Το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ σχεδιάζει να παρουσιάσει τον στόχο μείωσης των εκπομπών του μπλοκ για το 2040 την Τετάρτη, μετά από αρκετούς μήνες καθυστέρησης. Ο στόχος θα τεθεί στο 90% κάτω από τα επίπεδα του 1990, όπως προκύπτει από το σχέδιο τροποποίησης του ευρωπαϊκού νόμου για το κλίμα. ΕΕ: Ο στόχος για μείωση εκπομπών έως το 2040 και
Σύμφωνα με το Politico, η Επιτροπή σκοπεύει να καλύψει έως και 3 ποσοστιαίες μονάδες του νέου στόχου με διεθνείς πιστώσεις άνθρακα, παρά τις έντονες επικρίσεις των ίδιων των επιστημονικών συμβούλων της. Το σχέδιο αυτό ευθυγραμμίζεται με τη θέση της Γερμανίας για τον στόχο του 2040.
Οι εν λόγω πιστώσεις θα επιτρέπουν στην ΕΕ να πληρώνει για έργα μείωσης των εκπομπών σε άλλες, συνήθως φτωχότερες χώρες, και να υπολογίζει τις προκύπτουσες μειώσεις των αερίων του θερμοκηπίου στον δικό της στόχο για το 2040, αντί για τους κλιματικούς στόχους της χώρας που φιλοξενεί το έργο. Το σχέδιο πρότασης προβλέπει τη χρήση τους μόνο κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας.
«Ξεκινώντας από το 2036, μια πιθανή περιορισμένη συνεισφορά προς τον στόχο του 2040 από διεθνείς πιστώσεις υψηλής ποιότητας σύμφωνα με το άρθρο 6 της Συμφωνίας του Παρισιού» - οι παγκόσμιοι κανόνες που διέπουν τις πιστώσεις άνθρακα - «που δεν υπερβαίνει το 3% των καθαρών εκπομπών της ΕΕ του 1990», αναφέρει το σχέδιο.
Η Επιτροπή σκοπεύει να προτείνει νομοθεσία για τη ρύθμιση των εν λόγω πιστώσεων σε απροσδιόριστη ημερομηνία, προσθέτει το σχέδιο. «Ο συγκεκριμένος ρόλος και η ανάπτυξή τους θα πρέπει να βασίζονται σε ενδελεχή εκτίμηση επιπτώσεων και να υπόκεινται στην ανάπτυξη ενωσιακού δικαίου που θα θέτει ισχυρά και υψηλής ακεραιότητας κριτήρια και πρότυπα, καθώς και όρους σχετικά με την προέλευση, το χρονοδιάγραμμα και τη χρήση των εν λόγω πιστωτικών μορίων».
Κίνδυνος να επιβαρυνθούν οι προσπάθειες πράσινης μετάβασης
Οι επικριτές, συμπεριλαμβανομένων των επιστημονικών συμβούλων του μπλοκ, προειδοποιούν ότι η έστω και μερική στήριξη σε διεθνείς πιστώσεις ενέχει τον κίνδυνο να επιβραδύνει τις προσπάθειες της ΕΕ για το κλίμα στο εσωτερικό της. Οι υφιστάμενοι στόχοι της ΕΕ για το 2030 και το 2050 πρέπει να επιτευχθούν αποκλειστικά με εγχώρια μέτρα.
Ωστόσο, η πρόταση αποκλείει ρητά τη δυνατότητα ενσωμάτωσης των πιστωτικών μορίων στην αγορά άνθρακα της ΕΕ, μια επιλογή που ορισμένοι εμπειρογνώμονες φοβούνται ότι θα μπορούσε να οδηγήσει σε πτώση την τιμή CO2 του μπλοκ, η οποία έχει ως στόχο να δώσει κίνητρα στις εταιρείες να μειώσουν τις εκπομπές τους.
«Αυτά τα διεθνή πιστωτικά μόρια δεν θα πρέπει να παίζουν ρόλο για τη συμμόρφωση στην αγορά άνθρακα της ΕΕ», αναφέρεται στο σχέδιο.
Οι πιστώσεις άνθρακα είναι μόνο ένα από τα 18 «στοιχεία» - ουσιαστικά, υποσχέσεις για να γίνει ο στόχος πιο αποδεκτός από τις δύσπιστες κυβερνήσεις - που η Επιτροπή σχεδιάζει να ενσωματώσει στο πλαίσιο της πολιτικής της ΕΕ για το κλίμα μετά το 2030, σύμφωνα με το σχέδιο, το οποίο έχει ημερομηνία 27 Ιουνίου.
Άλλοι περιλαμβάνουν το άνοιγμα της αγοράς άνθρακα του μπλοκ σε μόνιμες αφαιρέσεις CO2 - για παράδειγμα μέσω της δέσμευσης άνθρακα απευθείας από τον αέρα, μια μέθοδος που δεν είναι ακόμη διαθέσιμη σε κλίμακα - καθώς και «ενισχυμένη ευελιξία σε όλους τους τομείς».
Οι υπόλοιπες υποσχέσεις προς τις χώρες της ΕΕ είναι αρκετά πιο ασαφείς, με την Επιτροπή να υπόσχεται να δώσει προσοχή σε όλα, από τις επιστημονικές συμβουλές και τις κοινωνικές επιπτώσεις έως τη σχέση κόστους-αποτελεσματικότητας και οικονομικής ανταγωνιστικότητας, στο πλαίσιο πολιτικής της για το 2040.
Αντιδράσεις
Ο στόχος για το 2040 αντιμετωπίστηκε με σημαντικές αντιδράσεις από τις κυβερνήσεις, με πολλές να στέλνουν στις Βρυξέλλες μακρύ κατάλογο προϋποθέσεων για την υποστήριξη του στόχου. Την περασμένη εβδομάδα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ενώθηκε με την Πολωνία και την Ουγγαρία ζητώντας αναβολές.
Η Επιτροπή στο σχέδιο πρότασής της επιμένει ότι «ο στόχος του 90% θέτει την ΕΕ στην πορεία που παρέχει τα μεγαλύτερα συνολικά οφέλη όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα, την ανεξαρτησία, την αυτονομία, τη δίκαιη μετάβαση και τη διασφάλιση ότι η ΕΕ θα εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού».
