Πιο συγκεκριμένα, σε τροχιά ανόδου εξακολουθούν να κινούνται οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου, επιβαρύνοντας τη ρευστότητα της αγοράς. Τον Σεπτέμβριο το συνολικό ύψος των κρατικών οφειλών διαμορφώθηκε στα 3,88 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 57 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον Αύγουστο.
Την ίδια στιγμή, οι εκκρεμότητες στις επιστροφές φόρων παραμένουν κοντά στο 1 δισ. ευρώ, διατηρώντας σε αναμονή χιλιάδες επιχειρήσεις και φορολογούμενους που περιμένουν να εισπράξουν χρήματα από το Δημόσιο. Σύμφωνα, μάλιστα, με τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, τα μεγαλύτερα βάρη εξακολουθούν να συγκεντρώνουν τα δημόσια νοσοκομεία, τα οποία διατηρούν την πρώτη θέση μεταξύ των φορέων με τις υψηλότερες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.
Ειδικότερα, τα χρέη των νοσοκομείων αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο στα 1,367 δισ. ευρώ, έναντι 1,331 δισ. ευρώ τον Αύγουστο. Η επιβάρυνση είναι ακόμη μεγαλύτερη σε σύγκριση με τον Ιούλιο, όταν οι οφειλές είχαν διαμορφωθεί στα 1,238 δισ. ευρώ, ενώ τον Ιούνιο ανέρχονταν σε 1,307 δισ. ευρώ.
Μικρή αποκλιμάκωση στα ασφαλιστικά ταμεία
Διαφορετική εικόνα παρουσιάζουν οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης, όπου καταγράφηκε περιορισμένη μείωση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα, οι οφειλές υποχώρησαν κατά 17 εκατ. ευρώ, στα 716 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, από 733 εκατ. ευρώ έναν μήνα νωρίτερα.
Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται και εκκρεμείς υποχρεώσεις του ΕΟΠΥΥ, οι οποίες υπολογίζονται σε περίπου 293 εκατ. ευρώ.
Αντίθετα, επιβαρυμένη εμφανίζεται η εικόνα στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Τα χρέη δήμων και περιφερειών ανήλθαν στα 341 εκατ. ευρώ, έναντι 329 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο και 314 εκατ. ευρώ τον Ιούλιο.
Η αύξηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν συγκριθεί με το τέλος του 2025, όταν οι αντίστοιχες οφειλές είχαν περιοριστεί στα 180 εκατ. ευρώ.
Ανοδικά κινήθηκαν και οι υποχρεώσεις των λοιπών νομικών προσώπων του Δημοσίου, οι οποίες έφτασαν τα 301 εκατ. ευρώ, από 250 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο.
Αυξήθηκαν τα χρέη των υπουργείων
Πρόσθετη επιβάρυνση καταγράφεται και στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των υπουργείων, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 169 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, από 150 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.
Τη μεγαλύτερη συμμετοχή στο συγκεκριμένο ποσό έχουν:
- Το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με οφειλές 61 εκατ. ευρώ.
- Το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με 44 εκατ. ευρώ.
- Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 17 εκατ. ευρώ.
- Στον αντίποδα, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εμφανίζει ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις μόλις 1 εκατ. ευρώ, παρά το γεγονός ότι έχει αναλάβει τον κεντρικό ρόλο στον σχεδιασμό για τον περιορισμό των κρατικών χρεών και την επιτάχυνση των πληρωμών.
Στα 979 εκατ. ευρώ οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων
Σημαντικό, επίσης, παραμένει και το απόθεμα των επιστροφών φόρων που δεν έχουν ακόμη καταβληθεί στους δικαιούχους. Τον Σεπτέμβριο το συνολικό ποσό υποχώρησε στα 979 εκατ. ευρώ, έναντι 1,023 δισ. ευρώ τον Αύγουστο, παραμένοντας ωστόσο σε επίπεδα που προκαλούν πιέσεις στη ρευστότητα της αγοράς.
Από το σύνολο των εκκρεμοτήτων, τα 362 εκατ. ευρώ αφορούν επιστροφές που βρίσκονται σε αναμονή για διάστημα μεγαλύτερο των 90 ημερών.
Εξ αυτών, τα 170 εκατ. ευρώ δεν μπορούν να καταβληθούν εξαιτίας παραγόντων που σχετίζονται με τους ίδιους τους δικαιούχους, όπως η μη ανταπόκρισή τους ή η μη υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, ωστόσο, η πορεία των υπόλοιπων ληξιπρόθεσμων επιστροφών, καθώς το ποσό τους υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε έναν μήνα. Ειδικότερα, οι επιστροφές φόρων άνω των 90 ημερών, που δεν εμπίπτουν στις παραπάνω περιπτώσεις, αυξήθηκαν στα 192 εκατ. ευρώ τον Σεπτέμβριο, από μόλις 90 εκατ. ευρώ τον Αύγουστο.
Αντίθετα, οι επιστροφές με χρόνο αναμονής μικρότερο των 90 ημερών μειώθηκαν στα 617 εκατ. ευρώ, από 775 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.
Νέα πλατφόρμα για τον έλεγχο των κρατικών οφειλών
Παρά τις παρεμβάσεις και τις επανειλημμένες εκκλήσεις του οικονομικού επιτελείου προς τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης να επιταχύνουν τις διαδικασίες πληρωμών, η συσσώρευση οφειλών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό πρόβλημα.
Οι καθυστερήσεις στις πληρωμές προς προμηθευτές, επιχειρήσεις και λοιπούς δικαιούχους μεταφέρουν ουσιαστικά το κόστος της δημοσιονομικής ασυνέπειας στην πραγματική οικονομία, περιορίζοντας τη διαθέσιμη ρευστότητα των ιδιωτών που συναλλάσσονται με το Δημόσιο.
Σε μια προσπάθεια, πάντως, να ενισχυθεί ο έλεγχος και να περιοριστούν οι καθυστερήσεις, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχωρά από τον Δεκέμβριο στην ενεργοποίηση της νέας ηλεκτρονικής πλατφόρμας «Συνέπεια».
Το νέο σύστημα θα επιτρέπει την καταγραφή και παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου προς ιδιώτες, καθώς και της προόδου εξόφλησής τους από τους αρμόδιους φορείς.
Παράλληλα, οι οργανισμοί που εμφανίζουν επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις στην εξόφληση των υποχρεώσεών τους θα καταγράφονται σε ειδική «μαύρη λίστα», στο πλαίσιο της προσπάθειας για μεγαλύτερη διαφάνεια και αυστηρότερη εποπτεία των κρατικών πληρωμών.
