Τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), το υπουργείο Εξωτερικών, η Υπηρεσία Στρατηγικής Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης (ASPR) και άλλες υπηρεσίες εργάζονται για να συγκεντρώσουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον αναφερόμενο θάνατο μιας εργαζόμενης σε ινστιτούτο αφιερωμένο στη μελέτη της πανώλης, καθώς και σχετικά με τις καραντίνες που επιβλήθηκαν σε αρκετά νοσοκομεία στη Σιβηρία, δήλωσαν στην Washington Post, τέσσερις αξιωματούχοι, υπό τον όρο της ανωνυμίας τους.

Η κατάσταση έχει περιπλακεί από την απροθυμία των Ρώσων αξιωματούχων να μοιραστούν πληροφορίες, καθώς και από αναφορές ότι Ρώσοι αξιωματικοί των υπηρεσιών πληροφοριών έχουν εμπλακεί στην υπόθεση.

«Δεν έχουμε πολλές πληροφορίες», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος στον τομέα της υγείας. «Βρίσκεται στη Σιβηρία και ο κίνδυνος είναι χαμηλός. Πρέπει να είμαστε σε εγρήγορση, αλλά όχι πανικόβλητοι.»

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε σε δημοσιογράφους το πρωί της Δευτέρας ότι Ρώσοι αξιωματούχοι είχαν μοιραστεί ορισμένες πληροφορίες σχετικά με μια μολυσμένη εργαζόμενη σε εργαστήριο και τις ανησυχίες τους ότι ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί και άλλοι Ρώσοι.

«Το παρακολουθούμε στενά», δήλωσε ο Ρούμπιο. «Δεν νομίζω ότι υπάρχει λόγος συναγερμού, αλλά υπάρχει λόγος να επικεντρωθούμε στο ζήτημα και απλώς να το παρακολουθούμε.»

Αργά την Κυριακή, η ρωσική υπηρεσία δημόσιας υγείας ανακοίνωσε ότι είχε λάβει «μια σειρά αντιεπιδημικών μέτρων» στην περιοχή του Ιρκούτσκ στη Σιβηρία, μετά τον θάνατο της εργαζόμενης στο εργαστήριο.

Η τεχνικός εργαστηρίου, μια 28χρονη γυναίκα, εργαζόταν στο Ερευνητικό Ινστιτούτο κατά της Πανώλης της Σιβηρίας και της Άπω Ανατολής, στην πόλη Σελέχοφ. Πέθανε αφού διαγνώστηκε με πνευμονία «άγνωστης» αιτιολογίας, σύμφωνα με τη ρωσική υπηρεσία δημόσιας υγείας, Rospotrebnadzor.

Το ινστιτούτο ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1930 ως φορέας αντιμετώπισης της πανώλης και αργότερα διεύρυνε το αντικείμενό του ώστε να περιλαμβάνει και άλλες ιδιαίτερα επικίνδυνες ασθένειες, όπως η χολέρα, η βρουκέλλωση, η τουλαραιμία και ο άνθρακας, σύμφωνα με την ιστοσελίδα του. Σήμερα απασχολεί 95 εργαζομένους.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν μπορούν να εκτιμήσουν την πιθανή απειλή για τις Ηνωμένες Πολιτείες έως ότου επιβεβαιωθούν περισσότερες λεπτομέρειες και κάλεσαν τους Ρώσους αξιωματούχους να κοινοποιήσουν αμέσως πληροφορίες σχετικά με την υπόθεση.

Ο Πολ Φρίντριχς, απόστρατος υποστράτηγος της Πολεμικής Αεροπορίας των ΗΠΑ, ο οποίος ηγήθηκε του Γραφείου Πολιτικής Ετοιμότητας και Αντιμετώπισης Πανδημιών του Λευκού Οίκου προτού αποχωρήσει από την κυβέρνηση τον Ιανουάριο του 2025, δήλωσε ότι η Ρωσία θα πρέπει να καλέσει ειδικούς από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, την Ευρωπαϊκή Ένωση ή τις ΗΠΑ για να βοηθήσουν στην αποσαφήνιση της κατάστασης.

