Η σχετική πληροφορία περιλαμβάνεται σε επιστολή του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών προς το Κογκρέσο, με ημερομηνία 4 Αυγούστου, την οποία επικαλείται το Reuters και η οποία δεν είχε δημοσιοποιηθεί μέχρι σήμερα.

Τα χρήματα αναμένεται να μεταφερθούν πριν από την προγραμματισμένη ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη τον επόμενο μήνα.

Δεν έχει γίνει γνωστό από την Ουάσινγκτον ποιοι ακριβώς λόγοι οδήγησαν στην απόφαση για τη συγκεκριμένη πληρωμή. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει υιοθετήσει ιδιαίτερα επικριτική στάση απέναντι στον ΟΗΕ, ενώ έχει προχωρήσει σε σημαντικές περικοπές της αμερικανικής χρηματοδότησης προς οργανισμούς και προγράμματα του Οργανισμού.

Μικρή ανάσα σε μια πολύ μεγαλύτερη τρύπα

Παρά το ύψος της, η καταβολή των 725 εκατ. δολαρίων αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 20% των άνω των 4 δισ. δολαρίων που υπολόγιζε ο ΟΗΕ ότι όφειλαν οι ΗΠΑ τον περασμένο Μάιο.

Η Ουάσινγκτον, ωστόσο, αμφισβητεί το συγκεκριμένο ύψος των οφειλών, υποστηρίζοντας ότι το πραγματικό ποσό είναι χαμηλότερο και επισημαίνοντας ότι έχει ήδη πραγματοποιήσει ορισμένες πληρωμές.

Ο πρώην αξιωματούχος του ΟΗΕ Eugene Chen δήλωσε στο Reuters ότι μια τέτοια μεταφορά θα μπορούσε να επιτρέψει στον Οργανισμό να συνεχίσει να καταβάλλει τους μισθούς των εργαζομένων του για ένα διάστημα, χωρίς όμως να λύνει οριστικά το πρόβλημα.

«Κρατά το πλοίο στην επιφάνεια για λίγο ακόμη», ανέφερε χαρακτηριστικά, προειδοποιώντας ότι χωρίς πρόσθετες αμερικανικές πληρωμές οι ΗΠΑ ενδέχεται να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο να χάσουν το δικαίωμα ψήφου τους στη Γενική Συνέλευση τον Ιανουάριο.

Στο όριο η οικονομική κατάσταση του ΟΗΕ

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει προειδοποιήσει φέτος για «επικείμενη οικονομική κατάρρευση» του Οργανισμού, εξαιτίας των καθυστερήσεων στην καταβολή των εισφορών από τα κράτη-μέλη.

Ο ΟΗΕ έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές περικοπές στις δαπάνες του, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει την έλλειψη ρευστότητας και να διασφαλίσει τη λειτουργία των βασικών υπηρεσιών του.

Ο ειδικός στα οικονομικά του ΟΗΕ στο γερμανικό think tank IDOS, Ronny Patz, εκτίμησε ότι μια μεγάλη αμερικανική πληρωμή θα μπορούσε να αποτρέψει την ανάγκη για άμεσες νέες περικοπές.

«Εάν πληρώσουν ένα μεγάλο μέρος, ο ΟΗΕ εξακολουθεί να λειτουργεί με μηδενικά αποθεματικά, αλλά καταφέρνει να βγάλει τη χρονιά», ανέφερε. Αντίθετα, χωρίς νέα χρηματοδότηση, ο Οργανισμός θα μπορούσε να αντιμετωπίσει σοβαρές δυσκολίες κατά τους τελευταίους μήνες του έτους, τόσο στην καταβολή μισθών όσο και στη διατήρηση των υπηρεσιών του.

Κίνδυνος απώλειας του δικαιώματος ψήφου

Το ζήτημα αποκτά και θεσμική διάσταση.

Βάσει του Άρθρου 19 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, ένα κράτος-μέλος μπορεί να χάσει το δικαίωμα ψήφου στη Γενική Συνέλευση όταν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του υπερβαίνουν το ποσό των εισφορών που αντιστοιχούν σε δύο πλήρη έτη. Προβλέπονται, ωστόσο, περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να δοθεί περίοδος χάριτος.

