Ο στενός σύμμαχος του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν ηγείται της Λευκορωσίας από το 1994. Τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσαν κατά την προεκλογική περίοδο ότι οι εκλογές θα ήταν εικονικές, επειδή τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης απαγορεύονται στη Λευκορωσία και όλα τα ηγετικά στελέχη της αντιπολίτευσης έχουν σταλεί σε σωφρονιστικές αποικίες ή έχουν αναγκαστεί να διαφύγουν στο εξωτερικό, όπως μεταδίδει το Reuters.
Αναφερόμενος στη φυλάκιση των αντιπάλων του, ο Λουκασένκο είπε στους δημοσιογράφους ότι οι ίδιοι είναι οι δημιουργοί της μοίρας τους.
«Κάποιοι επέλεξαν τη φυλακή, κάποιοι επέλεξαν την «εξορία», όπως λέτε. Δεν διώξαμε κανέναν από τη χώρα» είπε σε μια μαραθώνια συνέντευξη Τύπου που διήρκεσε πάνω από τέσσερις ώρες και 20 λεπτά.
Είπε ότι κανείς δεν εμποδίζεται να μιλήσει στη Λευκορωσία, αλλά η φυλακή ήταν «για όσους άνοιξαν το στόμα τους πολύ διάπλατα, για να το πω ωμά, για όσους παραβίασαν το νόμο».
Το exit poll μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση αμέσως μετά τη λήξη της ψηφοφορίας. Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συμμετοχή στις εκλογές, στις οποίες είχαν δικαίωμα ψήφου 6,9 εκατομμύρια άνθρωποι, ήταν 81,5%.
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλλας δήλωσε την παραμονή της ψηφοφορίας ότι πρόκειται για «κατάφωρη προσβολή της δημοκρατίας».
Η εξόριστη ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Sviatlana Tsikhanouskaya δήλωσε στο Reuters αυτή την εβδομάδα ότι ο Λουκασένκο μεθόδευε την επανεκλογή του ως μέρος μιας «τελετουργίας για δικτάτορες». Διαδηλώσεις εναντίον του πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή στη Βαρσοβία και σε άλλες πόλεις της ανατολικής Ευρώπης.
Λουκασένκο απέκρουσε την κριτική ως ανούσια και δήλωσε ότι δεν τον ενδιαφέρει αν η Δύση αποφασίσει να αναγνωρίσει τις εκλογές ή όχι.
«Δεν δίνω Δεκάρα για τη Δύση»
Τόσο η ΕΕ όσο και οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι δεν τον αναγνωρίζουν ως νόμιμο ηγέτη της Λευκορωσίας αφότου χρησιμοποίησε τις δυνάμεις ασφαλείας του για να συντρίψει μαζικές διαδηλώσεις μετά τις τελευταίες εκλογές του 2020, όταν οι δυτικές κυβερνήσεις υποστήριξαν τον ισχυρισμό της Τσικχανούσκαγια ότι είχε νοθεύσει την καταμέτρηση και την εξαπάτησε για τη νίκη.
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συνελήφθησαν σε διαμαρτυρίες κατά του επίσημου αποτελέσματος, το οποίο του έδωσε λίγο πάνω από το 80% των ψήφων. Η ομάδα ανθρωπίνων δικαιωμάτων Viasna, η οποία έχει απαγορευτεί ως «εξτρεμιστική» οργάνωση, αναφέρει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν περίπου 1.250 πολιτικοί κρατούμενοι.
Ο Λουκασένκο απελευθέρωσε περισσότερους από 250 τον τελευταίο χρόνο για ανθρωπιστικούς λόγους, όπως τους αποκάλεσε, αλλά αρνήθηκε ότι αυτό είχε ως στόχο να στείλει μήνυμα στη Δύση για να προσπαθήσει να αποκαταστήσει τις σχέσεις.
«Δεν δίνω δεκάρα για τη Δύση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η Λευκορωσία είναι πρόθυμη να μιλήσει με την ΕΕ, αλλά όχι να «υποκλιθεί μπροστά σας ή να συρθεί στα γόνατα».
Είπε ότι η κορυφαία αντιφρονούσα Μαρία Καλεσνικάβα ήταν ένοχη για «παραβίαση του καθεστώτος», αλλά ότι ήταν υγιής και ότι ο ίδιος είχε παρέμβει προσωπικά για να της επιτρέψει να την επισκεφθεί ο πατέρας της πέρυσι. Άλλοι εξέχοντες κρατούμενοι περιλαμβάνουν τον ακτιβιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κάτοχο του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης Ales Bialiatski, ο οποίος εκτίει ποινή κάθειρξης 10 ετών με κατηγορίες για λαθρεμπόριο που αρνείται.
«Σε κάθε κράτος πρέπει να αναλαμβάνεις την ευθύνη αν παραβαίνεις τον νόμο. Ο νόμος είναι αυστηρός, αλλά είναι ο νόμος», δήλωσε ο Λουκασένκο.
