Ωστόσο, όπως ήταν ήδη γνωστό, η στάση της κυβέρνηση δεν είναι ενιαία απέναντι στην ένταξη της Ελλάδα στον μηχανισμό SAFE, με τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, να κρατά αποστάσεις και την αντιπολίτευση να κάνει λόγο για «διγλωσσία» και κρίση συνοχής.
Η ελληνική αμυντική δυνατότητα ενισχύεται
Πιο αναλυτικά, με φόντο τις εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αμυντική πολιτική και τις προσπάθειες για στρατηγική αυτονομία, η Ελλάδα προχωρά επίσημα στην ένταξή της στον ευρωπαϊκό μηχανισμό SAFE (Strategic Technologies for Europe Platform) – έναν νέο μηχανισμό της ΕΕ που αποσκοπεί στη χρηματοδότηση κοινών αμυντικών προμηθειών μεταξύ των κρατών-μελών.
Στο πλαίσιο του ευρύτερου ευρωπαϊκού σχεδίου “ReARM Europe”, η Ελλάδα διεκδικεί την πρόσβαση σε ευνοϊκά δάνεια, ώστε να επιταχύνει το Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ), το οποίο πλέον διευρύνεται στα 30 δισ. ευρώ για την περίοδο 2025–2036, από τα 28,8 δισ. ευρώ, όπως είχε αρχικά σχεδιαστεί.
Πιερρακάκης: Ενίσχυση με κοινωνικό αποτύπωμα
Ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, από το βήμα της Βουλής, υπογράμμισε ότι η άμυνα δεν είναι «τεχνοκρατική επιλογή ούτε λογιστική εγγραφή», αλλά «εθνική υπόθεση», επισημαίνοντας τη σημασία της κοινωνικής συνοχής ως προϋπόθεση για μια ισχυρή αμυντική πολιτική. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συμμετοχή στο SAFE θα ενισχύσει τις ετήσιες παραλαβές εξοπλισμών από 2,3 δισ. ευρώ το 2026, στα 2,6 δισ. ευρώ από το 2028 και μετά, επιτρέποντας «πρόσθετη αποτρεπτική ισχύ, νέες θέσεις εργασίας και μεταφορά τεχνογνωσίας».
Παράλληλα, η Ελλάδα πέτυχε ρήτρα εξαίρεσης των αμυντικών δαπανών από τους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, για ποσά άνω των 500 εκατ. ευρώ από το 2026 και εξής – κάτι που ο υπουργός χαρακτήρισε ως «νίκη ευθύνης και σοβαρότητας».
Δένδιας: Θα ήθελα περισσότερα, αλλά δεν διαπραγματεύτηκα εγώ
«Εγώ δεν πρόκειται ούτε να θριαμβολογήσω, ούτε να κινδυνολογήσω με το SAFE», ανέφερε από το βήμα της Βουλής, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, κρατώντας διακριτές αποστάσεις από τις σημερινές ανακοινώσεις του πρωθυπουργού. «Βεβαίως θα ήθελα κάτι περισσότερο, αλλά δεν το διαπραγματεύθηκα εγώ, δεν είναι του υπουργείου Άμυνας», επεσήμανε στη συνέχεια.
Ο Νίκος Δένδιας είχε εκφράσει ενστάσεις, τόσο για την αρχιτεκτονική του SAFE όσο και για την αδυναμία της Ελλάδας να μπλοκάρει την ενδεχόμενη συμμετοχή τρίτων χωρών, όπως η Τουρκία. Ο κ. Δένδιας διευκρίνισε ότι η Ελλάδα δεν μπορούσε να ασκήσει βέτο, καθώς ο κανονισμός εγκρίνεται με πλειοψηφία και όχι ομοφωνία. Όπως ανέφερε, «δεν υπήρχε δυνατότητα αρνησικυρίας. Υπήρξε συμβιβαστική λύση και μια προφορική δήλωση της Επιτροπής, που δεν καταγράφηκε στο επίσημο κείμενο».
Επιπλέον, ο ίδιος είχε δηλώσει ότι η συμμετοχή της Ελλάδας θα εξαρτιόταν από τη διασφάλιση επαρκούς δημοσιονομικού χώρου – κάτι που, όπως είπε, τελικώς παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Οικονομικών, επιτρέποντας τη σχετική δήλωση συμμετοχής.
«Θα καταθέσουμε αύριο δήλωση συμμετοχής στο SAFE, με το 1,2 δισ. ευρώ δημοσιονομικό χώρο που μου έδωσε μετά από διαπραγμάτευση το υπουργείο Οικονομικών. Αλλιώς δεν θα κατέθετα δήλωση στο SAFE. Η χώρα δεν επιτρέπεται ξανά να βρεθεί εκεί που ήταν παλιά και ο πρωθυπουργός το συνυπέγραψε αυτό. Όπως το συνυπέγραψε και το υπουργείο Οικονομικών», είπε σήμερα (2/8/7) από το βήμα της Βουλής ο κ. Δένδιας.
Σημείωσε, δε: «Με ρωτάτε αν θα ήθελα κάτι περισσότερο. Βεβαίως και θα ήθελα κάτι περισσότερο. Δεν το διαπραγματεύτηκα εγώ. Δεν είναι οι υπουργοί Άμυνας που το διαπραγματεύονται. Βεβαίως θα ήθελα κάτι περισσότερο, όπως θα θέλατε κι εσείς κάτι περισσότερο, όπως θα θέλαμε όλοι εδώ κάτι περισσότερο», κάνοντας στη συνέχεια αναφορά στον σχεδιασμό του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για μακροπρόθεσμο εξοπλιστικό.