«Η τρέχουσα εκδοχή ότι ένας ερευνητής έκανε ένα λάθος είναι πιθανή· το ανθρώπινο λάθος είναι η συχνότερη αιτία περιστατικών βιοασφάλειας. Τα μέτρα περιορισμού του κινδύνου που έχουν αναφερθεί φαίνονται κατάλληλα για ένα τέτοιο περιστατικό», δήλωσε ο Φρίντριχς. «Ωστόσο, οι πρώτες αναφορές είναι συνήθως λανθασμένες και η Ρωσία ιστορικά δεν υπήρξε ιδιαίτερα πρόθυμη να αποκαλύψει τι πραγματικά συνέβη.»

Δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί εάν η νεκρή εργαζόμενη στο εργαστήριο προσβλήθηκε από πνευμονική πανώλη — η οποία μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις των πνευμόνων και να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο — ή από κάποια άλλη ασθένεια.

Η πνευμονική πανώλη είναι σχεδόν πάντα θανατηφόρα όταν δεν αντιμετωπίζεται, όμως πολλοί ασθενείς αναρρώνουν εάν λάβουν έγκαιρα αντιβιοτική αγωγή. Η περίοδος επώασης αυτού του τύπου πανώλης μπορεί να διαρκέσει έως έξι ή επτά ημέρες.

Αρκετοί νυν και πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ήλπιζαν να μάθουν εάν η φερόμενη αυξημένη κινητοποίηση των ρωσικών αρχών οφειλόταν στο γεγονός ότι είχαν εργαστεί για να τροποποιήσουν εργαστηριακά δείγματα υπάρχουσας πανώλης.

Η κατάσταση στη Ρωσία έχει προσελκύσει επιπλέον προσοχή στον απόηχο της πανδημίας του κορονοϊού. Ορισμένοι νομοθέτες, επιστήμονες και ο Τραμπ έχουν υποστηρίξει ότι η επιδημία του κορονοϊού ξεκίνησε από διαρροή σε εργαστήριο στην Κίνα.

Ένα ρωσικό δημοσίευμα ανέφερε ότι η τεχνικός «φέρεται να έσπασε έναν δοκιμαστικό σωλήνα που περιείχε το παθογόνο της πνευμονικής πανώλης» στις 25 Σεπτεμβρίου, ότι σύντομα αρρώστησε και μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο, όπου πέθανε την Παρασκευή.

Την ίδια ημέρα, ο περιφερειακός κυβερνήτης Ιγκόρ Κόμπζεφ ανακοίνωσε ότι είχε πραγματοποιήσει συνάντηση με την επικεφαλής υγειονομική γιατρό της Ρωσίας, Άννα Ποπόβα, η οποία είχε ταξιδέψει προσωπικά αεροπορικώς στο Ιρκούτσκ, προκειμένου να εξετάσει «πληροφορίες που είχαν προκύψει σχετικά με ύποπτο κρούσμα ιδιαίτερα επικίνδυνης λοίμωξης σε κάτοικο της περιοχής».

Ο κυβερνήτης της γειτονικής Δημοκρατίας της Μπουριατίας, Αλεξέι Τσιντένοφ, δήλωσε ότι η εργαζόμενη πέθανε «πιθανώς από πανώλη», σημειώνοντας ωστόσο ότι «δεν υπάρχουν επιδημίες πανώλης» στην περιοχή του.

Ο Τσιντένοφ είναι ο μόνος αξιωματούχος που έχει δηλώσει δημόσια ότι η αιτία θανάτου της τεχνικού ενδέχεται να συνδέεται με πανώλη.

Ανεπιβεβαίωτες ρωσικές ειδησεογραφικές αναφορές ανέφεραν επίσης ότι η γυναίκα ενδέχεται να είχε έρθει σε επαφή με 90 έως 200 άτομα στο νοσοκομείο όπου νοσηλεύτηκε και αργότερα πέθανε.

