«Αυτή είναι η γη μας· ιστορικά, βιβλικά, θρησκευτικά και νομικά», λέει, μιλώντας στους New York Times, ο Σίμχα Ρόθμαν, μία από τις κεντρικές φυσιογνωμίες της ισραηλινής ακροδεξιάς, την ώρα που ατενίζει από την κορφή ενός λόφου τη Δυτική Όχθη.
Ο Ρόθμαν – που εξελέγη το 2021 και βρέθηκε στην «πρώτη γραμμή» για τις σαρωτικές μεταρρυθμίσεις στο δικαστικό σύστημα – είναι σήμερα υποψήφιος με το κόμμα του ακροδεξιού νυν υπουργού Οικονομικών Μπεζαλέλ Σμότριτς. Μία αφίσα στον οικισμό Πνέι Κέντεμ, όπου βρίσκεται ο Ρόθμαν, γράφει: «Σμότριτς: Πράξεις, όχι λόγια!», προτρέποντας σε πράξεις κλιμάκωσης της βίας κατά των Παλαιστινίων με σκοπό την εξάπλωση των εποίκων. Πράξεις καταδικαστέες όχι μόνο από τους ίδιους τους Παλαιστίνιους, αλλά και από το διεθνές δίκαιο που σέβονται και ακολουθούν οι περισσότερες χώρες του κόσμου.
«Αν η Ιουδαία και η Σαμάρεια ήταν πόλεις στις Ηνωμένες Πολιτείες θα θεωρούνταν από τις ασφαλέστερες», λέει ο 46χρονος Ρόθμαν, απορρίπτοντας τις αιτιάσεις κατά της ισραηλινής κυβέρνησης. Ισχυρίζεται, δε, ότι δεν υπάρχει παλαιστινιακός λαός και συμφωνεί με τον Σμότριτς πως «πρέπει να κάνουμε στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια ό,τι κάναμε στη Γάζα».
«Η Ιουδαία και η Σαμάρεια πρέπει να αποτελέσουν μέρος του κράτους του Ισραήλ και εκεί πρέπει να εφαρμόζεται η ισραηλινή νομοθεσία», δηλώνει ο Ρόθμαν, σκιαγραφώντας ένα ανελεύθερο καθεστώς, χωρίς πολιτικά δικαιώματα, για τους Παλαιστίνιους που θα ζουν εκεί.
Και συμπληρώνει: «Όχι σε ένα παλαιστινιακό κράτος, ποτέ», το οποίο κατά τη γνώμη του θα σήμαινε τον αφανισμό του Ισραήλ. Κατά την άποψή του, μάλιστα, η Αριστερά ηττήθηκε στο Ισραήλ επειδή πίστευε στη λύση των δύο κρατών και οι πολίτες συνειδητοποίησαν ότι κάτι τέτοιο «ήταν χάσιμο χρόνου».
Μία χώρα σε κρίση ταυτότητας
Ωστόσο, αυτή δεν είναι παρά η μία όψη του νομίσματος. Δηλαδή, η μία πλευρά ενός έθνους διχασμένου, μίας χώρας σε κρίσιμο σταυροδρόμι, η ταυτότητα της οποίας διακυβεύεται στις σημερινές εκλογές.
Οι ενάντιοι στην στροφή της χώρας προς τα δεξιά – που συντελέστηκε ιδίως μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 – ανησυχούν για την «επόμενη μέρα» και εξακολουθούν να υπερασπίζονται ένα πλουραλιστικό κράτος που μένει πιστό σε πολλές από τις ιδρυτικές του αρχές για «πλήρη κοινωνική και πολιτική ισότητα ανεξαρτήτως θρησκείας, φυλής ή φύλου».
Χαρακτηριστική φιγούρα του δεύτερου «μπλοκ» ο 67χρονος Γιοάβ Σεγκαλόβιτς, ένας χαμηλών τόνων πρώην αξιωματικός της ισραηλινής αστυνομίας· ο πρώτος κεντρώος σιωνιστής που θέτει υποψηφιότητα με το αραβικό κόμμα Ραάμ και μάλιστα στη δεύτερη θέση του ψηφοδελτίου, γεγονός που καθιστά την εκλογή του πολύ πιθανή. Στόχος του να αποτραπεί «το τέλος του Ισραήλ», που κατά τη γνώμη του θα έρθει με την επικράτηση της ακροδεξιάς πτέρυγας και τον ενταφιασμό του οράματος για ένα «δημοκρατικό εβραϊκό κράτος».
Το οξύμωρο είναι πως και ο Ρόθμαν προτάσσει ως βασική του ανησυχία την επιβίωση του έθνους του, απλώς αναγνωρίζοντας έναν εντελώς διαφορετικό κίνδυνο. Όπως εξηγεί ο ίδιος, οι πολιτικές του θέσεις παγιώθηκαν το 2005 όταν παρακολούθησε την απομάκρυνση 8.600 Ισραηλινών από τη Δυτική Όχθη. Ο Ρόθμαν έκτοτε έγινε ακόμη πιο αντιδραστικός και επιθετικός, υιοθετώντας μία ρητορική που αποκτά όλο και μεγαλύτερη απήχηση.
