Η ευρέως αναμενόμενη αυτή κίνηση έρχεται σε μια περίοδο όπου ο πληθωρισμός στις 21 χώρες της ευρωζώνης βρίσκεται ήδη πάνω από το 3%, σημαντικά υψηλότερα από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η ΕΚΤ, ενώ η οικονομική ανάπτυξη παραμένει ιδιαίτερα ασθενής — ένα περιβάλλον που έχει διχάσει τους οικονομολόγους σχετικά με το αν δικαιολογείται η περαιτέρω σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής.
Παρόλα αυτά, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ, ορισμένοι από τους οποίους είχαν ήδη ζητήσει δράση από τον Απρίλιο, αναμένεται να προχωρήσουν στην αύξηση, επιδιώκοντας να συγκρατήσουν τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και να διαφυλάξουν την αξιοπιστία της τράπεζας, μετά την αργή αντίδρασή της στην εκτόξευση του πληθωρισμού μετά την πανδημία το 2022.
Η αύξηση της Πέμπτης θα είναι η πρώτη εδώ και σχεδόν τρία χρόνια και θα ανεβάσει το βασικό επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ στο 2,25% από 2,0%.
Πηγές δήλωσαν στο Reuters ότι η ΕΚΤ είναι απίθανο να δεσμευτεί αυτή την εβδομάδα για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων. Ωστόσο, οι χρηματοπιστωτικές αγορές αναμένουν ακόμη δύο αυξήσεις μέσα στον επόμενο χρόνο, με την επόμενη να θεωρείται πιθανή ήδη από τον Σεπτέμβριο.
Οι νέες οικονομικές προβλέψεις της τράπεζας αναμένεται επίσης να υποδηλώνουν την ανάγκη για περαιτέρω αυξήσεις.
«Οι νέες προβλέψεις του προσωπικού της ΕΚΤ πιθανότατα θα είναι συμβατές με τρεις αυξήσεις επιτοκίων και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δύσκολα θα χαρακτηρίσει αυτό το σενάριο παράλογο», δήλωσε ο Greg Fuzesi της JPMorgan.
Μια «προληπτική αύξηση» που στηρίζει τις προσδοκίες
Αρκετοί αναλυτές της ΕΚΤ χαρακτηρίζουν την αναμενόμενη κίνηση ως «insurance hike» («αύξηση επιτοκίων για λόγους ασφάλειας»), δηλαδή ένα προληπτικό μέτρο που θα μπορούσε να αναστραφεί εάν οι πληθωριστικές πιέσεις υποχωρήσουν.
Ενισχύοντας τα επιχειρήματα υπέρ της αύξησης, η ΕΚΤ αναμένεται να αναθεωρήσει προς τα πάνω τις τριμηνιαίες προβλέψεις της για τον πληθωρισμό, φέρνοντάς τες πιο κοντά στο «δυσμενές σενάριο» που είχε δημοσιεύσει τον Μάρτιο. Σε αυτό το σενάριο, ο πληθωρισμός κορυφώνεται στο 4,2% το τελευταίο τρίμηνο του έτους πριν υποχωρήσει σημαντικά το 2027.
Καταναλωτές, επιχειρήσεις και επενδυτές έχουν ήδη αναθεωρήσει προς τα πάνω τις προσδοκίες τους για τις αυξήσεις τιμών, αν και οι μεσοπρόθεσμες εκτιμήσεις παραμένουν κοντά στον στόχο της ΕΚΤ και πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
«Δύο αυξήσεις επιτοκίων φέτος φαίνεται να αποτελούν το ελάχιστο σενάριο», δήλωσε ο Anatoli Annenkov της Societe Generale. «Οι αγορές πιθανότατα θα αρχίσουν να προεξοφλούν την επόμενη αύξηση ήδη από τον Ιούλιο, αλλά εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι η πλειονότητα των διοικητών θα προτιμούσε να περιμένει περισσότερα στοιχεία και νέες προβλέψεις τον Σεπτέμβριο.»
Σωστή ή λάθος απόφαση;
Δεν είναι όμως όλοι οι οικονομολόγοι πεπεισμένοι. Ορισμένοι προειδοποιούν ότι η ΕΚΤ κινδυνεύει να αυστηροποιήσει τη νομισματική πολιτική σε μια οικονομία που ήδη πληρώνει βαρύ τίμημα εξαιτίας του πολέμου με το Ιράν.
Ο Holger Schmieding της Berenberg υποστήριξε ότι η ΕΚΤ «οδεύει προς ένα λάθος πολιτικής», δεδομένης της στασιμότητας στην αγορά εργασίας και της αδύναμης καταναλωτικής ζήτησης.
«Μέσα στο περιβάλλον συνεχιζόμενης καταστροφής της ζήτησης, η αναπόφευκτη αλλά προσωρινή άνοδος των τιμών φαίνεται απίθανο να εξελιχθεί σε ένα παρατεταμένο πρόβλημα πληθωρισμού που θα απαιτούσε την αντιμετώπισή του μέσω υψηλότερων επιτοκίων», έγραψε σε σχετικό σημείωμα.