Τα άτομα που είχαν έρθει σε επαφή με την τεχνικό εξετάστηκαν και συνεχίζουν να παρακολουθούνται με «καθημερινές εργαστηριακές εξετάσεις», δήλωσε ο Μαξίμ Μόντιν, δήμαρχος της περιοχής Σελέχοφσκι στην περιφέρεια του Ιρκούτσκ.

Η μονάδα νοσηλείας όπου νοσηλεύτηκε η γυναίκα τέθηκε σε καραντίνα, δήλωσε ο Μόντιν σε ανακοίνωσή του στην εφαρμογή Telegram το Σάββατο.

«Οι εργαστηριακές εργασίες έχουν ανασταλεί· δεν συλλέγονται δείγματα και δεν πραγματοποιούνται οι προγραμματισμένες εξετάσεις των νοσηλευόμενων ασθενών», ανέφερε.

Εάν υπάρχει μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο μεταξύ αυτών των ατόμων, οι ρωσικές υγειονομικές αρχές «μπορούν να εφαρμόσουν τη βασική επιδημιολογική διερεύνηση και να θέσουν σε καραντίνα και απομόνωση όσους αρρωστήσουν», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος υγείας. «Τώρα που το γνωρίζουν και βρίσκονται σε επιφυλακή, υποθέτω ότι θα είναι σε θέση να θεραπεύσουν τους ανθρώπους αρκετά γρήγορα.»

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι τα αμερικανικά εργαστηριακά δίκτυα αντιμετώπισης περιστατικών και οι υπηρεσίες επείγουσας ιατρικής περίθαλψης θα πρέπει να είναι επαρκώς προετοιμασμένα για την αντιμετώπιση της πνευμονικής πανώλης, εάν εντοπιστεί κρούσμα στις ΗΠΑ.

Τι είναι η πανώλη

Η πανώλη είναι λοιμώδης νόσος που απαντάται συνήθως σε μικρά θηλαστικά και στους ψύλλους τους. Οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων ψύλλων ή ζώων, μέσω απροστάτευτης επαφής με μολυσμένα σωματικά υγρά ή μολυσμένα υλικά, ή μέσω εισπνοής αναπνευστικών σταγονιδίων από ασθενή με πνευμονική πανώλη.

Παρότι η πανώλη έμεινε διαβόητη ως «Μαύρος Θάνατος» κατά τον 14ο αιώνα, προκαλώντας περισσότερους από 50 εκατομμύρια θανάτους στην Ευρώπη, η ασθένεια σήμερα αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά και με τη χρήση βασικών προφυλάξεων για την αποτροπή των λοιμώξεων.

Η πανώλη αποτελεί σπάνια αλλά επίμονη αιτία ασθένειας σε αγροτικές περιοχές των δυτικών Ηνωμένων Πολιτειών και σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής και της Ασίας. Πιο πρόσφατες επιδημίες πανώλης έχουν σημειωθεί στην Αφρική, την Ασία και τη Νότια Αμερική, ενώ τα περισσότερα κρούσματα σε ανθρώπους από τη δεκαετία του 1990 έχουν καταγραφεί στην Αφρική. Η ασθένεια παραμένει ενδημική σε αρκετές χώρες, όπως η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.

Η βουβωνική πανώλη είναι η συχνότερη μορφή πανώλης παγκοσμίως και προκαλείται από το τσίμπημα μολυσμένου ψύλλου. Η μετάδοση της βουβωνικής πανώλης από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπάνια.

Η πνευμονική πανώλη είναι η πιο λοιμογόνος μορφή. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν γρήγορα, μερικές φορές μέσα σε 24 ώρες από τη μόλυνση. Μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων. Χωρίς έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία, η πνευμονική πανώλη είναι θανατηφόρα. Ωστόσο, όταν εντοπίζεται και αντιμετωπίζεται έγκαιρα, μέσα σε 24 ώρες από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, τα ποσοστά ανάρρωσης είναι υψηλά, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.

Κατά μέσο όρο, επτά περιστατικά πανώλης σε ανθρώπους αναφέρονται κάθε χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με το CDC, με τα περισσότερα να καταγράφονται στη Δύση, ιδιαίτερα στο βόρειο Νέο Μεξικό και στην Αριζόνα.