Ο Ρούμπιο, άλλωστε, δεν είναι ένα τυχαίο πρόσωπο. Είναι ένας από τους πλέον έμπειρους Αμερικανούς πολιτικούς σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας, με πολυετή παρουσία στη Γερουσία και ιδιαίτερα στις επιτροπές Εξωτερικών Σχέσεων και Πληροφοριών. Παράλληλα, έχει ασχοληθεί επί χρόνια με την ευρωπαϊκή ασφάλεια και την Ανατολική Μεσόγειο.
Ήταν μεταξύ των Αμερικανών γερουσιαστών που πίεσαν για σκληρή αντιμετώπιση της Τουρκίας μετά την αγορά των ρωσικών S-400, υποστηρίζοντας την επιβολή κυρώσεων και την απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα των F-35. Οι θέσεις αυτές έχουν, διαχρονικά, αποτιμηθεί θετικά από την Αθήνα.
Τι περιμένει, λοιπόν, η Αθήνα από την παρουσία του Αμερικανού ΥΠΕΞ στη χώρα;
Πρώτα απ’ όλα, την επιβεβαίωση της ανθεκτικότητας της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας και του Στρατηγικού Διαλόγου. Η επίσκεψη του Ρούμπιο συνδέεται με την έκτη σύνοδο του ελληνοαμερικανικού Στρατηγικού Διαλόγου και πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ουάσιγκτον αναζητά νέους τρόπους να ενισχύσει την ενεργειακή και αμυντική της παρουσία στην Ευρώπη. Η ατζέντα περιλαμβάνει την άμυνα, την ενέργεια και την περιφερειακή ασφάλεια, δηλαδή τομείς στους οποίους η Αθήνα επιδιώκει να ενισχύσει περαιτέρω το γεωπολιτικό της αποτύπωμα.
Η επίσκεψη έχει, επομένως, και ένα σαφές συμβολικό βάρος. Δεν πρόκειται απλώς για την επανάληψη μιας διαδικασίας που έχει θεσμοθετηθεί εδώ και χρόνια, αλλά για την παρουσία στην Αθήνα ενός υπουργού Εξωτερικών ο οποίος ταυτόχρονα έχει αναλάβει και τον ρόλο του συμβούλου Εθνικής Ασφαλείας. Για την ελληνική πλευρά αυτό αποτελεί ένδειξη του ειδικού βάρους που αποδίδει η Ουάσιγκτον στη σχέση.
Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα είναι η ενέργεια.
Η Αθήνα επιδιώκει να αναδείξει την Ελλάδα ως ενεργειακό κόμβο για την Ανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια και, κυρίως, ως πύλη εισόδου αμερικανικού LNG προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο Κάθετος Διάδρομος βρίσκεται στον πυρήνα αυτής της προσπάθειας, με την Ουάσιγκτον να έχει ήδη εμπλακεί ενεργά στην προσπάθεια να ξεπεραστούν οι τεχνικές, ρυθμιστικές και οικονομικές δυσκολίες που περιορίζουν σήμερα την πλήρη αξιοποίησή του.
Το μήνυμα προς την Άγκυρα αποτελεί την τρίτη διάσταση.
Η Αθήνα έχει κάθε λόγο να θέλει να καταγραφεί η επίσκεψη ως ακόμη μία ένδειξη ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να θεωρούν την Ελλάδα σημαντικό και αξιόπιστο εταίρο στην περιοχή. Ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις εξακολουθούν να έχουν αρκετές ανοιχτές εκκρεμότητες, η παρουσία του Ρούμπιο στην Αθήνα προσφέρει την εικόνα ότι ο αμερικανικός παράγοντας υπολογίζει την Ελλάδα. Δεν είναι επίσης λίγα τα σχόλια που υποστηρίζουν ότι ο ρόλος της χώρας αναβαθμίζεται επειδή ο Ρούμπιο δεν επισκέπτεται, στο πλαίσιο της περιοδείας του, την Τουρκία.
Η επίσκεψη, επομένως, αποτελεί και μια ευκαιρία για την κυβέρνηση να κεφαλαιοποιήσει πολιτικά αυτή τη σχέση στο εσωτερικό.
Το ΠΑΣΟΚ θεωρεί ότι τα «ήρεμα νερά» δεν συνοδεύονται από επαρκείς πράξεις, ενώ η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα ζητά μια περισσότερο πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική ή αμφισβητεί την επιλογή της Αθήνας να επενδύει τόσο έντονα στη σχέση με την Ουάσιγκτον. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει προκύψει ένα απολύτως σαφές και συνεκτικό εναλλακτικό αφήγημα για το τι θα έκαναν διαφορετικά τα κόμματα της αντιπολίτευσης στην εξωτερική πολιτική. Για την επίσκεψη δεν έχει τοποθετηθεί ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος ωστόσο έχει φροντίσει ουκ ολίγες φορές να αποστασιοποιηθεί από τους χειρισμούς της κυβέρνησης στα εθνικά θέματα.
Ακόμη και η κριτική που ασκήθηκε μετά τις αποκαλύψεις της Wall Street Journal για τη δραστηριότητα της Αμερικανίδας πρέσβειρας στην Αθήνα δεν μετατράπηκε σε μια ευρύτερη αμφισβήτηση της στρατηγικής επιλογής της ελληνοαμερικανικής σχέσης.
Οι πιο έντονες αντιδράσεις προήλθαν από τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά. Ο πρώτος έχει υποστηρίξει ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρείται «δεδομένος σύμμαχος» των ΗΠΑ, ενώ η δεύτερη έχει κινηθεί σε σαφώς πιο επικριτική κατεύθυνση απέναντι στην επίσκεψη.
Για την κυβέρνηση, μια επίσκεψη που θα συνοδευτεί από συγκεκριμένες συμφωνίες και αναφορές σε άμυνα, ενέργεια και περιφερειακή ασφάλεια θα μπορούσε, συνεπώς, να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην κριτική αυτή. Ή, τουλάχιστον, να δυσκολέψει την προσπάθεια της αντιπολίτευσης να παρουσιάσει την ελληνοαμερικανική σχέση ως σχέση χωρίς απτά ανταλλάγματα.
Υπάρχει όμως και μία ακόμη παράμετρος, περισσότερο μακροπρόθεσμη.
Ο Ρούμπιο θεωρείται ένας από τους δύο βασικούς πιθανούς διεκδικητές του ρεπουμπλικανικού χρίσματος για τις εκλογές του 2028, μαζί με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς. Η Αθήνα, με άλλα λόγια, δεν επενδύει μόνο στην Ουάσιγκτον του σήμερα. Επενδύει και στη διατήρηση διαύλων με πρόσωπα που ενδέχεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αμερικανική πολιτική τα επόμενα χρόνια. Και αυτό ίσως είναι τελικά το μεγαλύτερο όφελος από την επίσκεψη Ρούμπιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ο Ρούμπιο θα εκπέμψει μήνυμα «για την αναγέννηση του δυτικού πνεύματος» από την Πνύκα
