«Όποιος θέλει ένα κορυφαίο ευρωπαϊκό μοντέλο AI δεν μπορεί ταυτόχρονα να περιπλέκει χωρίς λόγο την πρόσβαση στα δεδομένα εκπαίδευσης. Δεν μπορείς να έχεις και τα δύο», δήλωσε ο Oliver Falck, διευθυντής του Κέντρου Οικονομικών της Καινοτομίας και του Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ifo.

Η δυνητική προστιθέμενη αξία περιλαμβάνει περίπου 330 δισ. ευρώ από την ευρεία χρήση της AI, 65 δισ. ευρώ από την αύξηση της παραγωγικότητας στην έρευνα και 45 δισ. ευρώ από την ανάπτυξη AI στη Γερμανία.

Ο Falck και ο συντάκτης της μελέτης Martin Thelle, ανώτερος εταίρος στην Implement Consulting Group, εντοπίζουν τέσσερις διαύλους μέσω των οποίων οι αυστηρότεροι περιορισμοί επηρεάζουν την οικονομία: επιβράδυνση της διάδοσης της AI (45 δισ. ευρώ), λιγότερο ικανά μοντέλα (75 δισ. ευρώ), απώλεια ερευνητικών δυνατοτήτων (25 δισ. ευρώ) και περιορισμένη ανάπτυξη στην Ευρώπη (10 δισ. ευρώ).

Τα ισχυρότερα γλωσσικά μοντέλα AI απαιτούν τεράστιους και ποικίλους όγκους δεδομένων. Το μεγαλύτερο σύνολο δεδομένων στην Ευρώπη που είναι ελεύθερο από περιορισμούς πνευματικών δικαιωμάτων περιλαμβάνει μόλις 2 έως 3 τρισ. tokens, ενώ τα κορυφαία διεθνή μοντέλα χρησιμοποιούν ήδη 15 έως 36 τρισ.

Μέχρι σήμερα, η εξαίρεση για την εξόρυξη κειμένων και δεδομένων (text and data mining) που προβλέπει η Οδηγία της ΕΕ για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας καλύπτει και εμπορικές χρήσεις. Οι συγγραφείς προτείνουν τη διατήρησή της, σε συνδυασμό με αναλογικές υποχρεώσεις διαφάνειας, ένα πρακτικό και διεθνώς αναγνωρισμένο πρότυπο εξαίρεσης μέσω δήλωσης μη συμμετοχής (opt-out) και εθελοντικές συμφωνίες αδειοδότησης.

Εναλλακτικά, η Ευρώπη θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τις σχετικές ανησυχίες όχι με πρόσθετους περιορισμούς στα δεδομένα εισόδου, αλλά με κανόνες που αφορούν τα αποτελέσματα των συστημάτων AI. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξετάζει την οδηγία από τον Μάιο του 2026. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, η αβεβαιότητα αυτή προκαλεί ήδη κόστος στην Ευρώπη, καθώς οι επενδυτές αποφεύγουν την ήπειρο.