Στο εξής, θα χρηματοδοτούνται οι δράσεις και τα προγράμματα που υλοποιούν οι φορείς και όχι οι ίδιοι οι φορείς, ενώ καθιερώνεται η δημόσια λογοδοσία των φορέων αυτών και ακόμη, κάθε χρόνο όλοι οι φορείς οφείλουν να αναρτούν τον ετήσιο οικονομικό απολογισμό και τον απολογισμό των δράσεών τους.

Καθιερώνεται η «Κοινωνική Επιταγή», ως μέσον παροχής υπηρεσιών ή αγαθών. Με τον τρόπο αυτόν, ο πολίτης που επιθυμεί να κάνει χρήση συγκεκριμένων υπηρεσιών, θα μπορεί να επιλέγει ο ίδιος τον φορέα με τα δικά του κριτήρια και ανάλογα με τις ανάγκες του. Αντίστοιχα δίνεται η δυνατότητα στους φορείς να βελτιώνουν διαρκώς την ποιότητα των υπηρεσιών τους, ώστε να επιλέγονται από τους πολίτες.

Με το σχέδιο νόμου εισάγονται επίσης νέοι θεσμοί και διαδικασίες, όπως το «πανελλαδικό δίκτυο κοινωνικής φροντίδας και αλληλεγγύης», οι «κοινωνικές συμπράξεις», ο «χάρτης ποιότητας» των υπηρεσιών κοινωνικής φροντίδας και το «Παρατηρητήριο λειτουργίας και αξιολόγησης των φορέων κοινωνικής φροντίδας και αλληλεγγύης».

Κεντρικό ρόλο στον συντονισμό της άσκησης των προνοιακών πολιτικών, θα έχει το «Παρατηρητήριο Φορέων Κοινωνικής Φροντίδας και Αλληλεγγύης», στο οποίο θα μετέχουν ανώτεροι υπάλληλοι του Υπουργείου Εργασίας, εκπρόσωποι κοινωνικών φορέων και πανεπιστημιακοί.

Αναλαμβάνει την κύρια ευθύνη για την παρακολούθηση της εφαρμογής των πολιτικών, τόσο σε επίπεδο οικονομικής και διοικητικής διαχείρισης, όσο και σε επίπεδο ποιότητας και αποτελεσματικότητας στην κατεύθυνση του εξορθολογισμού, της διαφάνειας και αποδοτικότητας.

Το «Πανελλαδικό δίκτυο κοινωνικής φροντίδας και αλληλεγγύης» θα περιλαμβάνει το σύνολο των φορέων που παρέχουν υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας, είτε πρόκειται για δημόσιους φορείς, είτε για πιστοποιημένους φορείς παροχής υπηρεσιών, όπως είναι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Το υπουργείο Εργασίας εκτιμά ότι η συνεργασία των φορέων στο πλαίσιο ενός εθνικού σχεδιασμού θα επιτρέψει στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού. Με την «κοινωνική σύμπραξη» επιδιώκεται η οριζόντια συνεργασία σε τοπικό επίπεδο, όλων των φορέων του δημοσίου, των ΜΚΟ και των πρωτοβουλιών, που αναλαμβάνονται από πολίτες ώστε να υπάρχει ενιαία αντιμετώπιση των αναγκών που εμφανίζονται στον ίδιο κοινωνικό χώρο.

Η «Κοινωνική Σύμπραξη» πρόκειται να αποτελέσει το ενιαίο σημείο επαφής με τις ευάλωτες και ευπαθείς ομάδες, συμβάλλοντας ουσιαστικά στον συντονισμό των δράσεων, τον συλλογικό σχεδιασμό, την καλύτερη αξιοποίηση των προγραμμάτων και τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας.
Δίνεται, τέλος, η δυνατότητα φιλοξενίας φοιτητών ή σπουδαστών οικογενειών με χαμηλό εισόδημα, οι οποίοι επιθυμούν να προσφέρουν εθελοντικά υπηρεσίες στα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας.