«Η δημογραφική συρρίκνωση είναι υπαρκτή και αποτελεί εξαιρετικά σοβαρό πρόβλημα. Δεν μπορεί, ωστόσο, να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για την περαιτέρω αποδυνάμωση του δημόσιου εκπαιδευτικού συστήματος», δήλωσε στην εφημερίδα La Repubblica ο Μάριο Ρουσκόνι, εκπρόσωπος της ένωσης διευθυντών σχολείων Anp.
Ειδικότερα, το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού για το 2027, το οποίο εγκρίθηκε την προηγούμενη εβδομάδα από το υπουργικό συμβούλιο, προβλέπει την κατάργηση 4.925 θέσεων εκπαιδευτικών και 2.049 θέσεων διοικητικού και λοιπού προσωπικού, με ορίζοντα εφαρμογής το σχολικό έτος 2027-2028.
Παράλληλα, εισάγεται περιορισμός στις προσλήψεις στον δημόσιο τομέα, καθώς το ποσοστό αναπλήρωσης των εργαζομένων που αποχωρούν λόγω συνταξιοδότησης δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 75%. Σύμφωνα με τις κυβερνητικές εκτιμήσεις, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αναμένεται να εξασφαλίσουν δημοσιονομικό όφελος 336 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο 2027-2028.
Οι νέες μειώσεις έρχονται να προστεθούν στις περικοπές που είχαν ήδη δρομολογηθεί μέσω του προϋπολογισμού του 2025. Εκείνες προέβλεπαν την κατάργηση 5.660 θέσεων εκπαιδευτικών από το σχολικό έτος 2025-2026 και άλλων 2.174 θέσεων μη διδακτικού προσωπικού από το 2026-2027.
Η δημογραφική κρίση αδειάζει τις σχολικές αίθουσες
Η Ιταλία συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες που αντιμετωπίζουν τη μεγαλύτερη δημογραφική συρρίκνωση, με τη μείωση των γεννήσεων να αποτυπώνεται πλέον και στα σχολεία. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι ο αριθμός των μαθητών στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση υποχώρησε από 8,4 εκατομμύρια κατά το σχολικό έτος 2017-2018 σε 7,7 εκατομμύρια το 2024-2025.
Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις αμφισβητούν, ωστόσο, την επιλογή της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τη μείωση του μαθητικού πληθυσμού με περικοπές προσωπικού. Όπως επισημαίνει η συνδικαλιστική οργάνωση UIL, η δημογραφική μεταβολή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τον περιορισμό του αριθμού των μαθητών ανά τάξη και, κατ' επέκταση, για τη βελτίωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Αντίθετα, σύμφωνα με την οργάνωση, η συνέχιση των περικοπών επιβαρύνει ακόμη περισσότερο ένα εκπαιδευτικό σύστημα που ήδη αντιμετωπίζει προβλήματα, μεταξύ των οποίων και η εκτεταμένη επισφάλεια στην απασχόληση.
Περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια για την κυβέρνηση Μελόνι
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι έχει περιορισμένες δυνατότητες για την αύξηση των δημόσιων δαπανών, καθώς καλείται να τηρήσει τους δημοσιονομικούς περιορισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόσθετη πίεση ασκεί το αυξημένο ενεργειακό κόστος, το οποίο επιβαρύνει μια οικονομία με υποτονικούς ρυθμούς ανάπτυξης και έχει συμβάλει στην άνοδο του πληθωρισμού στο 5,6% τον Οκτώβριο.
Το οικονομικό περιβάλλον δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες για την κυβέρνηση ενόψει των εκλογών του επόμενου έτους. Παράλληλα, η ακρίβεια έχει πυροδοτήσει διαδηλώσεις και κοινωνικές κινητοποιήσεις, ορισμένες από τις οποίες συνοδεύτηκαν από επεισόδια.
Στις διαμαρτυρίες συμμετείχαν και μαθητές, οι οποίοι ζητούν ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων στην εκπαίδευση και στα πανεπιστήμια, αντιδρώντας στις περικοπές και διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες φοίτησης.
