Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ επέβαλαν το Σάββατο δασμούς 50% σε εισαγωγές από τον Καναδά συνολικής αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, με τον Καναδά να αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο των ΗΠΑ μετά το Μεξικό. Τα προϊόντα που επηρεάζονται περιλαμβάνουν γαλακτοκομικά, κρασί, προϊόντα ξυλείας, έπιπλα, τσιμέντο, κεραμικά και μια σειρά από άλλους κλάδους.

Από την πλευρά του, ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ότι θα απαντήσει με αντίμετρα «δολάριο προς δολάριο», επιβάλλοντας δασμούς από τις 8 Σεπτεμβρίου σε κλάδους όπως ο χάλυβας, τα γαλακτοκομικά, ο αγροτικός εξοπλισμός, το χαρτί και τα ηλεκτρονικά. Οι λεπτομέρειες των μέτρων θα ανακοινωθούν «τις επόμενες ημέρες», πρόσθεσε ο Κάρνεϊ.

Σε αυτό το φόντο, το καναδικό δολάριο υποχωρούσε νωρίτερα σήμερα κατά 0,58% έναντι του αμερικανικού δολαρίου. Το καναδικό νόμισμα υποχώρησε επίσης έναντι του ευρώ, της βρετανικής λίρας και του ιαπωνικού γεν.

«Μας επιτέθηκαν»

Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το CNBC, οι διαπραγματευτές προσπαθούσαν όλη την εβδομάδα να καταλήξουν σε συμφωνία.

Ωστόσο, το κλίμα επιδεινώθηκε κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας, αλλά και για αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

Μιλώντας στο CNBC τη Δευτέρα, ο εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, δήλωσε ότι μια συμφωνία βρισκόταν κοντά, αλλά ότι τις «τελευταίες ώρες» οι Καναδοί «ήθελαν περισσότερα» από όσα ήταν διατεθειμένη να προσφέρει η Ουάσινγκτον.

«Τους προσφέραμε την καλύτερη πρόσβαση στις Ηνωμένες Πολιτείες από οποιαδήποτε άλλη χώρα στον κόσμο. Προφανώς, θα υπάρχουν πάντα δασμοί και θα υπάρχει προστασία για τους Αμερικανούς εργαζομένους και τις αμερικανικές επιχειρήσεις».

«Ωστόσο, προσπαθήσαμε να διευκολύνουμε τους Καναδούς μειώνοντας στο μισό τους δασμούς στον χάλυβα και το αλουμίνιο, μειώνοντάς τους σημαντικά στα αυτοκίνητα, ακόμη και σε προϊόντα όπως η μαλακή ξυλεία, ώστε να καλύψουμε σε κάποιο βαθμό τις ανάγκες τους. Πρόκειται για ζητήματα που είναι ευαίσθητα για τους Καναδούς. Απλώς... ήθελαν περισσότερα», δήλωσε ο Γκριρ.

«Δεν ξέρω αν ήταν πολιτικό για εκείνους. Σίγουρα δεν έχει οικονομικό νόημα».

Οι αγορές, πρόσθεσε ο Γκριρ, «καταλαβαίνουν ότι αυτό αφορά ένα πολύ μικρό μέρος του εμπορίου». Οι δασμοί αντιστοιχούν περίπου στο 0,6% του συνόλου των εισαγωγών αγαθών στις ΗΠΑ.

Ο Κάρνεϊ δήλωσε το Σάββατο ότι οι ΗΠΑ «ζήτησαν πάρα πολλά και προσέφεραν πολύ λίγα».

«Δεν ήμασταν διατεθειμένοι να θέσουμε σε κίνδυνο την κυριαρχία του Καναδά ή να υπονομεύσουμε τους βασικούς κλάδους της οικονομίας μας», ανέφερε.

