Με την κατάργηση της θέσεως του υφυπουργού Οικονομικών αρμοδίου για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, η ευθύνη επανέρχεται εκεί που έπρεπε πάντα να είναι, δηλαδή αφενός στον ίδιο τον Υπουργό Οικονομικών και αφετέρου στην Τράπεζα της Ελλάδος. Και αυτό σημαίνει ότι επανέρχεται το ενδεχόμενο ίδρυσης Bad Bank για την αντιμετώπιση των υπόλοιπων κόκκινων δανείων που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών αλλά και των νέων που δημιουργούνται εξαιτίας της πανδημίας αλλά και της μακροχρόνιας κρίσης της ελληνικής οικονομίας η οποία συσσώρευσε πλήθος προβλημάτων σε πολλές επιχειρήσεις και σε ακόμη περισσότερα νοικοκυριά.

Καθώς αρχίζει σιγά σιγά η επιστροφή των εκδρομέων του καλοκαιριού και τα κρούσματα του covid αυξάνονται, πλησιάζει η ώρα που θα πρέπει η κυβέρνηση και η κοινωνία να δούν τι θα κάνουν για να αντιμετωπίσουν μια νέα έξαρση της πανδημίας.Καταρχήν υπάρχει το ζήτημα με τους ανεμβολίαστους - αρνητές των εμβολίων και μη - και επιπλέον υπάρχει το ζήτημα των ανεμβολίαστων παιδιών του Δημοτικού και του Γυμνασίου.

Αν καταφέρει κανείς να ξεπεράσει την απελπισία που προκαλούν οι πυρκαγιές και τα ραγδαία αυξανόμενα κρούσματα της μετάλλαξης Δ και προσπαθήσει να αναζητήσει κάποια ευχάριστη είδηση, θα τη βρει στην πληρότητα των τουριστικών προορισμών και στην επάνοδο των τουριστικών αφίξεων σε επίπεδα υψηλότερα από αυτά που προέβλεπε η κυβέρνηση αλλά και οι εκπρόσωποι του τουριστικού κλάδου. Ο τουρισμός φέτος πηγαίνει καλύτερα και ανακουφίζει προσφέροντας εισόδημα και θέσεις εργασίας. Η ανησυχία φυσικά πάντα υπάρχει αφού οι εξελίξεις της πανδημίας μπορεί να οδηγήσουν σε ακυρώσεις το φθινόπωρο, αλλά αυτό ακόμη δεν είναι ορατό, ας ελπίσουμε ότι δεν θα συμβεί.Η οικονομία μπορεί να πάει και θα πάει μάλλον καλύτερα. Δυστυχώς όμως, η πανδημία που δεν τελειώνει και το κόστος κάλυψης των ζημιών από τις πυρκαγιές θα επιβαρύνουν σημαντικά τον προυπολογισμό.

