Οι Έλληνες άνω των 65 ετών είναι, σύμφωνα με την έρευνα, ενεργοί, κοινωνικά συνδεδεμένοι, οικονομικά ανεξάρτητοι και αναζητούν, όπως ποτέ άλλοτε, την υγειονομική και ψυχική ευημερία τους. Είναι ένα κοινό που έχει μέσα του ζωντάνια και όρεξη για ζωή:
• Το 33% αισθάνεται ότι δεν το περιορίζει η ηλικία στις καθημερινές δραστηριότητες.
• Στο 50% αρέσει να δοκιμάζουν και να εξερευνούν πράγματα που μοιάζει να ταιριάζουν σε πιο νέους.
• Στο 30% αρέσει να παίρνουν ρίσκα.
• Το 22% δηλώνει να έχει ενεργή σεξουαλική ζωή.
• Το 44,5% αθλείται έστω και αραιά φορές.
• Το 30% συμμετέχει σε εθελοντικές δράσεις
• Για το 30%, η καλή φυσική κατάσταση είναι προτεραιότητα και προσπαθεί να διατηρεί έναν υγιεινό τρόπο ζωής.
• Το 43% δεν αισθάνεται να υστερεί από τους νεότερους στη χρήση της τεχνολογίας.
• Το 48% συμμετέχει σε κοινωνικές εκδηλώσεις, όπως εκδρομές ή συναντήσεις.
Ένα ώριμο κοινό, που νοιώθει «καλά»:
Φαίνεται συχνά να έχουν κατακτήσει μια κατάσταση ψυχικής και πνευματικής ισορροπίας, που τους επιτρέπει να «αισθάνονται ικανοποίηση με μικρές καθημερινές απολαύσεις», (55%), ακόμη και αν ζουν σε περιβάλλον περιορισμένης κοινωνικότητας, ενώ το 62,8% δηλώνει ότι «αισθάνεται ήρεμο και ευτυχισμένο».
Παράλληλα, το κοινό αυτό μοιάζει πιο ώριμο, καθώς σχεδόν ο ένας τους δυο, (45,5%), αισθάνεται ότι πλέον «μπορεί να διαχειρίζεται τις καταστάσεις πιο ψύχραιμα». Μεγαλώνοντας δίνουν λιγότερη σημασία στη γνώμη των άλλων.
Το 84% «κάνει πράγματα που τους ευχαριστούν χωρίς να το επηρεάζει η γνώμη των άλλων».
Μοιάζει να έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, να εμπιστεύονται την πείρα τους και συχνά θεωρούν ότι μπορούν να κρίνουν πιο εύκολα πλέον το σωστό από το λάθος. Το 46% λέει ότι «η εμπειρία τους τους βοηθά να σκέφτονται πιο καθαρά».
Το 31% πιστεύει ότι «μπορούν πλέον να κρίνουν πιο εύκολα το σωστό από το λάθος» Έχουν αναπτύξει μιας μορφής «σοφία» και παράλληλα, θέλουν να προσφέρουν στην κοινωνία και στους ανθρώπους τους, να είναι χρήσιμοι και δημιουργικοί. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 48% δηλώνει να «αντλεί χαρά προσφέροντας στην κοινωνία».
Η Οικονομική τους Κατάσταση:
Μέσα σε μια κοινωνία που πιέζεται οικονομικά, δεν θα μπορούσε και αυτό το κοινό να διαφέρει. Συχνά μάλιστα το οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν είναι πολύ σημαντικό, καθώς καθορίζει τη δυνατότητα αυτονομίας και ενεργού συμμετοχής τους και, πολύ βασικό, τη φροντίδα της υγείας τους.
Το 1/3 δηλώνει ότι η οικονομική τους κατάσταση τους αναγκάζει να περιορίζουν τις επιλογές τους, και το 1/4 δυσκολεύεται να ανταπεξέρθει σε καθημερινές ανάγκες και πάγιες υποχρεώσεις. Συνολικά, το 60% δηλώνει οικονομικά πιεσμένο.
Η υγεία αποτελεί βασικό μέλημα, με το 34,3% να ανησυχεί για το αν θα μπορεί να καλύπτει τις μελλοντικές του ανάγκες. Βλέπουμε δε ότι ένα μέρος του κοινού, (1/5) δηλώνει ότι οι οικονομικοί περιορισμοί επηρεάζουν τη δυνατότητα κάλυψης των ιατρικών τους αναγκών, κάτι που συχνά τους οδηγεί στο να παραμελούν τελικά την υγεία τους.
