Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στελέχη της ηγεσίας του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας έλαβαν μήνυμα ότι έπρεπε να περιοριστεί η λειτουργία της υπηρεσίας Starshield για τον ουκρανικό στρατό. Οι αξιωματούχοι δεν διευκρίνισαν ποιος από τον Λευκό Οίκο έλαβε την απόφαση ούτε ποιος ανέλαβε την εφαρμογή της.
Το Πεντάγωνο είναι ο μεγαλύτερος πελάτης της Starshield, της στρατιωτικής εκδοχής της δορυφορικής υπηρεσίας Starlink.
Ουκρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν αυτή την εβδομάδα ότι οι στρατιωτικού τύπου δέκτες Starlink σταμάτησαν να λειτουργούν στην Ουκρανία όταν τοποθετούνταν σε αντικείμενα που κινούνταν με υψηλή ταχύτητα. Το πρόβλημα επηρέασε την απόδοση των ουκρανικών drones, τα οποία βασίζονται στη δορυφορική σύνδεση για τα συστήματα καθοδήγησής τους κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων πάνω από ουκρανικό έδαφος.
Πηγή του ουκρανικού υπουργείου Άμυνας δήλωσε την Πέμπτη ότι οι δέκτες λειτουργούσαν και πάλι εν κινήσει, αλλά μόνο σε ταχύτητες έως 100 μίλια την ώρα, δηλαδή περίπου 160 χιλιόμετρα την ώρα.
Πίεση Τραμπ στο Κίεβο για τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια
Η προσωρινή επιβολή περιορισμών σε ένα κρίσιμο σύστημα στρατιωτικών επικοινωνιών σημειώθηκε ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ασκεί πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει συνδέσει τις επιθέσεις αυτές με την άνοδο των τιμών της ενέργειας, η οποία επιβαρύνει τις πολιτικές προοπτικές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους οφείλεται κυρίως στον πόλεμο ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, ο οποίος πυροδότησε ιρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και οδήγησε ουσιαστικά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας κρίσιμης αρτηρίας για την παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Ερωτηθείς σχετικά με την εντολή περιορισμού της Starshield, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: «Ο πρόεδρος δεν υπέβαλε ποτέ τέτοιο αίτημα».
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε ερωτήματα για το αν το αίτημα προήλθε από άλλον αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης.
Η Starshield αναπτύχθηκε από τη SpaceX ειδικά για κρατικούς φορείς και υπηρεσίες εθνικής ασφάλειας, με βασικό πελάτη το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας. Η υπηρεσία αξιοποιεί ως υποδομή τον δορυφορικό αστερισμό Starlink.
Οι ουκρανικές αρχές υποστηρίζουν ότι οι περιορισμοί περιέπλεξαν τις επιθέσεις κατά ρωσικών στρατευμάτων και γραμμών ανεφοδιασμού σε κατεχόμενες περιοχές, ενώ επιβράδυναν και τη χρήση αναχαιτιστικών drones που επιχειρούν να καταρρίψουν τα ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη Shahed.
Ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Έλον Μασκ, δήλωσε την Τετάρτη μέσω της πλατφόρμας X ότι τα συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν. Ως εκ τούτου, οποιοσδήποτε περιορισμός στην ταχύτητα ή στη χρήση τους αποτελεί απόφαση του αμερικανικού στρατού ή του προέδρου.
Η SpaceX, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας και η ουκρανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον δεν απάντησαν στα σχετικά αιτήματα του Reuters για σχόλια.
Επιδείνωση των σχέσεων Ουάσιγκτον – Κιέβου
Οι σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες ημέρες, μετά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Μαϊάμι στις 9 Οκτωβρίου, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των δύο χωρών, ευρωπαϊκών πλευρών και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις συνομιλίες, ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ, και ο Στιβ Γουίτκοφ, ειδικός απεσταλμένος της αμερικανικής κυβέρνησης για τη Μέση Ανατολή, υιοθέτησαν αυστηρή στάση απέναντι στην ουκρανική πλευρά. Μετέφεραν στους Ουκρανούς αξιωματούχους τη δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον για τη συνέχιση των επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια, παρά τις επανειλημμένες εκκλήσεις των ΗΠΑ να σταματήσουν.
Η αμερικανική αντιπροσωπεία εξήγησε επίσης την απόφαση της Ουάσιγκτον να προχωρήσει σε συμφωνία για την προμήθεια ντίζελ από τη Ρωσία, υποστηρίζοντας ότι ο Λευκός Οίκος ελπίζει πως η συμφωνία θα μπορούσε να μετριάσει τη στάση της Μόσχας στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Βάσει της συμφωνίας, η Ρωσία θα προμηθεύσει τις αμερικανικές και διεθνείς αγορές με περισσότερα από 2,25 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ. Η εξέλιξη έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ορισμένους Αμερικανούς βουλευτές, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι θα προσφέρει στη Μόσχα πρόσθετα έσοδα για τη συνέχιση του πολέμου, χωρίς να απαιτεί από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ουσιαστικές παραχωρήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Τις ημέρες που ακολούθησαν, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Τραμπ αντάλλαξαν επικρίσεις. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε «αδύναμη» την απόφαση των ΗΠΑ για τη συμφωνία ντίζελ με τη Ρωσία, ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία και την απομάκρυνση του Ζελένσκι από την εξουσία.
Παράλληλα, σύμφωνα με προηγούμενο δημοσίευμα του Reuters, Αμερικανοί αξιωματούχοι απείλησαν παρασκηνιακά ότι θα σταματήσουν να παρέχουν στο Κίεβο πληροφορίες για τις εκτοξεύσεις ρωσικών πυραύλων, τις οποίες η Ουκρανία χρησιμοποιεί για την αντιμετώπιση των επιθέσεων. Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ εξακολουθούν να μοιράζονται πληροφορίες με την Ουκρανία.
Μετά τον περιορισμό της πρόσβασης της Ουκρανίας στη Starshield, Ουκρανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν την Τρίτη και την Τετάρτη με ανώτερα στελέχη του Λευκού Οίκου, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου, αναζητώντας εξηγήσεις. Σύμφωνα με ανώτερο Ουκρανό αξιωματούχο, το Κίεβο ενημερώθηκε ότι η απόφαση είχε ληφθεί από τον Λευκό Οίκο.
Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας έχει δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για τις υπηρεσίες Starlink και Starshield. Έχει επίσης αγοράσει ειδικούς δορυφόρους Starshield, μεταξύ των οποίων διαστημικά συστήματα επικοινωνιών για αποστολές έγκαιρης προειδοποίησης πυραυλικών απειλών, καθώς και ένα δίκτυο κατασκοπευτικών δορυφόρων για την Εθνική Υπηρεσία Αναγνώρισης των ΗΠΑ (NRO), όπως είχε αποκαλύψει το Reuters το 2024.