Η “επιτυχία” αυτής της κυβέρνησης στις πυρκαγιές της Βαρυμπόμπης της Πελοπονήσου και της Εύβοιας, σε αντίθεση με την φονική αποτυχία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ στην πυρκαγιά στο Μάτι έγκειται στην πετυχημένη εκκένωση των περιοχών ώστε να μην πεθάνουν άνθρωποι. Μακάρι να το πετυχαίνουν όλες οι κυβερνήσεις αυτό πάντα. Φυσικά η περιβαλλοντική καταστροφή και η καταστροφή των περιουσιών δεν επιτρέπουν κανένα πανηγυρισμό ούτε χειροκροτήματα. Κάηκαν 150 σπίτια στο Μαντούδι, πάνω από 60 σπίτια και αρκετές επιχειρήσεις στη Βαρυμπόμπη, Η Εύβοια, η αρχαία Ολυμπία, το Κιλκίς - προς το παρόν - και συνολικά το περιβάλλον επιβαρύνθηκε από το κάψιμο πολλών εκατοντάδων χιλιάδων στρεμμάτων και από εκατομμύρια κυβικών καπνού και βλαβερών σωματιδίων. Κανείς λοιπόν δεν έχει δικαίωμα να πανηγυρίζει για επιτυχία. Το ότι λειτούργησε αποτελεσματικό ο μηχανισμός ειδοποίησης των πολιτών και εκκένωσης των περιοχών που κινδύνευαν δεν μπορεί να θεωρείται επιτυχία ούτε σε χώρες πολύ λιγότερο αναπτυγμένες από την Ελλάδα, ιδίως όταν διαθέτουμε πλέον όλα αυτά τα συστήματα επικοινωνίας. Είναι το στοιχειώδες. Αντίθετα, το ότι κάηκαν τόσα σπίτια, τόσα δάση και τόσες επιχειρήσεις είναι σαφέστατα αποτυχία. Αυτό που θα μπορούσε να θεωρηθεί επιτυχία θα ήταν να έχει περιορισθεί από την αρχή η φωτιά και να μην έχει καταστρέψει ούτε τόσες εκτάσεις, ούτε σπίτια, ούτε επιχειρήσεις. Δύσκολο θα μου πείτε. Προφανώς, αλλά πρέπει να το προσπαθήσουμε και αυτό γίνεται μόνο με συστηματική πρόληψη και όχι με την αντιμετώπιση του προβλήματος αφού γιγαντωθεί.

Η Μύκονος είναι για πολλούς το πρότυπο της επιτυχίας του ελληνικού τουρισμού. Ένα πολύ μικρό νησί με υπέροχες παραλίες και απαράμιλλο φώς, που καταφέρνει και μαζεύει όσο χρήμα μαζεύουν μαζί πολλά άλλα μεγαλύτερα τουριστικά νησιά. Φιλοξενεί τα “κακομαθημένα παιδιά” του διεθνούς τζετ σετ που αναλίσκονται σε μια χυδαία επίδειξη πλούτου καίγοντας κυριολεκτικά εκατομμύρια τα οποία φυσικά εισπράττουν οι τοπικοί και διεθνείς επιχειρηματίες (διότι πολλοί ξένοι επιχειρηματίες της νύχτας μεγαλουργούν στη Μύκονο πλέον). Οι τιμές των ακινήτων του νησιού ξεπερνούν ακόμη και αυτές των πολυτελέστερων θερέτρων του κόσμου και στους όρμους της πλέουν τα πολυτελέστερα γιωτ.

Η έγκριση από τον αρμόδιο Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών Θόδωρο Σκυλακάκη των 12 πρώτων μεγάλων έργων του Δημοσίου με τα κονδύλια του ταμείου Ανάκαμψης είναι μια σημαντική και ευχάριστη είδηση. Το αποτέλεσμα της βέβαια θα κρίνει τη χρησιμότητα αυτών των δαπανών και την επιτυχία της κυβέρνησης. Χωρίς να είναι κανένας σε θέση να κρίνει τον καταμερισμό των κονδυλίων συνολικού ύψους 1,42 δισ ευρώ (πέραν των αρμοδίων επιτροπών και της αντιπολίτευσης που πρέπει ενδελεχώς να εξετάσει τα κονδύλια και τις διαδικασίες) αυτό που μπορεί κανείς με πρώτη ματιά να πει είναι ότι με τα έργα αυτά ενισχύεται σημαντικά η ψηφιοποίηση του δημοσίου και μειώνεται η γραφειοκρατία, η αναποτελεσματικότητα, η διαφθορά και η ταλαιπωρία των πολιτών. Για έργα τεχνολογίας, ψηφιακά δίκτυα, προγράμματα software, τεχνολογικό εξοπλισμό κλπ θα δαπανηθούν συνολικά 213,7 εκατομμύρια. Επιπλέον θα δπανηθούν 242,7 εκατομμύρια για τα υποθηκαφυλακεία ώστε να μπεί μια τάξη στο χάος και οι πληροφορίες να είναι προσβάσιμες σε όλους, έργο εξαιρετικά σημαντικό και 345,2 εκατομμύρια για να μπεί τάξη στις πολεοδομίες, και να ολοκληρωθούν Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια που αποσαφηνίζουν και κατοχυρώνουν θεσμικά το πολεοδομικό πλαίσιο (χρήσεις γης, όροι δόμησης κλπ) στο οποίο βασίζεται η χωροθέτηση πάσης φύσεων έργων και επενδύσεων δημόσιων και ιδιωτικών.

