Το αρχαίο νόμισμα αρχικά δεν ήταν στρογγυλό, αλλά μια μακριά μεταλλική βέργα -εξάλλου, κυριολεκτικά, οβολός σημαίνει αιχμηρό σουβλί. Εξι οβολοί αντιστοιχούσαν σε μία δραχμή, γιατί τόσους μπορούσε να δράξει με ένα χέρι κάποιος.
Οι έξι οβολοί του λογότυπου της Ανεξάρτητης Αρχής παραπέμπουν στις έξι βασικές αρχές της: διαφάνεια, δικαιοσύνη, αξιοκρατία, λογοδοσία, διαρκής βελτίωση και εξωστρέφεια. Ο καιρός θα δείξει τι από όλα αυτά θα επιβεβαιωθεί εμπράκτως.
Πάγια αξίωση των δανειστών, προκειμένου το σύστημα είσπραξης των φορολογικών εσόδων να απαλλαγεί από πολιτικές παρεμβάσεις, η σύσταση της Αρχής, ήταν προϋπόθεση για την εκταμίευση της δόσης στη συμφωνία του περασμένου καλοκαιριού.
Στο πνεύμα αυτό, η ΑΑΔΕ πλήρως αυτονομημένη από την κυβέρνηση και την Κεντρική Διοίκηση δεν θα υπόκειται στο εξής σε κανέναν ιεραρχικό-διοικητικό έλεγχο, ενώ στο διοικητικό συμβούλιο μετέχει και ένας εμπειρογνώμων που διόρισε Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο οποίος θα εποπτεύει, θα παρακολουθεί και θα ενημερώνει τους θεσμούς για τη λειτουργία και το έργο της Αρχής. Η Διοίκησή τους θα λογοδοτεί μονάχα στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής.
Ουσιαστικά, όπως λέγεται, ο Γιώργος Πιτσιλής που αναλαμβάνει επικεφαλής για πενταετή θητεία, αναβαθμίζεται σε οιονεί Υπουργό Οικονομικών και μάλιστα σε περίπτωση που προκύψει μεταξύ τους διαφωνία, η λύση της διαφοράς θα παραπέμπεται στην διαιτησία του Δ.Σ της Αρχής.
Το περισσότερο που θα μπορεί να κάνει ο εκάστοτε υπουργός Οικονομικών είναι να υποβάλλει προτάσεις στον διοικητή της Αρχής, στην απόλυτη ευχέρεια του οποίου είναι οι προαγωγές, οι μετακινήσεις καθώς και ο έλεγχος της επάρκειας των υφισταμένων του.
Για τους υπαλλήλους της Αρχής προβλέπεται ειδικό μισθολογικό και σύστημα επιπλέον ανταμοιβής «bonus», το οποίο θα καθορίζεται από τον διοικητή.
Το πρώτο Διοικητικό Συμβούλιο
Το πρώτο Συμβούλιο Διοίκησης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων αποτελείται από τη Νικολίνα Κωστελέτου, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), τον Χρήστο Κωτσόγιαννη, καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Εξετερ (Exeter) του Ηνωμένου Βασιλείου, την Εμμανουέλα Τρούλη, λέκτορα της Σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, τον Πρόδρομο Βλάμη, ερευνητή στο Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) και τον Γιώργο Θεοδωρακόπουλο, πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους στο Γραφείο Νομικού Συμβούλου του υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης.
Ποιές είναι οι αρμοδιότητες
Με βάση τον νόμο που ψηφίστηκε τον περασμένο Μάϊο από τη Βουλή, η Αρχή έχει, ιδίως, τις ακόλουθες αρμοδιότητες:
α) Τον προσδιορισμό, τη βεβαίωση και την είσπραξη των φορολογικών και τελωνειακών εσόδων, καθώς και την είσπραξη λοιπών δημοσίων εσόδων,
β) Την παρακολούθηση και τον έλεγχο της πορείας της βεβαίωσης και της είσπραξης των δημοσίων εσόδων και της εφαρμογής της κείμενης νομοθεσίας για την είσπραξη δημοσίων εσόδων.
γ) Τη λήψη και την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων για την αποτελεσματική και αποδοτική λειτουργία των φορολογικών, τελωνειακών και λοιπών υπηρεσιών της, στους τομείς της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, του λαθρεμπορίου, της φορολογικής απάτης και της παραοικονομίας, της εφαρμογής των διατάξεων της φορολογικής και τελωνειακής νομοθεσίας, της βεβαίωσης και είσπραξης και της βελτίωσης της εισπραξιμότητας των δημοσίων εσόδων.
δ) Την έκδοση κανονιστικών αποφάσεων, εγκυκλίων, οδηγιών και λοιπών διοικητικών εγγράφων που αφορούν εν γένει στην ερμηνεία και στην εφαρμογή των διατάξεων της φορολογικής, τελωνειακής και λοιπής νομοθεσίας που σχετίζεται με τους τομείς αρμοδιότητας της.
ε) Την έκδοση κανονιστικών αποφάσεων, εγκυκλίων, οδηγιών, ατομικών διοικητικών πράξεων και λοιπών διοικητικών εγγράφων που αφορούν σε θέματα οργάνωσης υπηρεσιών και διαχείρισης των πάσης φύσεως πόρων της.
