Η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, που θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα, βρίσκεται προ των πυλών και υπόσχεται να μειώσει τις τιμές του πετρελαίου, αλλά και να χαλαρώσει τις ανοδικές πιέσεις στο κόστος μεταφορών, παραγωγής, τροφίμων και καυσίμων καταναλωτή σε όλο τον κόσμο.

Ωστόσο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, τα οφέλη μιας τέτοιας συμφωνίας θα είναι άνισα και θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να γίνουν αισθητά. Θα απαιτηθεί χρόνος για να αποσυμφορηθεί το «μποτιλιάρισμα» στα Στενά του Ορμούζ, ενώ οι ναυτιλιακές εταιρείες δήλωσαν ότι θα χρειαστεί μια παρατεταμένη περίοδος ηρεμίας προτού αισθανθούν αρκετή ασφάλεια ώστε να πλέουν ξανά κανονικά μέσω των στενών.

Ναυτικοί δήλωσαν την Κυριακή ότι ορισμένα πλοία που είχαν εγκλωβιστεί στον Περσικό Κόλπο έχουν ήδη αρχίσει να κινούνται προς τα Στενά του Ορμούζ, εν αναμονή μιας συμφωνίας που θα ανοίξει ξανά αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια δίοδο. Η διαδρομή εξόδου από τον πετρελαιοπαραγωγό Κόλπο αποτελεί συνήθως το πέρασμα για περίπου το 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου. Η επαναλειτουργία της θα μείωνε τις πληθωριστικές πιέσεις, κάτι που με τη σειρά του θα μπορούσε να δώσει στις κεντρικές τράπεζες μεγαλύτερο περιθώριο να διατηρήσουν σταθερά τα επιτόκια ή να επαναφέρουν σχέδια μείωσης επιτοκίων, ιδιαίτερα σε οικονομίες που εισάγουν πετρέλαιο, ενώ παράλληλα θα ενίσχυε τις καταναλωτικές δαπάνες και τα περιθώρια κέρδους των επιχειρήσεων.

Παρόλα αυτά, θα ήταν δύσκολο να επιστρέψουν γρήγορα οι ενεργειακές προμήθειες στα προπολεμικά επίπεδα, λόγω των ζημιών στις εγκαταστάσεις, της διακοπής παραγωγής πετρελαίου και των γενικότερων εμποδίων στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, δήλωσε ο Hamad Hussain, οικονομολόγος εμπορευμάτων στην Capital Economics.

«Όλα αυτά θα διατηρήσουν τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα για κάποιο χρονικό διάστημα — οι τιμές θα αρχίσουν να αποκλιμακώνονται μόνο όταν και εφόσον βελτιωθεί ουσιαστικά η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης στην αγορά πετρελαίου, κάτι που πιθανότατα θα συμβεί αρκετά μέσα στο 2027», δήλωσε ο Hussain.

Οι τιμές

Επιπλέον, οι τιμές των καυσίμων ενδέχεται να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να μειωθούν σε σχέση με τις τιμές του αργού πετρελαίου, λόγω των εξαντλημένων αποθεμάτων και των ζημιών στις εγκαταστάσεις παραγωγής. Τα παγκόσμια αποθέματα —τα οποία οι κυβερνήσεις έσπευσαν να χρησιμοποιήσουν καθώς οι προμήθειες από τη Μέση Ανατολή μειώνονταν— έχουν υποχωρήσει με ρυθμό-ρεκόρ από την αρχή του πολέμου. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, που εδρεύει στο Παρίσι, μειώθηκαν κατά 250 εκατομμύρια βαρέλια μόνο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο. Μια συμφωνία θα σταματούσε αυτή την αιμορραγία, αλλά στη συνέχεια ο κόσμος θα πρέπει να αναπληρώσει τα εξαντλημένα αποθέματα.

Μια συμφωνία-πλαίσιο για συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, την οποία ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε το Σάββατο ότι βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση, «μειώνει τον κίνδυνο κλιμάκωσης και αυξάνει την πιθανότητα να τερματιστεί η σύγκρουση, κάτι που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για ανασυγκρότηση, επανατοποθέτηση και επαναλειτουργία βασικών αλυσίδων εφοδιασμού», δήλωσε η Rachel Ziemba, ανώτερη συνεργάτιδα στο Center for a New American Security, think tank με έδρα την Ουάσιγκτον.

Ωστόσο, όπως είπε, αυτό εξαρτάται από το αν η συμφωνία θα είναι απλώς μια ακόμη παράταση της εκεχειρίας ή η αρχή μιας πιο μόνιμης διευθέτησης. «Πολλά εξαρτώνται από τους όρους», σημείωσε.

Υποθέτοντας ότι η ναυτιλιακή κίνηση μέσω των Στενων του Ορμούζ θα αυξηθεί τον Ιούνιο, η Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ προέβλεψε πρόσφατα ότι η τιμή του Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 89 δολάρια το βαρέλι στο τέλος του έτους και στα 79 δολάρια το 2027. Την Παρασκευή, το Brent έκλεισε στα 103,54 δολάρια το βαρέλι. Στην αρχή του έτους βρισκόταν περίπου στα 60 δολάρια.

Στο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων Hyperliquid, ένα συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου που συνδέεται με το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate, οι τιμές υποχώρησαν έως και στα 88 δολάρια το βαρέλι το Σαββατοκύριακο, πριν ανακάμψουν γύρω στα 93 δολάρια την Κυριακή. Η διαπραγμάτευση συμβολαίων πετρελαίου ξαναρχίζει το βράδυ της Κυριακής ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ.

Ναυτιλιακή κίνηση

Η σύγκρουση έχει ήδη διαταράξει την προμήθεια άνω του ενός δισεκατομμυρίου βαρελιών πετρελαίου. Το κόστος ναυτιλίας, ασφάλισης και μεταφοράς πιθανότατα θα επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα πιο αργά από τις τιμές του αργού, καθώς οι πλοιοκτήτες και οι ασφαλιστές θα χρειαστούν αποδείξεις ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι πραγματικά ασφαλή — ότι έχουν καθαριστεί οι νάρκες, έχουν σταματήσει οι επιθέσεις και έχει αποσαφηνιστεί οποιοδήποτε νέο καθεστώς διαχείρισης της διόδου — πριν αντιμετωπίσουν ξανά τα ταξίδια στον Κόλπο ως φυσιολογικά.

Ο διευθύνων σύμβουλος της Adnoc, της κρατικής ενεργειακής εταιρείας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, δήλωσε πρόσφατα ότι ακόμη κι αν η σύγκρουση τελειώσει άμεσα, οι ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερις μήνες για να φτάσουν στο 80% των προπολεμικών επιπέδων. Η πλήρης αποκατάσταση, είπε, δεν θα έρθει πριν από το πρώτο ή το δεύτερο τρίμηνο του επόμενου έτους.

Η σύγκρουση έχει επίσης αφήσει έναν τεράστιο λογαριασμό επισκευών. Η Rystad Energy εκτιμά ότι το κόστος επισκευών και αποκατάστασης ενεργειακών υποδομών στην περιοχή που σχετίζονται με τον πόλεμο μπορεί να φτάσει έως και τα 58 δισεκατομμύρια δολάρια.