Η απόκτηση των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά από τον εφοπλιστή Γιώργο Προκοπίου είναι μια εξαιρετικά σημαντική είδηση και με μεγάλη σημασία για τη χώρα και τις προοπτικές της. Ο κ. Προκοπίου που θα καταβάλει στο ελληνικό δημόσιο 60 εκατομμύρια Ευρώ για τα ακίνητα και την επιχείρηση των ναυπηγείων (πουλιόταν χωριστά) είναι ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες εφοπλιστές με εκτιμώμενη περιουσία πάνω από 2 δισ δολάρια. Η τακτική του είναι επιχειρηματική ανάπτυξη χωρίς δάνεια αλλά με ίδια κεφάλαια και πολλές επενδύσεις του εκτός ναυτιλίας γίνονται σε ακίνητα - διαθέτει πάνω από 2.500 ακίνητα σε όλο τον κόσμο. Ανανεώνει συχνά το στόλο του επενδύοντας σε νέα σύγχρονης τεχνολογίας πλοία και καινοτομεί διαθέτοντας πλοία μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ειδικής κατασκευής και τεχνολογίας που μπορούν να πλέουν ανάμεσα στα παγόβουνα του Αρκτικού κύκλου μειώνοντας έτσι τις αποστάσεις των ταξιδιών.

Καθώς η κυβέρνηση ανακοινώνει κάθε τόσο σειρά μέτρων για τον covid - όπως κάνουν εξάλλου όλες οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη - δημιουργείται ένα κομφούζιο στους πολίτες, εκδηλώνονται δυσαρέσκειες και ξεκινάει μια συζήτηση περί διχασμού της κοινωνίας σε εμβολιασμένους και ανεμβολίαστους.

Οι κινητοποιήσεις της ΑΔΕΔΥ και του ΠΑΜΕ για το εργασιακό νομοσχέδιο υπενθυμίζουν σε όλους μας ότι υπάρχει μια ροπή προς το παρελθόν, μια οπισθέλκουσα δύναμη, ένα παλιό σύστημα που προσπαθεί πάση θυσία να εμποδίσει τις μεταρρυθμίσεις και να κρατήσει την χώρα δέσμια των συντεχνιών.

Η ενασχόληση μέρους του πολιτικού κόσμου με τις απόψεις της δεσποινίδος Λατινοπούλου σχετικά με το αν πρέπει να ξυρίζουμε τις τρίχες του σώματος μας, με το αν πρέπει να φοράμε φαρδιά ρούχα ή στενά κολαν, με το αν πρέπει να αφαιρούμε ή τουλάχιστον να κρύβουμε επιμελώς με μεήκ άπ τις ρυτίδες μας, αποτελεί μια ισχυρότατη ένδειξη της παρακμής του επιπέδου της πολιτικής συζήτησης. Το γεγονός οτι ο ΣΥΡΙΖΑ βρήκε ευκαιρία να κάνει αντιπολίτευση στην κυβέρνηση επειδή η δεσποινίς Λατινοπούλου έχει εκφράσει την επιθυμία να γίνει βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος είναι ανησυχητικό. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δεκάδες θέματα στα οποία θα μπορούσε να εντρυφήσει για να τεκμηριώσει αντιπολιτευτικές θέσεις. Το ότι δεν το κάνει δείχνει την επιπολαιότητα της ηγεσίας του, την φυγοπονία των στελεχών του που δεν θέλουν να κουράζονται για να διαμορφώσουν επιχειρήματα και πολιτικές θέσεις και την ροπή τους προς τον λαικισμό. Η αντιπολίτευση του καθορίζεται από τα θέματα που επιλέγουν οι χρήστες των social media να σχολιάσουν. Το ότι του απήντησε η ΝΔ δείχνει οτι ούτε αυτή μπορεί να αντισταθεί στα κελεύσματα των social media. Σημείο των καιρών θα μου πείτε, να επηρεάζεται ο πολιτικός διάλογος από το τι συζητούν στα social media οι πολίτες. Ναι, και παλιότερα επηρεαζόταν ο πολιτικός διάλογος από το τι συζητιόταν στους ανα την επικράτεια καφενέδες, αλλά δεν έφταναν να συζητάνε για τρίχες μέσα στην Βουλή, όπως έγινε τώρα.

