Ο κ. Σαμαράς υποστήριξε ότι το αντικείμενο της διημερίδας υπερβαίνει τα ζητήματα της πρωτεύουσας και δημιουργεί ευρύτερους προβληματισμούς για την πορεία της χώρας και του δυτικού πολιτισμού. Όπως ανέφερε, στην Αθήνα συγκεντρώνεται περίπου ο μισός πληθυσμός της Ελλάδας, γεγονός που την καθιστά μια μεγαλούπολη η οποία, όπως είπε, συμβολίζει στο άκουσμά της ολόκληρη τη χώρα.
Αναφερόμενος στο φαινόμενο των μεγαλουπόλεων, σημείωσε ότι αρκετοί σύγχρονοι φιλόσοφοι το έχουν συνδέσει με το τελικό στάδιο παρακμής ενός πολιτισμού. «Ανησυχώ βαθύτατα γιατί δεν θέλω να αποδεχθώ μια κατάσταση παρακμής του δυτικού πολιτισμού», τόνισε, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα για τον ρόλο της πολιτικής ηγεσίας απέναντι σε τέτοιες εξελίξεις.
Όπως είπε, υπάρχει από τη μία η «εκδοχή της διαχείρισης», την οποία συνέδεσε με «ματαιόδοξους και εγωπαθείς ηγέτες», και από την άλλη η ηγεσία που επιχειρεί να αλλάξει «τον ρου της ιστορίας». Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, υποστήριξε ότι διαπιστώνει «σημάδια παρακμής και πολιτικής ευθύνης».
«Η απογοήτευση του ελληνικού λαού είναι ορατή»
Ο πρώην πρωθυπουργός προειδοποίησε ακόμη ότι, εάν συνεχιστεί συνολικά, όπως είπε, μια «υλιστική και διαχειριστική αντίληψη», θα μπορούσε να ενισχυθεί η αμφισβήτηση της πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην απογοήτευση που, κατά την εκτίμησή του, καταγράφεται στην ελληνική κοινωνία, επικαλούμενος μεταξύ άλλων την αποχή από τις εκλογές και την επιλογή του «κανένα».
Μίλησε επίσης για την εικόνα που, όπως ανέφερε, συναντά στην ελληνική περιφέρεια, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στα χωριά που ερημώνουν και στους νέους ανθρώπους. «Κοντεύω 50 χρόνια βουλευτής επαρχίας και δακρύζεις βλέποντας τα αυξανόμενα έρημα χωριά που μέχρι πρόσφατα ήταν ζωντανά», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι βλέπει «το κενό βλέμμα πολλών νέων παιδιών».
Σε αυτό το πλαίσιο, τάχθηκε κατά αυτού που χαρακτήρισε «σκέτη ισοπεδωτική νεοφιλελεύθερη διαχείριση», προειδοποιώντας ότι διαφορετικά η Ελλάδα θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κίνδυνο παρακμής, σε συνδυασμό με «επικίνδυνο εφησυχασμό».
Η αναφορά στη Θράκη και την πολιτική ευθύνη
Ο κ. Σαμαράς έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη Θράκη, συνδέοντας το ζήτημα με την προσωπική του πολιτική διαδρομή και την αντίληψή του για την πολιτική ευθύνη.
«Στη δική μου πολιτική διαδρομή είναι βέβαιο ότι δεν τα έκανα όλα σωστά. Είναι υποχρέωσή μου να συνεισφέρω στην πατρίδα. Για μένα πολιτική είναι θέμα συνείδησης. Προτιμώ σταθερά το κόστος της συνείδησης από το όφελος του όποιου χειροκροτήματος», ανέφερε.
Η περίοδος των μνημονίων και η επαναδιαπραγμάτευση
Ανατρέχοντας στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε στην κατάθεση του πρώτου μνημονίου το 2010 και στους λεγόμενους δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές. Όπως υποστήριξε, στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι η ύφεση που θα προκαλούσε το πρόγραμμα ήταν μεγαλύτερη από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Περιέγραψε ακόμη τη συνάντησή του με την τρόικα, υποστηρίζοντας ότι εξηγούσε επί ώρες πως το πρόγραμμα ήταν λανθασμένο και ότι αποφάσισε να προχωρήσει σε επαναδιαπραγμάτευση των όρων. Τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία συνέδεσε με το «Ζάππειο 1», ενώ υποστήριξε ότι δύο χρόνια αργότερα οικονομολόγος διεθνούς κύρους αναγνώρισε, όπως είπε, ότι η εκτίμησή του ήταν σωστή.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στη διαχείριση του δεύτερου μνημονίου και στην προσπάθεια εξόδου της χώρας από την κρίση, υποστηρίζοντας ότι αυτό επιτεύχθηκε με σημαντικές θυσίες.
