Πρόσβαση στο λιγνίτη συνεχίζει να έχει μόνο η ΔΕΗ, ανταγωνισμός στην προμήθεια δεν υπάρχει, τα εμπορικά και βιομηχανικά τιμολόγια καθορίζονται από τον μοναδικό πάροχο κατά το δοκούν, σύνδεση της τιμής χονδρικής με τη λιανική δεν υφίσταται, και γενικώς η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού μοιάζει να μην… έφτασε ποτέ στην Ελλάδα.

Τα θέματα αυτά είναι λοιπόν και πάλι τα κυρίαρχα στην ατζέντα των επαφών του ΥΠΕΚΑ με την τρόικα, και προς αυτές τις κατευθύνσεις αναμένονται οι πιέσεις που θα ασκηθούν όταν προς το τέλος Ιουλίου τα δύο μέρη θα ξανασυναντηθούν.

Στην ουσία το μόνο θέμα που έχει κάπως δρομολογηθεί είναι η σταδιακή άρση των στρεβλώσεων στα τιμολόγια ηλεκτρικού (σταυροειδείς επιδοτήσεις μεταξύ τιμολογίων).

Τα πάντα σε εκκρεμότητα

Κατά τα άλλα, το θέμα της πώλησης μονάδων ή πρόσβασης τρίτων σε ορυχεία παραμένει «υπό διερεύνηση», ενώ στον τομέα της προμήθειας, από μερίδιο 9% που είχαν στις αρχές του 2012 οι εναλλακτικοί πάροχοι, σήμερα έχουν κάτι λιγότερο από 1%.

Επίσης η περίφημη πολιτική παραχώρησης σε ιδιώτες δημόσιων λιγνιτορυχείων, σαν εκείνο της Βεύης στη Φλώρινα παραμένει «κολλημένη» επί 5 ή 6 χρόνια. Παρ΄ότι ο σχετικός διαγωνισμός ξεκίνησε το 2007, ουδείς ξέρει επακριβώς σε ποιο σημείο βρίσκεται.

Τα πάντα λοιπόν βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Με τη διαφορά ότι η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού θα πληρώσει ακριβά αυτές τις καθυστερήσεις, αφού από του χρόνου το τοπίο πανευρωπαϊκά αλλάζει δραματικά, και εμείς είμαστε ανέτοιμοι. Καταρχήν από την 1^η Ιουνίου 2013 απελευθερώνονται πλήρως τα τιμολόγια στη Χαμηλή Τάση. Επίσης, από την 1^η/1/2013, θα τεθεί σε ισχύ η κοινοτική οδηγία που βάζει τέλος στα δωρεάν δικαιώματα ρύπων προς τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Τι σημαίνει αυτό ; Μεγάλες αυξήσεις στο ρεύμα, που θα ήταν μικρότερες αν κάποια πράγματα είχαν γίνει στον καιρό τους. Από του χρόνου κάθε ενεργοβόρος επιχείρηση στην Ε.Ε. θα πρέπει να αγοράζει κατά 100% τα δικαιώματα ρύπων από τα χρηματιστήρια, που στην περίπτωση της ΔΕΗ, με βάση παλαιότερη ενημέρωση από τον πρόεδρό της Αρθούρο Ζερβό, σημαίνει επιβαρύνσεις από 500 εκ. ευρώ έως 1 δις. ευρώ το έτος, ανάλογα και με το ύψος της τιμής που θα έχει από του χρόνου το δικαίωμα. Προφανώς, και τα κόστη αυτά ή μέρος τους, η ΔΕΗ, όπως και κάθε ενεργοβόρος βιομηχανία στην Ε.Ε. θα επιχειρήσει να τα περάσει στους καταναλωτές.

Προτεραιότητες

Σε κάθε περίπτωση, ο εφιάλτης των αυξήσεων του 2013, απέχει ακόμη μερικούς μήνες και προς το παρόν άλλες είναι οι άμεσες προτεραιότητες για την ηγεσία του ΥΠΕΚΑ. Είναι οι υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η χώρα έναντι των δανειστών (μνημόνιο) στα θέματα της ενέργειας, δηλαδή το άνοιγμα της αγοράς λιγνίτης σε τρίτους (μονάδες, ορυχεία), αλλά και το νέο πλαίσιο που θα πρέπει να ισχύσει στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά από το 2014 (target model).

Ήδη, η ΡΑΕ έχει επεξεργαστεί εναλλακτικά μοντέλα λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που περιλαμβάνουν εργαλεία, η εφαρμογή των οποίων θα επιτρέψει και σε τρίτους την πρόσβαση σε φθηνή ηλεκτρική ενέργεια. Τέτοια είναι οι δημοπρασίες φθηνής λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής ισχύος «αλά γαλλικά», δηλαδή η διάθεση μία ή δύο φορές το χρόνο πακέτων ισχύος σε προκαθορισμένες τιμές, με υποψήφιους αγοραστές τους προμηθευτές και τους μεγάλους καταναλωτές, (βιομηχανίες).