Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους υπό καθεστώς ανωνυμίας, οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ πιέζουν τη Μόσχα να αποδεχθεί τη συμμετοχή των Ευρωπαίων στον επόμενο γύρο συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Ειδικότερα, ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, και ο ειδικός απεσταλμένος του, Στιβ Γουίτκοφ, αναμένεται να ζητήσουν να αποκτήσει η Ευρώπη ενεργό ρόλο στις επόμενες διαπραγματεύσεις. Η παρέμβασή τους έρχεται την ώρα που μεσολαβούν στην πρώτη τριμερή συνάντηση ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας από τον περασμένο Φεβρουάριο, η οποία πραγματοποιείται στο Αμπού Ντάμπι.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι θεσμοί της ΕΕ ενδέχεται να έχουν περιορισμένο χρόνο για να αποφασίσουν ποιος θα αναλάβει να τις εκπροσωπήσει. Κατά τους Αμερικανούς αξιωματούχους, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ επιδιώκουν να επιταχύνουν τη διπλωματική διαδικασία, με στόχο η συνάντηση αυτής της εβδομάδας να είναι η τελευταία στην οποία οι Ευρωπαίοι δεν θα συμμετέχουν πλήρως.
«Χρειαζόμαστε την Ευρώπη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά ένας από τους αξιωματούχους, προσθέτοντας ότι η αμερικανική πρόταση είναι να ενταχθούν οι Ευρωπαίοι στις συζητήσεις μετά την ολοκλήρωση της τριμερούς συνάντησης.
Πιέσεις για απευθείας διάλογο Ευρώπης - Ρωσίας
Οι εκπρόσωποι της αμερικανικής πλευράς εμφανίστηκαν επίσης θετικοί απέναντι στην πρωτοβουλία των ηγετών της Φινλανδίας και της Νορβηγίας να επικοινωνήσουν απευθείας με τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντίμιρ Πούτιν, στις 27 Οκτωβρίου. Όπως υποστήριξαν, απαιτούνται περισσότερες αντίστοιχες επαφές, ώστε οι Ευρωπαίοι να ενημερώνονται άμεσα για τις θέσεις της Μόσχας και να μεταφέρουν οι ίδιοι τα μηνύματά τους στη ρωσική ηγεσία.
Το ζήτημα της ευρωπαϊκής εκπροσώπησης, αλλά και το κατά πόσο οι σύμμαχοι της Ουκρανίας θα πρέπει να διατηρούν απευθείας διάλογο με τον Πούτιν, έχει προκαλέσει σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Το θέμα αναμένεται να απασχολήσει τους ηγέτες της ΕΕ στην άτυπη σύνοδο κορυφής που θα πραγματοποιηθεί αργότερα αυτή την εβδομάδα στο Δουβλίνο.
Από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, πέρυσι, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και διπλωμάτες εκφράζουν την ανησυχία τους ότι η ήπειρος παραγκωνίζεται από τη διπλωματική διαδικασία, καθώς η Ουάσιγκτον έχει αναπτύξει απευθείας συνομιλίες με τη Μόσχα για την εξεύρεση συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο.
Στο μεταξύ, ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αναμένεται να βρεθούν στο Αμπού Ντάμπι για τις επαφές αυτής της εβδομάδας. Παρότι ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ πρόκειται να συζητήσουν μαζί τους, οι Ευρωπαίοι δεν θα συμμετάσχουν στον κύριο γύρο των διαπραγματεύσεων, εξαιτίας των ρωσικών αντιρρήσεων.
Στην αποστολή θα συμμετέχουν σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από τη Βρετανία, τη Γερμανία και τη Γαλλία, καθώς και εκπρόσωποι της Ιταλίας, του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Εγγυήσεις ασφαλείας και εδαφικό: Οι δύο βασικοί άξονες
Όπως ανέφεραν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι, η πρώτη ημέρα των συνομιλιών θα επικεντρωθεί στις εγγυήσεις ασφαλείας που θα δοθούν στην Ουκρανία, αλλά και στο ενδεχόμενο αναμόρφωσης της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Τη δεύτερη ημέρα αναμένεται να τεθούν επί τάπητος τα εδαφικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων η χάραξη των συνόρων και των γραμμών οριοθέτησης, καθώς και άλλα εκκρεμή θέματα.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι ο Τραμπ ενδέχεται να είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί πάγιες απαιτήσεις του Πούτιν για τον περιορισμό της επιρροής του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Από την πλευρά τους, οι Αμερικανοί αξιωματούχοι διαβεβαίωσαν ότι η Συμμαχία θα εξακολουθήσει να αποτελεί βασικό πυλώνα της συλλογικής άμυνας της Ευρώπης, χωρίς ωστόσο να αποκλείουν μια συνολική επανεξέταση των σχέσεων της ηπείρου με τη Ρωσία.
«Είναι σαφές ότι κάτι δεν λειτουργεί», ανέφερε χαρακτηριστικά Αμερικανός αξιωματούχος, αναγνωρίζοντας ότι οι Ευρωπαίοι έχουν αρνητικές εμπειρίες και εκκρεμότητες από προηγούμενες προσπάθειες αναδιαμόρφωσης της αρχιτεκτονικής ασφαλείας, καθώς οι σχετικές ρωσικές προτάσεις και οι συμφωνίες του παρελθόντος δεν απέδωσαν. Όπως σημείωσε, απαιτείται η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου, προσαρμοσμένου στις σημερινές συνθήκες.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ενεργό ρόλο στις συζητήσεις με την αμερικανική κυβέρνηση έχει και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος έχει συμβάλει στην ανταλλαγή απόψεων για πιθανές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις.
Σε ό,τι αφορά το πλέον περίπλοκο ζήτημα για το Κίεβο, δηλαδή το μέλλον των ουκρανικών εδαφών που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή, οι δύο πλευρές φέρονται να έχουν επιδείξει κάποια ευελιξία στις κατ' ιδίαν επαφές τους, σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι ίδιοι διευκρίνισαν ότι βασικός στόχος των συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι είναι να διατηρηθεί η διπλωματική δυναμική που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες εβδομάδες και όχι να επιτευχθεί άμεσα μια οριστική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.
Ωστόσο, η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι τα δύο κεντρικά ζητήματα της διαπραγμάτευσης —το εδαφικό και οι μελλοντικές εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και την Ευρώπη— πρέπει να εξεταστούν ταυτόχρονα και να αντιμετωπιστούν ως αλληλένδετα.