Ο κ. Σαμαράς υπενθύμισε ακόμη ότι το 2013 η Ελλάδα πέτυχε πρωτογενές πλεόνασμα και ότι το Eurogroup είχε δεσμευτεί για μείωση του ελληνικού χρέους. Σύμφωνα με την αφήγησή του, η τότε Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ αρνήθηκε τη σχετική εξέλιξη, επικαλούμενη τους περιορισμούς που δημιουργούσαν οι δημοσκοπήσεις στη Γερμανία.
Αναφερόμενος στο 2012, υποστήριξε επίσης ότι η κ. Μέρκελ του είχε προτείνει την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ, πρόταση την οποία, όπως είπε, απέρριψε.
Η «μάχη» με τα 72 προαπαιτούμενα
Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε ακόμη τις συνθήκες υπό τις οποίες, σύμφωνα με την αφήγησή του, η Ελλάδα έπρεπε να υλοποιήσει 72 προαπαιτούμενα.
Όπως είπε, υπήρχε η δέσμευση ότι εφόσον η χώρα ολοκλήρωνε τις απαιτούμενες ενέργειες, θα προχωρούσε η διαδικασία για τη μείωση του χρέους, ενώ σε αντίθετη περίπτωση υπήρχε κίνδυνος χρεοκοπίας.
Μάλιστα, αναφέρθηκε σε ένα περιστατικό που, όπως είπε, συνέβη λίγες ώρες πριν από την εκπνοή της σχετικής προθεσμίας. Σύμφωνα με την αφήγησή του, έλειπε μία υπηρεσιακή υπογραφή από αρμόδιο υπουργείο. Εντόπισε τηλεφωνικά τον υπάλληλο, ο οποίος μεταφέρθηκε στο υπουργείο περίπου στις 1:30 τα ξημερώματα και υπέγραψε, επιτρέποντας έτσι, όπως ανέφερε, την ολοκλήρωση των προαπαιτούμενων.
Η ανάμνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή
Ο κ. Σαμαράς αναφέρθηκε στη συνέχεια και στα πρώτα χρόνια της κοινοβουλευτικής του διαδρομής, θυμούμενος ένα περιστατικό από το 1979, όταν ο Θανάσης Κανελλόπουλος επρόκειτο να παρουσιάσει στη Βουλή την εισήγηση για τα έσοδα του προϋπολογισμού.
Όπως ανέφερε, επειδή χάλασε το αυτοκίνητο του κ. Κανελλόπουλου, τελικά ανέλαβε ο ίδιος να μιλήσει στη Βουλή. Μετά την ολοκλήρωση της ομιλίας του, ο τότε πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής τού έκανε νόημα και τον ρώτησε εάν επρόκειτο για το κοινοβουλευτικό του ντεμπούτο, λέγοντάς του ότι τα είχε πάει πολύ καλά.
Ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτήρισε εκείνα τα λόγια «μεγάλη τιμή» για έναν βουλευτή, σημειώνοντας ότι ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ήταν ένας πολιτικός ηγέτης που σπάνια εκδηλωνόταν.
Το μήνυμα προς τους νέους
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Σαμαράς έκανε αναφορά σε σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες που, όπως είπε, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, μεταξύ των οποίων ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο πατέρας Μπους, ο Μπαράκ Ομπάμα, η Μάργκαρετ Θάτσερ, ο Φρανσουά Μιτεράν, ο Χέλμουτ Κολ, ο Τζούλιο Αντρεότι, ο Φελίπε Γκονζάλες, ο Γιασέρ Αραφάτ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Απευθυνόμενος στους νέους, συμπύκνωσε το μήνυμά του σε δύο συμβουλές, τις οποίες χαρακτήρισε «δικό του απόσταγμα»: να μην πιστέψουν ποτέ ότι ο κόσμος αλλάζει από εκείνους που απλώς «φωνάζουν πιο δυνατά» και να μην διαπραγματευτούν ποτέ την αξιοπρέπειά τους.