Η Συνταξιοδότηση δεν σημαίνει απόσυρση:
Ένα σημαντικό μέρος του κοινού αυτού φαίνεται να εξακολουθεί να είναι οικονομικά παραγωγικό, προσφέροντας ενεργά στην οικογένεια και το περιβάλλον του, συμβάλλοντας με την εργασία του αλλά και μέσω της κατανάλωσης στην οικονομία.
Η ιδέα της «συνταξιοδότησης», με την έννοια της «απόσυρσης» και «ξεκούρασης», γίνεται όλο και λιγότερο ελκυστική και στη χώρα μας. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 17,4% των ατόμων άνω των 65 εξακολουθεί να εργάζεται τακτικά, ενώ ένα επιπλέον 10% δηλώνει ότι συνεχίζει να απασχολείται περιστασιακά.
Τέλος, μόνο το 31% των ερωτώμενων δηλώνει ότι «συχνά αισθάνεται την ανάγκη να ξεκουράζεται και να μην κάνει τίποτα», ενώ οι περισσότεροι όπως είδαμε αναπτύσσουν μια σειρά από κοινωνικές και άλλες δραστηριότητες για να παραμένουν ενεργοί.
Η Σχέση τους με την Τεχνολογία:
Για χρόνια, οι ηλικιωμένοι θεωρούνταν ότι έχουν δυσκολία στην υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών. Τα δεδομένα αποδεικνύουν το αντίθετο:
• Το 66% έχει smartphone
• Το 72% κάνει καθημερινή χρήση του Internet
• Το 56% χρησιμοποιεί τα social media. (46% Facebook / Instagram 18% / 9% TikTok)
• Στο 68% αρέσει το «να μαθαίνει καινούρια πράγματα που έχουν σχέση με τεχνολογία και τις έξυπνες συσκευές»
Και όμως, το 45% αισθάνεται αμηχανία από την ταχεία εξέλιξη της τεχνολογίας, πασχίζοντας να περιηγηθεί σε συστήματα που δεν κατασκευάστηκαν ποτέ με γνώμονα αυτούς και τις ανάγκες τους. Οι διαδικτυακές επαφές ευνοούν την αισθητική έναντι της σαφήνειας. Οι τραπεζικές εφαρμογές προϋποθέτουν συχνά υψηλή ψηφιακή και χρηματοοικονομική εξοικείωση. Η τεχνολογία του έξυπνου σπιτιού διατίθεται στην αγορά ως πολυτέλεια και όχι ως μια απαραίτητη συνθήκη που είναι για αυτές τις ηλικίες.
Έτσι, το 71% των ηλικιωμένων ενηλίκων δηλώνουν ότι «θεωρούν την τεχνολογία ως αναγκαίο κακό» παρά ως κάτι ευχάριστο. Το μήνυμα της τεχνολογίας είναι σαφές εδώ και χρόνια: μπορείτε να συμμετάσχετε, αλλά δεν θα σας διευκολύνουμε, δεν θα λαμβάνουμε υπόψη τις ανάγκες σας.
Συμπερασματικά, η κοινωνία και η αγορά οφείλουν να αφουγκραστούν την αλλαγή των χαρακτηριστικών αυτής της ηλικιακής ομάδας και να αποδεχθούν ότι η «συνταξιοδότηση» δεν είναι η αυλαία για αυτή τη
γενιά, αλλά ένα ενδιαφέρον ξεκίνημα. Αντί να συνδέουν την τρίτη ηλικία με την απομάκρυνση από τη ζωή και την κοινωνία, πρέπει να κατανοήσουν ότι πρόκειται για μια περίοδο αναδιάρθρωσης, προσαρμογής και —αυτό που τελικά έχει σημασία— συμμετοχής. Οι σημερινοί άνθρωποι άνω των 65 ετών δεν είναι πολιτισμικά σαν τους συνταξιούχους του χθες. Έχουν όρεξη, δύναμη, δημιουργικότητα και εμπειρία και όπως φαίνεται μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην πορεία της κοινωνίας προς το αύριο.
