Το «νέο» Βατικανό θα αποτελείται από το Τάγμα των Μπεκτασήδων στα Τίρανα και θα αποσκοπεί στη διαφύλαξη της θρησκευτικής ανεκτικότητας, σύμφωνα με τις δηλώσεις του πρωθυπουργού της Αλβανίας.
Εφόσον ιδρυθεί θα είναι ένα από τα μικρότερα κράτη παγκοσμίως, θα έχει δική του αυτόνομη κυβέρνηση, αλλά όχι φορολογία, ενώ ο Ράμα ξεκαθάρισε ότι δεν θα συνιστά σε καμία περίπτωση απειλή για την εθνική κυριαρχία της χώρας.
«Η ιστορία των Μπεκτασήδων είναι από μόνη της ένα κάλεσμα να δοθεί στην ιερή έδρα του Παγκόσμιου Κέντρου των Μπεκτασήδων καθεστώς παρόμοιο με του Βατικανού», σημείωσε ο Ράμα, σε μια τελετή για τη συμπλήρωση 95 ετών από τη μεταφορά της έδρας τους από την Τουρκία στην Αλβανία.
Ο Ράμα είπε ότι το συμβολικό κράτος δεν θα έχει τείχη, αστυνομία και στρατό, αλλά θα είναι «μία έδρα, ένα πνευματικό κράτος».
Δεν έδωσε άλλες λεπτομέρειες για το χρονοδιάγραμμα κα το αναλυτικό σχέδιο, το οποίο, άλλωστε, θα πρέπει πρώτα να επικυρωθεί από το αλβανικό κοινοβούλιο.
Το Τάγμα των Μπεκτασήδων, παρακλάδι των Σούφι, ιδρύθηκε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία τον 13ο αιώνα. Η έδρα του μεταφέρθηκε στην Αλβανία το 1929, αφού στην Τουρκική Δημοκρατία του Κεμάλ Ατατούρκ απαγορεύτηκε στα μέλη του η άσκηση της λατρείας τους.
Ο Ράμα είχε ανακοινώσει από πέρυσι ότι η Αλβανία σχεδίαζε την ίδρυση ενός μικροκράτους στο ανατολικό τμήμα της πρωτεύουσας, ως πνευματικού κέντρου για τους Μπεκτασήδες, οι οποίοι είναι διασκορπισμένοι στο Κόσοβο, τη Βόρεια Μακεδονία και την Αλβανία.
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, περίπου το 10% του πληθυσμού της Αλβανίας δηλώνουν Μπεκτασήδες.
Ωστόσο, όπως είχε γράψει η ηλεκτρονική έκδοση των Tirana Times τον Σεπτέμβριο του 2024, οπότε είχε ανοίξει η συζήτηση, η αλβανική κοινή γνώμη αντιμετωπίζει σχεδόν στο σύνολό της με σκεπτικισμό ή και πλήρη απόρριψη την πρόταση.
Ο Ράμα είχε κάνει τότε την ανακοίνωση κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στη Σύνοδο Κορυφής του ΟΗΕ, μετά από μια λεπτομερή συνέντευξη στους New York Times, όπου περιέγραψε την πρωτοβουλία ως «τολμηρό βήμα προς την προώθηση της παγκόσμιας θρησκευτικής ανοχής και ειρήνης». Το Παγκόσμιο Αρχηγείο του Τάγματος Μπεκτασήδων επαίνεσε την πρόταση ως μια «εξαιρετική πρωτοβουλία» που θα μπορούσε να εγκαινιάσει μια «νέα εποχή παγκόσμιας θρησκευτικής αρμονίας και προώθησης της ειρήνης».
Η αιφνιδιαστική πρόταση έχει προκαλέσει κύμα κριτικής σχεδόν από παντού, με διάφορες θρησκευτικές κοινότητες και πολιτικούς αναλυτές να κατηγορούν την κυβέρνηση ότι, σε μία κίνηση εντυπωσιασμού, παραγκωνίζει τα εθνικά συμφέροντα για να κερδίσει τη διεθνή προσοχή.