Η πραγματοποίηση σημαντικής πληρωμής από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να περιορίσει αυτόν τον κίνδυνο, τουλάχιστον προσωρινά.

Οι ΗΠΑ παραμένουν ο μεγαλύτερος χρηματοδότης

Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του ΟΗΕ, όμως η κυβέρνηση Τραμπ έχει αρνηθεί να καταβάλει ορισμένες υποχρεωτικές εισφορές στον τακτικό προϋπολογισμό και στους προϋπολογισμούς των ειρηνευτικών αποστολών.

Παράλληλα, έχει περικόψει εθελοντικές χρηματοδοτήσεις προς οργανισμούς του ΟΗΕ που διαθέτουν ξεχωριστούς προϋπολογισμούς, ενώ η Ουάσινγκτον έχει αποχωρήσει από δεκάδες οργανισμούς των Ηνωμένων Εθνών και άλλους διεθνείς θεσμούς.

Στην επιστολή της 4ης Αυγούστου, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει ότι δεσμεύει συνολικά 725 εκατ. δολάρια για τον τακτικό προϋπολογισμό του ΟΗΕ.

Πάνω από $4 δισ. οι αμερικανικές οφειλές

Σύμφωνα με στοιχεία που είχε δώσει στη δημοσιότητα ο ΟΗΕ τον Μάιο, οι συνολικές οφειλές των ΗΠΑ ξεπερνούσαν τα 4 δισ. δολάρια.

Από αυτά:

2,04 δισ. δολάρια αφορούσαν τον τακτικό προϋπολογισμό του ΟΗΕ,

2,2 δισ. δολάρια αφορούσαν τρέχουσες και παλαιότερες ειρηνευτικές αποστολές,

περίπου 44 εκατ. δολάρια αφορούσαν δικαστήρια του ΟΗΕ.

Επιπλέον, η Ουάσινγκτον δεν έχει μεταφέρει περίπου 153,4 εκατ. δολάρια που χαρακτηρίζει «παρακρατήσεις βάσει πολιτικής».

Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονταν 10,6 εκατ. δολάρια για το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, από το οποίο οι ΗΠΑ αποχώρησαν πέρυσι, καταγγέλλοντας προκατάληψη εις βάρος του Ισραήλ, καθώς και χρηματοδότηση προς την Υπηρεσία του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους Πρόσφυγες.

Μόλις 129 χώρες έχουν εξοφλήσει τις εισφορές τους

Το πρόβλημα, πάντως, δεν περιορίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο ΟΗΕ εκτιμούσε ότι θα εισπράξει περίπου το 90% των εισφορών από τα 193 κράτη-μέλη για τον φετινό προϋπολογισμό. Μέχρι τις 18 Αυγούστου, περίπου 129 χώρες είχαν καταβάλει πλήρως τις εισφορές τους.

Ανάμεσα στις χώρες που δεν περιλαμβάνονταν στη σχετική λίστα ήταν και η Κίνα, ο δεύτερος μεγαλύτερος χρηματοδότης του Οργανισμού μετά τις ΗΠΑ.

Οι περικοπές μέσω του «UN80»

Η οικονομική κρίση έχει οδηγήσει τον ΟΗΕ σε μια ευρεία διαδικασία μεταρρύθμισης και περιορισμού των δαπανών, γνωστή ως «UN80».

Στο πλαίσιο αυτό, ο Οργανισμός έχει ήδη μειώσει τον προϋπολογισμό του για το 2026 κατά 9,2%, ενώ περισσότερες από 2.000 θέσεις εργασίας έχουν μεταφερθεί από ακριβές πόλεις, όπως η Γενεύη και η Νέα Υόρκη, σε οικονομικότερα κέντρα.

Η προγραμματισμένη αμερικανική πληρωμή των 725 εκατ. δολαρίων αποτελεί, συνεπώς, μια σημαντική αλλά προσωρινή ανάσα για τα οικονομικά του ΟΗΕ, χωρίς να αντιμετωπίζει το ευρύτερο πρόβλημα των συσσωρευμένων οφειλών και της αβεβαιότητας γύρω από τη μελλοντική χρηματοδότηση του Οργανισμού.