Αυτό δήλωσε σε ζωντανή μετάδοση στο Fox News ο Ντόναλντ Τραμπ, με αφορμή τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης (3/11). Το σχετικό απόσπασμα αναδημοσιεύθηκε στην πλατφόρμα X από το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ.
Ο χρονισμός αυτής της δήλωσης του πλανητάρχη δεν ήταν τυχαίος, καθώς την ίδια μέρα η Γροιλανδία επικύρωσε στο τοπικό της κοινοβούλιο τη νέα συμφωνία με τις ΗΠΑ για τη στρατιωτική παρουσία τους στο νησί, που θεωρείται «γέφυρα» προς την Αρκτική, μια περιοχή που αποκτά αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο.
Η κρίση που πήγε να τινάξει το ΝΑΤΟ στον αέρα
Υπενθυμίζεται ότι η Γροιλανδία κόντευε να τινάξει στον αέρα το ήδη διχασμένο διατλαντικό μπλοκ τον περασμένο Ιανουάριο, καθώς ο πλανητάρχης είχε απειλήσει με στρατιωτική εισβολή στο νησί, αν δεν του το εκχωρούσαν εθελοντικά οι Δανοί. Ο Τραμπ απειλούσε, δηλαδή, ευθέως με πόλεμο μια χώρα-σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, η οποία μάλιστα είχε σταθεί δίπλα στις ΗΠΑ σε αμφιλεγόμενους πολέμους, όπως εκείνοι στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Η κατάσταση ήταν τόσο σοβαρή, που οι Δανοί είχαν καταρτίσει σχέδια για την καταστροφή των αεροδιαδρόμων στη Γροιλανδία, σε περίπτωση που δέχονταν επίθεση.
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν, είχε τότε δηλώσει πως, αν οι ΗΠΑ επιτεθούν, «τελειώνουν όλα», αναφερόμενη στην ύπαρξη του ΝΑΤΟ. Ο Εμανουέλ Μακρόν προειδοποιούσε για τους κινδύνους ενός νέου ιμπεριαλισμού, ενώ ο Φρίντριχ Μερτς εμφανιζόταν επίσης αμήχανος. Την ίδια ώρα, ο Μαρκ Κάρνεϊ έκανε λόγο, σε μια ιστορική ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, για την ανάγκη σύμπραξης των «μεσαίων δυνάμεων».
Όλα τα βλέμματα ήταν στραμμένα στο τι θα έλεγε ο Τραμπ στο ίδιο φόρουμ. Τελικά, αποκλιμάκωσε την ένταση που ο ίδιος είχε προκαλέσει. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, είχε τότε δηλώσει ότι θα υπάρξουν διαβουλεύσεις αναφορικά με την παρουσία των ΗΠΑ στο μεγαλύτερο νησί του κόσμου, οι οποίες κατέληξαν σε συμφωνία τον Σεπτέμβριο.
Η μεγάλη επιτυχία
Τι προβλέπει τελικά η συμφωνία αυτή; Σύμφωνα με το Reuters, διευρύνει τον ρόλο του αμερικανικού στρατού στη Γροιλανδία, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δημιουργία δύο νέων στρατιωτικών βάσεων, καθώς και για την ανάπτυξη του αντιπυραυλικού συστήματος «Χρυσός Θόλος» του Τραμπ. Παράλληλα, επαναβεβαιώνει την κυριαρχία της Δανίας επί του νησιού και το δικαίωμα των κατοίκων της Γροιλανδίας στην αυτοδιάθεση.
Άρα, λίγο πολύ… τα γνωστά. Άλλωστε, οι ΗΠΑ διατηρούν στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία εδώ και δεκαετίες, με βάση την αμυντική συμφωνία του 1951 με τη Δανία. Η νέα συμφωνία ουσιαστικά ενισχύει και διευρύνει ένα ήδη υπάρχον πλαίσιο στρατιωτικής συνεργασίας, χωρίς να μεταβάλλει το καθεστώς κυριαρχίας του νησιού.
Πιο αιχμηρός για αυτό το deal ήταν ο πρώην Γερμανός αντικαγκελάριος και στέλεχος των Πρασίνων, Ρόμπερτ Χάμπεκ, ο οποίος, σε πάνελ της Έκθεσης Βιβλίου της Φρανκφούρτης τον Οκτώβριο , σχολίαζε:
«Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν κέρδισε τίποτα. Και είναι μια μεγάλη διπλωματική επιτυχία των Δανών και Γροιλανδών πολιτικών να κάνουν τον Τραμπ να πιστεύει ότι πέτυχε κάτι. Υπάρχει μία ουσιαστική διαφορά στη νέα συνθήκη: ότι γύρω από την ακτή της Γροιλανδίας τα αμερικανικά υποβρύχια δεν υποχρεούνται να μένουν στην επιφάνεια.
Μπορούν πλέον να κινούνται και στον βυθό. Κάτι που, βέβαια, έκαναν ήδη, αφού μιλάμε για υποβρύχια.
Όλοι στη Δανία πανηγυρίζουν. Απλώς λένε: “Εξαιρετική, δίκαιη και win-win συμφωνία. Δημιουργήσαμε μια νέα, επωφελή συμφωνία και αναπτύξαμε ισχυρούς δεσμούς εμπιστοσύνης κατά τη διάρκεια των συνομιλιών”.
Η Μέτε Φρεντέρικσεν είπε ότι πρόκειται για έναν επωφελή συμβιβασμό και ότι είναι μια καλή μέρα για να πιεις μια μπύρα. Και μετά δημοσίευσε μια φωτογραφία με την ίδια, τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών της Γροιλανδίας να πίνουν αυτή την μπύρα κάπου στη Νέα Υόρκη. Τα χαμόγελά τους τα λένε όλα. Και αν τυχόν είδε ο Τραμπ τη φωτογραφία, θα σκέφτηκε πως έτσι φαίνονται οι νικητές».
Πηγή: Instagram/mette
Ο ανορθολογισμός του Τραμπ
Η όλη ιστορία με τη Γροιλανδία δείχνει πόσο ανορθολογικά δρα ο Τραμπ. Έκανε τον κακό χαμό επειδή υποστήριζε ότι, αν δεν ελέγχουν οι ΗΠΑ τη Γροιλανδία, θα ενισχυθεί η επιρροή των Ρώσων και των Κινέζων στην περιοχή. Το καλύτερο δώρο, βέβαια, που έχει να προσφέρει στη Μόσχα και στο Πεκίνο είναι να καταστρέψει το ΝΑΤΟ και τη συνοχή του διατλαντικού μπλοκ εκ των έσω.
Από την άλλη, η «περιπέτεια» αυτή δείχνει πώς η επιλογή της ψυχραιμίας από τους Δανούς και τους Ευρωπαίους, σε συνδυασμό με τη μεθοδικότητά τους, μπορεί να βάλει τον εκρηκτικό πλανητάρχη στη θέση του, χωρίς να ξεφύγει η κατάσταση.
Από εκεί και ύστερα, το μεγάλο ερώτημα είναι πώς θα καταφέρουν οι Ευρωπαίοι να «κοντρολάρουν» τον Τραμπ στα ζητήματα της Ουκρανίας και του Ιράν. Σε αυτά τα πεδία, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη, καθώς, σε αντίθεση με τη Γροιλανδία, δεν πρόλαβαν να αποτρέψουν τους πολέμους και τις συγκρούσεις.
Αυτό, όμως, που καθίσταται σαφές από την ιστορία της Γροιλανδίας είναι ότι ο Τραμπ ούτε ειρηνοποιός είναι ούτε καλός διπλωμάτης.