Για αμιγώς προσωπικούς λόγους, δεν μπορώ να πω ότι μισώ τους ποδηλάτες. Κάποιοι πολύ αγαπημένοι μου είναι ποδηλάτες. Αλλά η αλήθεια είναι πως ως οδηγός αυτοκινήτων τους σιχαίνομαι. Επειδή κυρίως δεν έχουν ξεκαθαρίσει μέσα τους αν είναι πεζοί ή οχήματα. Κινούνται ταυτοχρόνως ως πεζοί και ως οχήματα, θεωρούν ότι έχουν πάντα πράσινο φανάρι, δεν αντιλαμβάνονται πόσο ενοχλούν τους μπαϊλντισμένους οδηγούς αυτοκινήτων (όπως και οι οδηγοί μηχανών επίσης που θεωρούν κάθε κενό μεταξύ αυτοκινήτων δική τους ελεύθερη λωρίδα και παρεξηγούνται κιόλας αν είσαι πολύ κοντά στο διπλανό σταματημένο αυτοκίνητο και δεν χωράνε).

Η μεγάλη πτώση των τιμών των κρυπτονομισμάτων στη μέση της εβδομάδας αναβίωσε τις συζητήσεις για τις φούσκες στις διεθνείς αγορές. Συζητήσεις που γίνονται πάντα όταν μια αγορά ανεβαίνει πολύ ή πέφτει πολύ. Οι συζητήσεις αυτές είναι απολύτως βάσιμες - πάντα. Όμως οι αγορές δεν τις λαμβάνουν πάντα υπόψη τους. Συνήθως οι αγορές συνεχίζουν να ανεβαίνουν γρήγορα όσο και αν κάποιοι πιστεύουν, ή ακόμη και τεκμηριώνουν, ότι βρίσκονται σε κατάσταση φούσκας. Στην αντίθετη περίπτωση, οι αγορές πέφτουν ξαφνικά ανεξαρτήτως του αν εκείνη την εποχή οι ειδικοί τις χαρακτηρίζουν φούσκες ή όχι. Με λίγα λόγια οι αγορές κινούνται πάνω - κάτω ανεξαρτήτως των εκτιμήσεων των ειδικών. Κάποιοι βεβαίως προβλέπουν σωστά το τι θα συμβεί. Είναι αυτοί που επί χρόνια λένε ότι οι αγορές είναι φούσκα και ότι θα σκάσουν και πράγματι “δικαιώνονται” μετά από χρόνια. Όμως η αλήθεια είναι ότι όχι μόνο δεν προέβλεψαν σωστά, αλλά όσοι τους πίστεψαν έχασαν την άνοδο που μεσολάβησε. Η αντίθετη περίπτωση είναι πιο σπάνια τις τελευταίες δεκαετίες. Οι αγορές που χαρακτηρίζονταν φούσκες εδώ και χρόνια, συνέχισαν να ανεβαίνουν προσφέροντας κέρδη στους επενδυτές. Αιτία, η υπερβολική ρευστότητα, δηλαδή το άπειρο χρήμα που δεν έχει που να τοποθετηθεί και τοποθετείται σε μετοχές, κρυπτονομίσματα, πολύτιμα μέταλλα και σε πλήθος επενδυτικών προϊόντων.

Η δυνατότητα της χώρας να απορροφήσει τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης είναι το κλειδί για την οικονομική ευημερία. Όπως παρατήρησε ο πρόεδρος του Μηχανισμού Στήριξης κ. Ρεγκλιγκ, ωραίο είναι το ελληνικό σχέδιο, το ζήτημα είναι να υλοποιηθεί.

