Το ζητούμενο είναι κατά πόσο οι νέες παρεμβάσεις μπορούν να ανακόψουν τις επιπτώσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης στην καθημερινότητα των πολιτών, σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος των μετακινήσεων και της θέρμανσης εξακολουθεί να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Οι μειώσεις στην αντλία και το συνολικό όφελος

Έτσι, από τις 15 έως τις 31 Οκτωβρίου ενεργοποιούνται τρεις επιδοτήσεις στα καύσιμα, με το ύψος της ενίσχυσης να διαφοροποιείται ανάλογα με το προϊόν. Ειδικότερα, προβλέπεται επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, 15 λεπτών για το πετρέλαιο κίνησης (diesel) και 10 λεπτών για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, με την τελευταία παρέμβαση να τίθεται σε ισχύ από τις 17 Οκτωβρίου.

Το βασικό χαρακτηριστικό του μέτρου είναι ότι η έκπτωση εφαρμόζεται απευθείας στην τιμή πώλησης, χωρίς να απαιτείται αίτηση από τους καταναλωτές ή να τίθενται εισοδηματικά κριτήρια. Έτσι, η μείωση αφορά όσους προμηθεύονται τα συγκεκριμένα καύσιμα κατά το διάστημα εφαρμογής της επιδότησης.

Το δημοσιονομικό κόστος των τριών παρεμβάσεων για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου υπολογίζεται σε 46 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, η τελική ελάφρυνση για τους καταναλωτές δεν περιορίζεται στην κρατική ενίσχυση, καθώς στις μειώσεις προστίθενται και οι εκπτώσεις που έχουν ανακοινώσει τα διυλιστήρια.

Στην περίπτωση του πετρελαίου θέρμανσης, η συνδυασμένη παρέμβαση φτάνει τα 40 λεπτά ανά λίτρο, ενώ για το diesel η συνολική μείωση διαμορφώνεται στα 20 λεπτά. Για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, το συνολικό όφελος ανέρχεται σε 10 λεπτά ανά λίτρο, με βάση τα στοιχεία των ανακοινωμένων παρεμβάσεων.

Πετρέλαιο θέρμανσης

Το μεγαλύτερο όφελος από τις νέες παρεμβάσεις καταγράφεται στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η κρατική επιδότηση συνδυάζεται με ισόποση έκπτωση από τα διυλιστήρια. Με βάση τις εκτιμήσεις, η τιμή εκκίνησης αναμένεται να κινηθεί κοντά στα 1,95 ευρώ ανά λίτρο, με εύρος από 1,90 έως 2 ευρώ, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών.

Με τη συνολική μείωση των 40 λεπτών, η εκτιμώμενη τιμή υποχωρεί στα 1,55 ευρώ ανά λίτρο, με πιθανό εύρος από 1,50 έως 1,60 ευρώ. Η παρέμβαση περιορίζει αισθητά την επιβάρυνση κατά την έναρξη της χειμερινής περιόδου, χωρίς, ωστόσο, να εξαλείφει την έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις της αγοράς.

Για τους δικαιούχους του επιδόματος θέρμανσης, η ελάφρυνση είναι μεγαλύτερη. Εφόσον συνυπολογιστεί και η ενίσχυση που θα λάβουν για τη χειμερινή περίοδο, το πραγματικό κόστος εκτιμάται ότι μπορεί να αντιστοιχεί σε περίπου 1,35 ευρώ ανά λίτρο, σύμφωνα με τους υπολογισμούς που συνοδεύουν το πακέτο μέτρων.

Η σύγκριση με την τιμή των 1,75 ευρώ ανά λίτρο, στην οποία είχε κλείσει ο Απρίλιος, αποτυπώνει τη δυνητική διαφορά για τους συγκεκριμένους καταναλωτές. Η τελική επιβάρυνση, πάντως, θα εξαρτηθεί από την τιμή προμήθειας, το ύψος του επιδόματος που αναλογεί σε κάθε νοικοκυριό και την ποσότητα καυσίμου που θα αγοράσει.

Αυξημένο κατά 30% το επίδομα θέρμανσης

Στη μείωση της τιμής στην αντλία προστίθεται η αύξηση κατά 30% του επιδόματος θέρμανσης για τη χειμερινή περίοδο 2026-2027. Η ενίσχυση αφορά όλες τις επιλέξιμες μορφές θέρμανσης, μεταξύ των οποίων το πετρέλαιο, το ηλεκτρικό ρεύμα, το φυσικό αέριο, τα καυσόξυλα και τα πέλετ.

Το ανώτατο ποσό του επιδόματος αυξάνεται από τα 1.200 στα 1.560 ευρώ, ενώ τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια παραμένουν αμετάβλητα. Με βάση τα περσινά δεδομένα, περίπου 1,17 εκατομμύρια νοικοκυριά ενισχύθηκαν για τις ανάγκες θέρμανσής τους, ενώ εκτιμάται ότι περίπου 750.000 νοικοκυριά, δηλαδή σχεδόν το 60% όσων χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης, πληρούν τα σχετικά κριτήρια.

