Πρόκειται για την πρώτη φορά στην ιστορία του Καναδά που επαρχία εκτός του Κεμπέκ φέρνει δημόσια στο τραπέζι το ενδεχόμενο απόσχισης, έπειτα από μήνες πιέσεων και καμπάνιας αυτονομιστικών ομάδων.

Σε τηλεοπτικό της διάγγελμα το βράδυ της Πέμπτης, η Smith ξεκαθάρισε ότι προσωπικά στηρίζει την παραμονή της Αλμπέρτα στον Καναδά και πως θα ψήφιζε κατά της απόσχισης. Ωστόσο, άσκησε έντονη κριτική σε πρόσφατη δικαστική απόφαση που μπλόκαρε αίτημα πολιτών για δημοψήφισμα ανεξαρτησίας.

«Είμαι βαθιά ανήσυχη από μια λανθασμένη δικαστική απόφαση που παρεμβαίνει στα δημοκρατικά δικαιώματα εκατοντάδων χιλιάδων Αλμπερτιανών», δήλωσε χαρακτηριστικά, σύμφωνα με το CNBC.

Η οργάνωση “Stay Free Alberta”, που ηγείται της εκστρατείας υπέρ της ανεξαρτησίας, υποστηρίζει ότι συγκέντρωσε περισσότερες από 301.000 υπογραφές. Τα μέλη της θεωρούν ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση στην Οτάβα αγνοεί συστηματικά τα συμφέροντα της Αλμπέρτα — ιδιαίτερα στον ενεργειακό τομέα.

Παρά τη δυναμική της εκστρατείας, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειονότητα των κατοίκων εξακολουθεί να αντιτίθεται στην ανεξαρτησία. Μάλιστα, ξεχωριστή πρωτοβουλία υπέρ της παραμονής στον Καναδά ανακοίνωσε ότι συγκέντρωσε πάνω από 404.000 υπογραφές.

Η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για τις 19 Οκτωβρίου και το ερώτημα που θα τεθεί στους πολίτες είναι το εξής:

«Πρέπει η Αλμπέρτα να παραμείνει επαρχία του Καναδά ή πρέπει η κυβέρνηση της Αλμπέρτα να ξεκινήσει τη νομική διαδικασία που απαιτείται από το καναδικό Σύνταγμα για τη διεξαγωγή δεσμευτικού δημοψηφίσματος σχετικά με το αν η Αλμπέρτα θα αποχωρήσει από τον Καναδά;»

Η Αλμπέρτα είναι η τέταρτη πολυπληθέστερη επαρχία του Καναδά, με περίπου 5 εκατομμύρια κατοίκους, και αποτελεί την «καρδιά» της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας. Τα τεράστια κοιτάσματα πετρελαίου της υπολογίζονται σε περίπου 158,9 δισεκατομμύρια βαρέλια, κατατάσσοντας την επαρχία στην τέταρτη θέση παγκοσμίως, πίσω από τη Βενεζουέλα, τη Σαουδική Αραβία και το Ιράν.