842 ατυχήματα πέρυσι έναντι 4.305 το 2024 (+12,5%).
Στις βασικές αιτίες των ατυχημάτων, η εταιρεία αναφέρει (α) περιπτώσεις υπαιτιότητας των οδηγών (2.736), (β) ευθύνη τρίτων (2.038) και (γ) αδιευκρίνιστα αίτια (68).
Κι όσο οι πολίτες περιμένουν στις στάσεις πολύ περισσότερο απ’ ό,τι θα έπρεπε και τελικά συνωστίζονται στο επόμενο ή μεθεπόμενο λεωφορείο από εκείνο που αρχικά περίμεναν, αυξάνονται και τα παράπονά τους. Έτσι, το 2025 η ΟΣΥ, μέσα στο πρώτο τρίμηνο λειτουργία της πλατφόρμας report.oasa, δέχτηκε 5.508 αναφορές, εκ των οποίων οι 3.451 αφορούσαν τον προγραμματισμό και την εκτέλεση του συγκοινωνιακού έργου.
Συνολικά, το 2025 – μέσω επιστολών και πλατφόρμας – 17.994 πολίτες διαμαρτυρήθηκαν, έναντι 11.976 το 2024 και 9.230 το 2023, με τα περισσότερα παράπονα να αφορούν στον προγραμματισμό και την εκτέλεση των δρομολογίων σε καθημερινή βάση.