στ) Τη λήψη και την εφαρμογή των αναγκαίων μέτρων για την προστασία της δημόσιας υγείας, του περιβάλλοντος και των συμφερόντων των καταναλωτών, καθώς και για την συμβολή στην υγιή λειτουργία της αγοράς, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας της χημικής βιομηχανίας, και την παροχή σχετικής επιστημονικής υποστήριξης σε δικαστικές, αστυνομικές και λοιπές κρατικές Αρχές και υπηρεσίες.
ζ) Τον στρατηγικό και επιχειρησιακό σχεδιασμό των δράσεων όλων των υπηρεσιών της και την κατάρτιση στοχοθεσίας και δεικτών απόδοσης.
η)Την κατάρτιση των επιμέρους επιχειρησιακών σχεδίων φορολογικών, τελωνειακών και λοιπών ελέγχων αρμοδιότητάς της και τον προγραμματισμό ελέγχων για τη διαπίστωση της εφαρμογής της φορολογικής, τελωνειακής και λοιπής νομοθεσίας αρμοδιότητάς της. Επίσης, την αξιολόγηση και την ιεράρχηση των αιτημάτων ελέγχου που υποβάλλονται από άλλους φορείς.
θ) Τον εντοπισμό φαινομένων φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου, φορολογικής απάτης, παραεμπορίου και παραοικονομίας και τον καταλογισμό της διαφεύγουσας φορολογητέας ύλης.
ι) Τον εντοπισμό φαινομένων διαφθοράς, αδιαφανών διαδικασιών, αναποτελεσματικότητας, χαμηλής παραγωγικότητας και ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και μη τήρησης της νομιμότητας που τυχόν παρατηρούνται στη λειτουργία και στη δράση των φορολογικών, τελωνειακών και λοιπών υπηρεσιών της.
ια) Την εποπτεία και το συντονισμό των ελεγκτικών φορολογικών, τελωνειακών και λοιπών υπηρεσιών που υπάγονται σε αυτήν, καθώς και την αξιολόγηση και τον έλεγχο των αποτελεσμάτων της δράσης τους σε σχέση με την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί με βάση τον επιχειρησιακό σχεδιασμό ελέγχων και τα προγράμματα επιχειρησιακής δράσης που έχει καταρτίσει η Αρχή.
ιβ) Την εισήγηση νομοθετικών διατάξεων και μέτρων για την ενίσχυση της φορολογικής και τελωνειακής συμμόρφωσης και την υποβολή προτάσεων για τη βελτίωση και την επιτάχυνση της εισπραξιμότητας των δημοσίων εσόδων,
ιγ) Την διατύπωση απλής γνώμης για σχέδια νόμων που ρυθμίζουν ζητήματα εμπίπτοντα στο πεδίο των αρμοδιοτήτων της.
ιδ) Τον συντονισμό και τη συνεργασία με άλλους φορείς και αρχές στα πλαίσια της άσκησης των ανωτέρω αρμοδιοτήτων.
ιε) Την κατάρτιση και εκτέλεση του προϋπολογισμού των δαπανών της.
ιστ) Την κατάρτιση και εκτέλεση προγράμματος προμηθειών για την ομαλή λειτουργία των υπηρεσιών της, εξαιρουμένης της προμήθειας εξοπλισμού και λογισμικού πληροφορικής (κεντρικού ή και περιφερειακού), που εκτελείται από την αρμόδια Διεύθυνση του Υπουργείου Οικονομικών.
ιζ) Την κατάρτιση συμβάσεων για τα έργα της Αρχής, εξαιρουμένων των συγχρηματοδοτούμενων ή μη έργων πληροφορικής.
ιη) Την εποπτεία .των φορέων που λειτουργούν στην Αρχή και τη διαχείριση, παρακολούθηση και.αξιοποίηση των ειδικών λογαριασμών που αφορούν την Αρχή ή λειτουργίες αυτής. Ως φορείς και ειδικοί λογαριασμοί νοούνται ο Ειδικός Λογαριασμός Τελωνείων, η αρμοδιότητα παρακολούθησης και αξιοποίησης του οποίου μεταβιβάσθηκε στον Γενικό Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων με τήν υπ' αριθμ. Δ6Α 1145867/2013 ΑΥΟ (Β' 2417) και το Ειδικό Ταμείο Ελέγχου Παραγωγής και ποιότητας Αλκοόλης - Αλκοολούχων Ποτών (Ε.Τ.Ε.Π,Α.Α.) η αρμοδιότητα εποπτείας του οποίου μεταβιβάσθηκε στον Γενικό. Γραμματέα Δημοσίων. Εσόδων με την υπ' αριθμ. Δ6Α 1015213/2013 ΑΥΟ (Β' 130), καθώς, και κάθε άλλος ειδικός λογαριασμός ή φορέας του οποίου η διαχείριση ή εποπτεία, αντίστοιχα, τυχόν ανατεθεί στην Αρχή στο μέλλον.
ιθ) Τη χρήση, ανάπτυξη, συντήρηση και λειτουργία, των πληροφοριακών συστημάτων που είναι απαραίτητα για την απρόσκοπτη και αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων της και τη διαχείριση των δεδομένων πού προέρχονται από τις δραστηριότητές της.
κ) τον καθορισμό της τεχνολογικής στρατηγικής της, όπως και κάθε άλλη ενέργεια που είναι απαραίτητη για την άσκηση των αρμοδιοτήτων της.
Γιώργος Χατζηδημητρίου