Ο Σεγκαλόβιτς, από την άλλη, τονίζει πως η απόφασή του να κατέβει στις εκλογές με το αραβικό κόμμα Ραάμ πηγάζει από την πεποίθησή του ότι η συγκεκριμένη αναμέτρηση αποτελεί την τελευταία ευκαιρία να διασωθούν οι αρχές της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της ειρήνης από τις καταστροφικές συνέπειες των πολέμων και της διακυβέρνησης Νετανιάχου.
«Ήθελα να γκρεμίσω τα πολιτικά τείχη ανάμεσα στους Άραβες και τους Εβραίους», λέει χαρακτηριστικά, αναγνωρίζοντας την ίδια ώρα ότι ανάμεσα στον ίδιο και τον Αμπάς υπάρχουν πολλές διαφορές. «Εκείνος είναι θρησκευόμενος. Εγώ είμαι κοσμικός. Εκείνος είναι Άραβας, εγώ Εβραίος. Εκείνος είναι συντηρητικός, εγώ φιλελεύθερος. Αλλά για μένα το βασικό ζήτημα δεν είναι να εστιάζουμε στα προβλήματα, αλλά στις ευκαιρίες», λέει.
Σήμερα, φτάνει μέχρι το σημείο να υποστηρίζει πως το Ισραήλ δεν πρέπει να μεριμνά για την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στη Γάζα, αφού «καμία άλλη χώρα που γνωρίζω δεν δίνει τρόφιμα σε ανθρώπους που πυροβολούν εναντίον της».
«Αναζητάς μέλλον και δεν μπορείς να το δεις»
Βασικό διακύβευμα των εκλογών είναι και το πολιτικό μέλλον του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος συνεχίζει να επενδύει στο σύνθημα «Δεξιά ή Παλαιστίνη», ευρισκόμενος εν προκειμένω απέναντι από τον Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην αρχηγό του στρατού και κεντρώο πολιτικό, ο οποίος έχασε τον γιο του στη Λωρίδα της Γάζας.
Ο Σεγκαλόβιτς, λέει στους ΝΤΥ πως το Ισραήλ επείγει να αλλάξει κατεύθυνση και υπογραμμίζει: «Είναι αντίθετο προς την εθνική μας ασφάλεια να αποκλείουμε πολιτικά το 21% του πληθυσμού, ανθρώπους που εργάζονται σε όλους τους τομείς της ισραηλινής κοινωνίας».
Από την άλλη, σε αυτές ακριβώς τις πρακτικές αποκλεισμού και στη διασπορά μίας επιθετικής ρητορικής φόβου βασίστηκε η πολιτική ανάκαμψη του Νετανιάχου, ο οποίος πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου έμοιαζε πολιτικά καταδικασμένος και αποδυναμωμένος. Ταυτόχρονα, όμως, δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι οι πολεμικές του επιχειρήσεις σε Γάζα, Λίβανο και Συρία (πολλές από τις οποίες εκκρεμείς) έχουν προκαλέσει δυσαρέσκεια και ανησυχία ακόμη και σε υποστηριχτές του, ενώ έχουν φέρει το Ισραήλ στα όρια του.
«Ο κ. Νετανιάχου ενδιαφέρεται μόνο για ένα μέρος του λαού. Εγώ, όμως, πιστεύω ότι το Ισραήλ είναι πολύ ισχυρότερο από οποιονδήποτε ηγέτη», εκτιμά ο Σεγκαλόβιτς.
Οι δημοσκοπήσεις, πάντως, αποτυπώνουν μία αμφίρροπη κατάσταση: σχεδόν όλες προβλέπουν ότι ούτε ο Νετανιάχου και οι σύμμαχοί του ούτε η αντιπολίτευση θα εξασφαλίσουν τις 61 έδρες στην 120μελή Κνεσέτ που απαιτούνται για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Έτσι, με τη στήριξη του Ραάμ, το οποίο αναμένεται να κερδίσει πέντε ή έξι έδρες, ο Άιζενκοτ και το λεγόμενο «μπλοκ της αλλαγής» θα μπορούσαν να αποκτήσουν την πλειοψηφία που χρειάζονται για να απομακρύνουν τον Νετανιάχου από την εξουσία. Βέβαια, δεν είναι σαφές ότι η αντιπολίτευση θα ήθελε να επιλέξει αυτήν την οδό.
Να σημειωθεί, πάντως, ότι το Ραάμ είχε συμμετάσχει και το 2021 σε ένα βραχύβιο κυβερνητικό σχήμα· τότε ο Σεγκαλόβιτς ανήκε στο κεντρώο σιωνιστικό κόμμα Γες Ατίντ και είχε διατελέσει αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Ασφάλειας.
«Είναι μια πραγματικά δύσκολη περίοδος. Αυτή την εποχή αναζητάς ηγεσία. Κατεύθυνση. Μέλλον. Και δεν μπορείς να τα δεις», λέει ο Σεγκάλοβιτς συμπυκνώνοντας το σταυροδρόμι μπροστά στο οποίο βρίσκεται η χώρα του.
