Σύμφωνα με στοιχεία που επεξεργάστηκε το McKinsey Global Institute, το 80% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου διέρχεται από τουλάχιστον ένα από τα 24 σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα.
Η αξία των εμπορευμάτων που μεταφέρονται μέσω των Στενών της Ταϊβάν φτάνει τα 2,84 τρισ. δολάρια ετησίως, ενώ από τα Στενά της Μαλάκας διέρχονται φορτία αξίας 2,78 τρισ. δολαρίων. Ακολουθούν η Διώρυγα του Σουέζ με 2,37 τρισ. δολάρια, το Μπαμπ ελ Μαντέμπ με 2,35 τρισ. και τα Στενά του Γιβραλτάρ με 1,91 τρισ. δολάρια.
Τα ποσά αυτά αφορούν τις εμπορικές ροές του 2024 και δεν μπορούν να αθροιστούν ως ανεξάρτητες συναλλαγές, καθώς τα ίδια φορτία ενδέχεται να διέρχονται από περισσότερα περάσματα.
Σημαντική είναι επίσης η αξία των εμπορευμάτων που περνούν από τα Στενά της Κορέας, η οποία φτάνει τα 1,71 τρισ. δολάρια, ενώ τα Στενά του Ντόβερ εξυπηρετούν εμπορικές ροές 1,42 τρισ. δολαρίων. Από τα Στενά του Ορμούζ διέρχονται εμπορεύματα αξίας 1,05 τρισ. δολαρίων και από τη Διώρυγα του Παναμά 770 δισ. δολαρίων.
Η ανάλυση καταγράφει σημαντικές διαφορές στις δυνατότητες αντιμετώπισης μιας ενδεχόμενης διακοπής της ναυσιπλοΐας.
Από τα 24 περάσματα, τα 14 διαθέτουν σχετικά εύκολες εναλλακτικές διαδρομές, έξι απαιτούν μεγάλες παρακάμψεις, ενώ τέσσερα δεν διαθέτουν ουσιαστική θαλάσσια εναλλακτική. Πρόκειται για το Ορμούζ, τον Βόσπορο, τα Στενά του Μποχάι και τα Στενά της Δανίας.
Οι οικονομικές συνέπειες είναι ήδη μετρήσιμες. Το 2021, ο αποκλεισμός της Διώρυγας του Σουέζ καθυστέρησε εμπορεύματα εκτιμώμενης αξίας 10 δισ. δολαρίων ημερησίως. Οι επιθέσεις και οι διαταραχές στην Ερυθρά Θάλασσα από τα τέλη του 2023 πρόσθεσαν περίπου δύο εβδομάδες σε πολλά δρομολόγια μεταξύ Ασίας και Ευρώπης.
Αντίστοιχα, η ξηρασία του 2023–2024 στη Διώρυγα του Παναμά περιόρισε κατά περίπου ένα τρίτο τις ημερήσιες διελεύσεις πλοίων, με την Αρχή της Διώρυγας να εκτιμά αρχικά απώλειες εσόδων μεταξύ 600 και 800 εκατ. δολαρίων.
Ακόμη μεγαλύτερη αναστάτωση προκάλεσαν οι διαταραχές του 2026 στα Στενά του Ορμούζ, όπου οι διελεύσεις πλοίων μειώθηκαν έως και 95%. Από το συγκεκριμένο πέρασμα διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και αντίστοιχο ποσοστό LNG.
Η γεωγραφική εξάρτηση διαφέρει σημαντικά μεταξύ των οικονομιών. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το 78% των θαλάσσιων εισαγωγών εκτίθεται σε περάσματα χωρίς εναλλακτική διαδρομή, έναντι 84% στην Ουκρανία και μόλις 4% στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για τα διεθνή ναυτιλιακά κέντρα, από τη Σιγκαπούρη και τη Σαγκάη μέχρι το Ρότερνταμ και τον Πειραιά, τα στοιχεία αναδεικνύουν τη σημασία της γεωγραφικής θέσης και της πρόσβασης σε ασφαλείς θαλάσσιους διαδρόμους.
Οι αλλαγές στις διαδρομές επηρεάζουν τη ζήτηση μεταφορικής χωρητικότητας, τη λειτουργία των λιμένων, τις μεταφορτώσεις και το κόστος των ναυτιλιακών υπηρεσιών.
Παράλληλα, για τις ναυτιλιακές εταιρείες δημιουργούν αυξημένες απαιτήσεις διαχείρισης κινδύνου, καθώς οι μεγαλύτερες αποστάσεις συνεπάγονται περισσότερες ημέρες ταξιδιού, υψηλότερη κατανάλωση καυσίμων και πρόσθετο λειτουργικό κόστος.