Όταν δημοσιογράφος τον ρώτησε γιατί αισθάνεται ότι ο Καναδάς εισέρχεται σε εμπορικό πόλεμο, ο Κάρνεϊ απάντησε: «Επειδή μας επιτέθηκαν. Είσαι σε πόλεμο όταν δέχεσαι επίθεση. Μας επιτέθηκαν», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Κατ’ επέκταση, ο Κάρνεϊ ανέφερε ότι σημείο τριβής αποτέλεσαν οι λεπτομέρειες των δασμών σε βασικούς κλάδους, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία, ο χάλυβας και το αλουμίνιο, καθώς και οι καναδικές προστατευτικές ρυθμίσεις για τη χρήση της γαλλικής γλώσσας και η δυνατότητα της χώρας να συνάπτει ξεχωριστές εμπορικές συμφωνίες.

Να σημειωθεί ότι οι ΗΠΑ και ο Καναδάς πραγματοποιούν κάθε χρόνο εξαγωγές αγροτικών προϊόντων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων ο ένας προς τον άλλον, ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες των δύο χωρών είναι στενά συνδεδεμένες.

Το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ έναντι του Καναδά, ύψους 48,3 δισ. δολαρίων, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στις σημαντικές εισαγωγές καναδικού φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας και αργού πετρελαίου.

Όπως και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατά τις δικές της παρατεταμένες εμπορικές διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση Τραμπ, η Οτάβα υποστηρίζει ότι το εμπορικό ισοζύγιο με τις ΗΠΑ μετατρέπεται σε έλλειμμα για την Ουάσινγκτον όταν συνυπολογίζονται και οι υπηρεσίες.

«Ο Καναδάς θέλει τα οφέλη του να είναι Πολιτεία, χωρίς να είναι μία!!!», έγραψε χαρακτηριστικά την Κυριακή (23/8) ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.

«Επιβάλλουν επίσης, εδώ και πολλά χρόνια, τεράστιους δασμούς στους σπουδαίους Αμερικανούς αγρότες μας. Τέρμα πια!!!», συμπλήρωσε.

Οι οικονομικές επιπτώσεις

Η μικρότερη και περισσότερο εξαρτημένη από το διεθνές εμπόριο καναδική οικονομία είναι πιο ευάλωτη στην κλιμάκωση της εμπορικής αντιπαράθεσης σε σχέση με την αμερικανική, εκτιμούν οικονομολόγοι.

Παρά τις ενδείξεις ότι προτίθεται να λάβει δημοσιονομικά μέτρα για τη στήριξη των επιχειρήσεων, ο Κάρνεϊ δήλωσε το Σαββατοκύριακο ότι οι δασμοί θα «αυξήσουν το κόστος και θα περιορίσουν τις επιλογές για τους Καναδούς».

Οι νέοι δασμοί αφορούν μόλις το 5% των καναδικών εξαγωγών αγαθών προς τις ΗΠΑ, γεγονός που σημαίνει ότι «δεν πρόκειται για χτύπημα-σφυρί, όμως για πολλές μεμονωμένες επιχειρήσεις θα είναι καταστροφικό», δήλωσε ο Τζέιμς Νάιτλι, επικεφαλής διεθνής οικονομολόγος της ING.

Για πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στις αμερικανικές Πολιτείες που βρίσκονται κοντά στα σύνορα, «αυτό είναι πολύ κακό νέο», πρόσθεσε ο Νάιτλι.

Ο Μπράντλεϊ Σόντερς, οικονομολόγος για τη Βόρεια Αμερική στην Capital Economics, εκτίμησε από τη μεριά του ότι οι περισσότερο εκτεθειμένοι καναδικοί κλάδοι «θα μπορούσαν να παραλύσουν» από τους υψηλούς δασμούς.

Πλέον δεν υπάρχει απαλλαγή για τα προϊόντα που συμμορφώνονται με τους κανόνες παραγωγής που προβλέπει η Συμφωνία ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά (USMCA), μια τριμερής εμπορική συμφωνία που βρίσκεται σήμερα υπό επαναδιαπραγμάτευση. Τέτοια απαλλαγή είχε εφαρμοστεί σε προηγούμενους γύρους δασμών μετά την αποκαλούμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης» (Liberation Day) του Τραμπ, τον Απρίλιο του 2025.