Η αύξηση μεταφράζεται σε επιπλέον ποσά που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για τα νοικοκυριά με περιορισμένα εισοδήματα. Έτσι, ένα νοικοκυριό που θα δικαιούνταν επίδομα 500 ευρώ θα λάβει 650 ευρώ, ενώ για ενίσχυση 800 ευρώ το προηγούμενο έτος, το νέο ποσό διαμορφώνεται στα 1.040 ευρώ.

Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων αναμένεται να ανοίξει έως τις 10 Νοεμβρίου, ενώ η αυξημένη κατά 30% προκαταβολή προβλέπεται να καταβληθεί έως τις 23 Δεκεμβρίου 2026.

Το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος της αύξησης εκτιμάται σε 52 εκατ. ευρώ. Με βάση τα περσινά δεδομένα, ο συνολικός προϋπολογισμός του επιδόματος διαμορφώνεται πλέον στα 225 εκατ. ευρώ, από 173 εκατ. ευρώ προηγουμένως.

Τι κερδίζουν οι οδηγοί και τα νοικοκυριά

Η κατανομή του οφέλους διαφοροποιείται ανάλογα με τις ανάγκες κάθε καταναλωτή. Οι οδηγοί diesel επωφελούνται από τη συνολική μείωση των 20 λεπτών ανά λίτρο, ενώ όσοι χρησιμοποιούν αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων έχουν όφελος 10 λεπτών ανά λίτρο. Πρόκειται για παρεμβάσεις που μειώνουν άμεσα το κόστος ανεφοδιασμού, χωρίς να απαιτούνται διαδικασίες αίτησης.

Μεγαλύτερη είναι η συνδυασμένη στήριξη για όσους χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης και δικαιούνται το σχετικό επίδομα. Στην περίπτωσή τους, η μείωση των 40 λεπτών στην τιμή πώλησης συνδυάζεται με την αυξημένη οικονομική ενίσχυση, δημιουργώντας ένα διπλό όφελος για τη χειμερινή περίοδο.

Η διαφορά είναι ότι η επιδότηση στην αντλία παρέχεται οριζόντια στους καταναλωτές του αντίστοιχου καυσίμου κατά το διάστημα εφαρμογής της, ενώ το επίδομα θέρμανσης παραμένει στοχευμένο, καθώς εξαρτάται από συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Επομένως, το τελικό όφελος δεν είναι ίδιο για όλους, αλλά διαμορφώνεται από το είδος του καυσίμου, την κατανάλωση και τη δυνατότητα πρόσβασης στην πρόσθετη ενίσχυση.

98 εκατ. ευρώ για τις νέες παρεμβάσεις

Συνολικά, οι δύο νέες παρεμβάσεις αντιστοιχούν σε 98 εκατ. ευρώ: 46 εκατ. ευρώ για τις επιδοτήσεις καυσίμων κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου και επιπλέον 52 εκατ. ευρώ για την αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.

Τα νέα μέτρα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλέγμα παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, οι επιδοτήσεις καυσίμων στο δίκτυο έχουν συνολικό κόστος 262 εκατ. ευρώ, ενώ το Fuel Pass για τον Απρίλιο και τον Μάιο του 2026 ανήλθε σε 113 εκατ. ευρώ. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται η επιδότηση λιπασμάτων για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, οι αποζημιώσεις για τις ακτοπλοϊκές υποχρεώσεις και η προβλεπόμενη ενίσχυση της βιομηχανίας για το ενεργειακό της κόστος.

Το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων που έχουν καταγραφεί ανέρχεται σε περίπου 1,4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 862 εκατ. ευρώ αφορούν έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και 541 εκατ. ευρώ τη μόνιμη ενίσχυση συνταξιούχων και τη διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου.

Πόσο μπορούν να «φρενάρουν» την ακρίβεια

Οι νέες επιδοτήσεις δημιουργούν μια άμεση ανάσα για τους καταναλωτές, περιορίζοντας το κόστος αγοράς καυσίμων και ενισχύοντας την οικονομική δυνατότητα των νοικοκυριών να καλύψουν τις ανάγκες θέρμανσης. Η επίδρασή τους, ωστόσο, έχει συγκεκριμένα όρια.

Οι μειώσεις στην αντλία αφορούν περιορισμένο χρονικό διάστημα, από τις 15 έως τις 31 Οκτωβρίου, ενώ η εξέλιξη των τιμών εξακολουθεί να εξαρτάται από τις διεθνείς αγορές και τις διακυμάνσεις του ενεργειακού κόστους. Παράλληλα, η μείωση των τιμών των καυσίμων δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχη υποχώρηση στις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών, καθώς το κόστος μεταφοράς αποτελεί μόνο έναν από τους παράγοντες που επηρεάζουν την τελική τιμή.

Το μεγαλύτερο περιθώριο ελάφρυνσης εντοπίζεται στα νοικοκυριά που συνδυάζουν τη μείωση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης με το αυξημένο επίδομα. Για τους υπόλοιπους καταναλωτές, η ανακούφιση θα εξαρτηθεί από την ποσότητα καυσίμου που προμηθεύονται και τη διάρκεια της επιδότησης.