Η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στην περιοχή, μετά από σειρά επιθέσεων με μη επανδρωμένα σκάφη εναντίον εμπορικών πλοίων. Τουλάχιστον εννέα φορτηγά πλοία δέχθηκαν πλήγματα τον περασμένο μήνα σε θαλάσσιες περιοχές κοντά στη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, δύο χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. Από τα περιστατικά έχασαν τη ζωή τους αρκετοί ναυτικοί, ενώ άλλοι εξακολουθούν να αγνοούνται.
Οι επιθέσεις εντείνουν τους προβληματισμούς για τις ευρύτερες επιπτώσεις του κλιμακούμενου ναυτικού πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, καθώς η ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας εξελίσσεται σε σημαντική πρόκληση και για το ΝΑΤΟ.
Στόχος η αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας
Μιλώντας από το λιμάνι της Βάρνας στη Βουλγαρία, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων πλευρών για την επιτάχυνση της δημιουργίας του κόμβου, με βασικό στόχο την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στη Μαύρη Θάλασσα.
«Είναι σημαντικό να τεθεί τώρα σε λειτουργία και, ως εκ τούτου, θέλουμε να καθοριστούν σαφή χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωσή του και να διαθέσουμε ειδική χρηματοδότηση ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ για αυτόν τον κόμβο θαλάσσιας ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα», ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου, στην οποία συμμετείχε και ο πρωθυπουργός της Βουλγαρίας, Ρούμεν Ράντεφ.
Ο κοινός κόμβος σχεδιάζεται στο πλαίσιο εντολής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποσκοπεί στη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών και της επιχειρησιακής εικόνας για την κατάσταση στην περιοχή. Παράλληλα, φιλοδοξεί να ενισχύσει την προστασία μιας θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας για το διεθνές εμπόριο, την ενεργειακή τροφοδοσία και τη μεταφορά ουκρανικών τροφίμων προς εκατομμύρια ανθρώπους σε διάφορες χώρες.
Ενισχύει την επιτήρηση στη Μαύρη Θάλασσα το ΝΑΤΟ
Παράλληλα με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, το ΝΑΤΟ προχωρά στην ενίσχυση της επιτήρησης στην περιοχή. Η στρατιωτική συμμαχία υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι σχεδιάζει να αναπτύξει αεροσκάφη θαλάσσιας επιτήρησης, ραντάρ και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, με στόχο την ενίσχυση της ανατολικής της πτέρυγας στη Μαύρη Θάλασσα, σύμφωνα με το Reuters.
Η συνεργασία Βουλγαρίας και Ρουμανίας για τη δημιουργία του κόμβου αναμένεται να συμβάλει στον καλύτερο συντονισμό και στην ταχύτερη ανταλλαγή δεδομένων, σε μια περιοχή όπου οι επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων έχουν αναδείξει τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα.
Οι διαφορετικές τοποθετήσεις Βουκουρεστίου και Σόφιας για τη Ρωσία
Την ίδια ώρα, διαφορετική είναι η στάση που τηρούν η Ρουμανία και η Βουλγαρία απέναντι στο ενδεχόμενο ρωσικής εμπλοκής στις επιθέσεις.
Το Βουκουρέστι έχει κατηγορήσει τη Ρωσία για «συστηματικά» πλήγματα κατά πολιτικών πλοίων, χωρίς ωστόσο να αποδίδει στη Μόσχα την ευθύνη για συγκεκριμένα περιστατικά. Οι ρουμανικές αρχές επικαλούνται την ανάγκη συγκέντρωσης επαρκών αποδεικτικών στοιχείων πριν από οποιαδήποτε συγκεκριμένη απόδοση ευθύνης.
Η Σόφια, από την πλευρά της, δεν έχει κατηγορήσει ευθέως τη Ρωσία, έχει ωστόσο επισημάνει ότι ορισμένες από τις επιθέσεις φαίνεται να εξυπηρετούν τα συμφέροντά της.
Η Μόσχα αρνείται οποιαδήποτε εμπλοκή στα περιστατικά.
Η χρηματοδότηση των 50 εκατ. ευρώ και η επιτάχυνση της λειτουργίας του κοινού κόμβου εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια της ΕΕ και του ΝΑΤΟ να ενισχύσουν την ασφάλεια στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς οι εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας–Ουκρανίας αυξάνουν τους κινδύνους για τις εμπορικές και ενεργειακές θαλάσσιες μεταφορές.



