Στο τραπέζι θα βρεθούν οι περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, η άμυνα, η ασφάλεια, η ενέργεια, η ναυτιλία, η τεχνολογία, το εμπόριο και οι επενδύσεις, με την ελληνική πλευρά να επιδιώκει την περαιτέρω ανάδειξη του ρόλου της Ελλάδας ως στρατηγικού εταίρου των ΗΠΑ και πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή.
Η επίσκεψη Ρούμπιο, ο οποίος αναμένεται να φτάσει στην πρωτεύουσα το βράδυ της Τρίτης (6/10) προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στον νέο γύρο του Διαλόγου. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα συναντηθεί στις 09:00 με τον Γιώργο Γεραπετρίτη στο υπουργείο Εξωτερικών και αμέσως μετά οι δύο υπουργοί θα κάνουν δηλώσεις στον Τύπο. Στις 10:00 θα κηρύξουν την έναρξη του 6ου Γύρου του Στρατηγικού Διαλόγου.
Θα ακολουθήσει η πρώτη συνεδρία σε επίπεδο ολομέλειας, με αντικείμενο τις σημαντικότερες περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις. Στη συνέχεια θα πραγματοποιηθούν επιμέρους συνεδρίες με τη συμμετοχή υψηλόβαθμων αξιωματούχων των δύο χωρών.
Η ατζέντα περιλαμβάνει εννέα θεματικές: Περιφερειακά Ζητήματα, Δεσμούς μεταξύ των δύο Λαών, Διεθνείς Εξελίξεις, Ασφάλεια και Εφαρμογή του Νόμου, Ενέργεια, Ναυτιλία, Τεχνολογία, Εμπόριο και Επενδύσεις και Άμυνα.
Οι τρεις συμφωνίες
Στο πλαίσιο του Στρατηγικού Διαλόγου αναμένεται να υπογραφούν τρία κείμενα:
- Η ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την επιβολή εισαγωγικών περιορισμών σε κατηγορίες αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού έως τον 15ο αιώνα μ.Χ.
- Επιστολή Προθέσεων Ελλάδας - ΗΠΑ για την εγκαθίδρυση συνεργασίας μεταξύ των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και της Εθνοφρουράς της Φλόριντα.
- Μνημόνιο Κατανόησης για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, βάσει της Διεθνούς Σύμβασης STCW 1978, με στόχο τη διευκόλυνση της απασχόλησης και την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ναυτικής εκπαίδευσης.
Διπλωματικές πηγές αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στην επίσκεψη Ρούμπιο, επισημαίνοντας ότι επιβεβαιώνει το υψηλό επίπεδο και το στρατηγικό βάθος των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων, η Αθήνα επιδιώκει να αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστου εταίρου της Ουάσιγκτον, παρόχου ασφάλειας και πυλώνα σταθερότητας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η προσωπική επιλογή Ρούμπιο
Ο 6ος Γύρος του Στρατηγικού Διαλόγου είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Δεκέμβριο του 2025, όμως οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και στη συνέχεια στη Μέση Ανατολή οδήγησαν σε διαδοχικές αναβολές.
Η πραγματοποίησή του τώρα, με την προσωπική παρουσία του Μάρκο Ρούμπιο, αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ γνωρίζει καλά τα ζητήματα της Ανατολικής Μεσογείου και έχει πρωταγωνιστήσει από το 2019, μαζί με τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Μπομπ Μενέντεζ, στην προώθηση της αμερικανικής στρατηγικής για την περιοχή.
Ο Ρούμπιο είχε συμβάλει στην υιοθέτηση του Eastern Mediterranean Security and Energy Partnership Act, που ενίσχυσε τη στρατηγική συνεργασία των ΗΠΑ με την Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ, καθώς και του U.S.-Greece Defense and Interparliamentary Partnership Act του 2021, το οποίο έδωσε νέα ώθηση στην ελληνοαμερικανική αμυντική σχέση.
Η επιλογή του να επισκεφθεί την Αθήνα σε μια ιδιαίτερα απαιτητική διεθνή συγκυρία αποτυπώνει, σύμφωνα με διπλωματικές εκτιμήσεις, το προσωπικό του ενδιαφέρον για την περιοχή και για τη στρατηγική σχέση με την Ελλάδα. Παράλληλα, ο Ρούμπιο παραμένει ένα από τα κορυφαία στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος και ένα από τα πρόσωπα που έχουν συνδεθεί με τη συζήτηση για την επόμενη ημέρα στην αμερικανική πολιτική.
Η «παρακαταθήκη» των ελληνοαμερικανικών σχέσεων
Στο υπόβαθρο του νέου Στρατηγικού Διαλόγου βρίσκεται η διεύρυνση της αμυντικής και στρατηγικής συνεργασίας των τελευταίων ετών.
Κομβικό σημείο αποτελεί η αναθεωρημένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας Ελλάδας - ΗΠΑ (MDCA), η οποία υπεγράφη το 2021 από τον Νίκο Δένδια και τον Άντονι Μπλίνκεν και τέθηκε σε ισχύ το 2022.
Σημαντικό σταθμό αποτέλεσε επίσης η επιστολή Πομπέο του 2020, στην οποία περιλαμβανόταν, μεταξύ άλλων, η αμερικανική δέσμευση για την «ασφάλεια και ευημερία» της Ελλάδας.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος έχει προετοιμάσει εδώ και καιρό την επίσκεψή του στην Αθήνα και βρίσκεται σε τακτική επικοινωνία με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, θα συναντηθεί και με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη.
Στο επίκεντρο της συνάντησης θα βρεθούν οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, αλλά και οι περιφερειακές εξελίξεις, με έμφαση στη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Μεσόγειο, την Ουκρανία και το Ιράν.
Η ελληνική πλευρά αναμένεται να επιδιώξει την επαναβεβαίωση, και σε επίπεδο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, του ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και παρόχου ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή.