Παρότι τα προϊόντα που στοχοποιούνται αντιστοιχούν μόλις στο 0,6% του καναδικού ΑΕΠ, «μια κατάρρευση των εξαγωγών θα ήταν και πάλι αρκετή για να οδηγήσει την ήδη αδύναμη ανάπτυξη του ΑΕΠ σχεδόν στο μηδέν», δήλωσε ο Σόντερς.

«Αυτό θα ίσχυε ιδιαίτερα εάν η χαμηλότερη ζήτηση στις ΗΠΑ για τελικά προϊόντα, όπως έπιπλα και ηλεκτρικός εξοπλισμός, προκαλούσε αλυσιδωτές επιπτώσεις στους κλάδους πρωτογενών προϊόντων, οι οποίοι ήδη αντιμετωπίζουν σημαντικές πιέσεις λόγω των δασμών βάσει του Άρθρου 232».

Η κατάσταση θα μπορούσε να κλιμακωθεί ακόμη περισσότερο εάν ο Τραμπ απαντήσει στα καναδικά αντίμετρα, πρόσθεσε ο Σόντερς.

Ο ίδιος εκτιμά ότι εάν ο δασμός 50% επεκταθεί στο ένα πέμπτο των καναδικών εξαγωγών αγαθών προς τις ΗΠΑ, από 5% σήμερα, θα μπορούσε να αφαιρέσει περίπου 2% από το καναδικό ΑΕΠ και να οδηγήσει τη χώρα σε επίπεδα που παραπέμπουν σε ύφεση.

Ο Κρίστιαν Λόρενς, επικεφαλής στρατηγικής διαφόρων κατηγοριών ενεργητικού και επικεφαλής έρευνας για τις αγορές της Αμερικής και ενέργειας στη Rabobank, δήλωσε ότι το υφιστάμενο πακέτο μέτρων θα είχε μικρό αντίκτυπο στις ΗΠΑ, ωστόσο υπάρχει κίνδυνος εάν η Οτάβα επιλέξει πιο επιθετική στάση απέναντι σε άλλα προϊόντα.

«Εδώ ακριβώς βρίσκεται η δυσκολία του Καναδά. Η διαφοροποίηση μακριά από τη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά του κόσμου, η οποία βρίσκεται ακριβώς δίπλα του, είναι αδύνατη σε πραγματικά ουσιαστικό βαθμό», δήλωσε ο Λόρενς.

Παρά το ενδεχόμενο σημαντικών οικονομικών επιπτώσεων, η στάση του Κάρνεϊ έτυχε θετικής υποδοχής από πολλούς στον Καναδά. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα της κοινής γνώμης στηρίζει μια σκληρή στάση στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα αυξάνεται ο αριθμός των Καναδών που ανησυχούν για την ασφάλεια των θέσεων εργασίας τους.

Επισημαίνεται ότι οι παρατεταμένοι αμερικανικοί δασμοί ύψους 50% θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε απώλεια περίπου 90.000 θέσεων εργασίας, σύμφωνα με τον Καναδό οικονομολόγο Τρέβορ Τόμπε.

Υπενθυμίζεται ότι ο Κάρνεϊ εξελέγη τον Μάρτιο του 2025, έχοντας βασίσει σε μεγάλο βαθμό την προεκλογική του εκστρατεία στη δέσμευση να αντισταθεί στις πιέσεις του Λευκού Οίκου. Η εξέλιξη αυτή ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία δημοσιεύματα για την απόσυρση αμερικανικών αλκοολούχων ποτών από τα ράφια καναδικών καταστημάτων είχαν αναδείξει την επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών της Βόρειας Αμερικής.

Τέλος, ο Πιερ Πουαλιέβρ, αρχηγός των αντιπολιτευόμενων Συντηρητικών, δήλωσε το Σάββατο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Καναδάς «δεν μπορεί να αποδεχθεί μονομερείς δασμούς που θα αποβιομηχανίσουν τη χώρα μας».