Η προσπάθεια της κυβέρνησης να επιταχύνει την ανάπτυξη και να διευκολύνει την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις, είναι θετική και αξιοπρόσεκτη. Καλό θα ήταν όμως, το Υπουργείο Οικονομικών να λάβει υπόψη του τρεις προτάσεις που έχει κάνει η ΕΕΝΕ οι οποίες χωρίς να μειώνουν τα κρατικά έσοδα προκαλούν άμεσα αύξηση των επενδύσεων, της απασχόλησης και των μισθών. Η αξία αυτών των προτάσεων πολλαπλασιάζεται διότι είναι πολύ πρωτότυπες. Η ιδιαιτερότητα τους έγκειται στο γεγονός ότι ενώ θεωρητικά μειώνουν αρχικά τα δημόσια έσοδα, τελικά οδηγούν σε μακροχρόνια διατηρήσιμη άνοδο τους και έχουν συνολικά θετικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα λόγω της αύξησης της απασχόλησης και της επιτάχυνσης του ΑΕΠ που προσφέρουν.

Το άνοιγμα της εστίασης από τη Δευτέρα του Πάσχα και σύντομα μετά το άνοιγμα των διαδημοτικών μετακινήσεων αναμένεται ότι θα δώσουν σημαντική ώθηση τόσο στην οικονομία όσο και στην ψυχολογία των πολιτών. Όλοι είναι πανέτοιμοι και ορεξάτοι να φύγουν από την Αθήνα και ήδη οι πληρότητες από Έλληνες επισκέπτες σε κοντινούς προορισμούς πλησιάζουν το 100%. Το ίδιο και οι κρατήσεις σε εστιατόρια και μπαρ, αφού όλοι θέλουν να “ξεσκάσουν”. Αναμένεται δηλαδή μια έκρηξη εκδρομών και πάρτι που θα φέρει γρήγορα αύξηση της κατανάλωσης, ενίσχυσης με χρήμα της επαρχίας και σταδιακή επάνοδο σε ότι θεωρούμε ότι ήταν η κανονικότητα που χάθηκε με την πανδημία. Όλα αυτά βεβαίως θα εξαρτηθούν από την αποτελεσματικότητα περιορισμού της πανδημίας. Για το καλοκαίρι προβλέπεται επίσης μεγάλη άνοδος σε σχέση με πέρυσι και ακόμη και ενώ δεν προβλέπεται να φτάσουμε τα επίπεδα των προ κορονοϊού ετών, ο τουρισμός θα φέρει μπόλικο χρήμα στη χώρα. Ίσως αργήσει λίγο - από τον Ιούλιο αναμένεται ότι θα αρχίσουν οι μαζικές αφίξεις τουριστών αλλά οι τουριστικοί επιχειρηματίες σκέφτονται ότι η τουριστική σεζόν θα παραταθεί μέχρι και τα μέσα Νοεμβρίου με ικανοποιητικούς ρυθμούς.

Η πανδημία έφερε ριζικές αλλαγές στην οικονομική πολιτική των χωρών του δυτικού κόσμου. Οι πολιτικές λιτότητας εγκαταλείφθηκαν, τυπώνεται χρήμα σε ΗΠΑ και Ευρώπη, δίνονται επιδοτήσεις για τη στήριξη επιχειρήσεων και νοικοκυριών, αναστέλλονται πληρωμές, έχει ξεκινήσει συζήτηση για διαγραφή μέρους του ιδιωτικού χρέους. Ακόμη και το σκληρό Δ.Ν.Τ εισηγείται αναπτυξιακές πολιτικές και κρατική στήριξη στις οικονομίες αλλάζοντας τα κριτήρια για να θεωρείται υγιής μια οικονομία. Πολλοί θεωρούν ότι μόλις ξεπεραστεί η πανδημία θα επανέλθουμε σε πολιτικές λιτότητας για να μαζευτεί πίσω το χρήμα. Δεν είναι όμως αναγκαίο.