Απαντώντας, μάλιστα, στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης για «κυβερνητική διγλωσσία», είπε: «Σε αυτό το επιπλέον δημοσιονομικό περιθώριο, θα φέρουμε εμπροσθοβαρώς οπλικά συστήματα που είναι ήδη στον μακροπρόθεσμο εξοπλισμό. Δεν πρόκειται να βάλουμε κάτι καινούργιο. Και θα ζητήσουμε τη συμμετοχή και άλλων ευρωπαϊκών χωρών»
Σε σχέση με τη δήλωσή του τον περασμένο Μάιο, ο κ. Δένδιας ανέφερε: «Απευθύνθηκα στους εταίρους μας στην ΕΕ. Και τους είπα να μην δοκιμάσουν να παραβούν τη δήλωση της Επιτροπής περί ομοφωνίας, γιατί αυτό θα άνοιγε κερκόπορτα της συμμετοχής της Τουρκίας στον αμυντικό μηχανισμό της ΕΕ. Σε τι θα διαφωνούσατε, σε αυτή την αίθουσα, σε αυτό; Ποιος δεν θα έλεγε το ίδιο πράγμα; Αυτή είναι η κατάσταση όσον αφορά το SAFE και τη δυνατότητα να τοποθετηθώ σε δημόσιο λόγο».
«Κυβερνητική διγλωσσία» βλέπει το ΠΑΣΟΚ
«Για απροκάλυπτη διγλωσσία στην εξωτερική και αμυντική πολιτική», εγκάλεσε την κυβέρνηση, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ Δημήτρης Μάντζος. Όπως είπε, «η Ελλάδα πρέπει να αποκτήσει ενεργητική πολιτική αρχών, καθώς τώρα είναι σαν όλοι οι άλλοι να παίζουν σκάκι κι εμείς να παίζουμε τάβλι και να τα βάζουμε και με τα ζάρια».
Ακόμη, ο τομεάρχης Άμυνας του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης, σημείωσε την «πρωτοφανή» απουσία οποιασδήποτε αναφοράς του Υπουργού Άμυνας στην εξαγγελία του Πρωθυπουργού, παρότι είχε προηγηθεί χρονικά της ομιλίας του κ. Δένδια στη Βουλή. «Δεν το ήξερε; Διαφώνησε και επέλεξε να μην το πει; Δεν το θεώρησε σημαντικό;», διερωτήθηκε, κάνοντας λόγο για ζήτημα συνοχής της κυβέρνησης.
ΣΥΡΙΖΑ: Με έκπληξη διαβάσαμε τη σημερινή ανάρτηση του πρωθυπουργού
Έκπληκτος δήλωσε ο τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ, Σ. Κεδίκογλου, από τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού, καθώς όπως σημείωσε, «ο αρμόδιος Υπουργός, μέχρι και προχθές στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Άμυνας της Βουλής, ήταν κατηγορηματικά αντίθετος, με το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει επαρκής δημοσιονομικός χώρος. Ξαφνικά, όμως, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του Πρωθυπουργού, φαίνεται ότι ο χώρος αυτός, ανακαλύφθηκε ως εκ θαύματος, δημιουργώντας εύλογες απορίες».
«Εκτός των άλλων, ο κύριος Μητσοτάκης οφείλει να εξηγήσει στον ελληνικό λαό πού εδράζονται οι πανηγυρισμοί του από τη στιγμή που έχει δρομολογηθεί επί της ουσίας η τουρκική συμμετοχή στο Πρόγραμμα SAFE, με τον ίδιο τον Υπουργό Άμυνας, να κάνει λόγο για “κανονισμό της κερκόπορτας”», σημείωσε ακόμη ο κ. Κεδίκογλου, ζητώντας «ξεκάθαρες εξηγήσεις» από τον πρωθυπουργό και κάνοντας λόγο για «πρωτοφανή έλλειψη επικοινωνίας» μεταξύ του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Νίκου Δένδια, η οποία δεν θα πρέπει να επηρεάσει τις «στρατηγικές επιλογές της χώρας στο κρίσιμο πεδίο της εθνικής άμυνας».
Βελόπουλος: «Άδεισμα» Δένδια από μία «επικίνδυνη» κυβέρνηση
«Μέχρι χθες λέγαμε ότι η κυβέρνηση είναι ένα κυβερνητικό τσίρκο. Από σήμερα πλέον και μετά το άδειασμα Δένδια, που επέμενε ότι δεν θα μπούμε στο πρόγραμμα SAFE, ενώ τώρα τον αδειάζει ο ίδιος ο πρωθυπουργός και μπαίνουμε στο πρόγραμμα SAFE, θεωρούμε ότι η κυβέρνηση δεν είναι πλέον τσίρκο, αλλά μια επικίνδυνη για τη χώρα κυβέρνηση η οποία απέτυχε να αποτρέψει την είσοδο των Τούρκων στο πρόγραμμα SAFE», δήλωσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, σημειώνοντας ότι:
«Αυτό που πραγματικά μας θλίβει, είναι οι κύριοι αυτοί στη ΝΔ ενδιαφέρονται για το ποιος θα είναι ο επόμενος αρχηγός της ΝΔ και όχι για το αν θα υπάρχει Ελλάδα».
