Το προηγούμενο ράλι στηρίχθηκε στην αναζήτηση ασφαλών επενδυτικών καταφυγίων, καθώς οι ανησυχίες για το αμερικανικό δημόσιο χρέος, που έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια, η αμφισβήτηση της μακροπρόθεσμης ισχύος του δολαρίου και η γεωπολιτική αβεβαιότητα ενίσχυσαν το λεγόμενο «debasement trade». Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι αυτοί οι παράγοντες παραμένουν ενεργοί, οι αγορές έχουν στρέψει πλέον την προσοχή τους στη νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed).
Η Fed και τα υψηλά επιτόκια πιέζουν τον χρυσό
Η μεταβολή των προσδοκιών για τα αμερικανικά επιτόκια αποτελεί βασικό λόγο της υποχώρησης του χρυσού. Η προοπτική νέων αυξήσεων από τη Fed ενισχύει το δολάριο και περιορίζει την ελκυστικότητα ενός περιουσιακού στοιχείου που δεν προσφέρει τόκους ή τακτικές αποδόσεις.
Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά τις δηλώσεις του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, Κρίστοφερ Γουόλερ, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αύξησης των επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης τον Δεκέμβριο. Αντίστοιχα, ο πρόεδρος της Fed του Σικάγου, Όσταν Γκούλσμπι, υποστήριξε ότι όλες οι επιλογές παραμένουν στο τραπέζι για την αντιμετώπιση του επίμονου πληθωρισμού.
Παράλληλα, οι ρευστοποιήσεις σε ακριβές τεχνολογικές μετοχές ανάγκασαν ορισμένους επενδυτές να αναζητήσουν ρευστότητα, πουλώντας ακόμη και θέσεις σε ETFs χρυσού και συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι πωλήσεις συνδέονταν με την ανάγκη κάλυψης ζημιών και πρόσθετων απαιτήσεων εγγυήσεων σε άλλες επενδύσεις, εντείνοντας τις πιέσεις στην αγορά.
Οι τρεις ενδείξεις για τον πυθμένα
Παρά την ένταση των ρευστοποιήσεων, το World Gold Council εντοπίζει τρεις παράγοντες που ιστορικά έχουν προηγηθεί της ολοκλήρωσης μεγάλων πτωτικών κύκλων.
Ο πρώτος αφορά την υποχώρηση της τιμής σημαντικά κάτω από τη μακροπρόθεσμη τάση της, ένδειξη πιθανής υπερβολικής διόρθωσης. Ο δεύτερος σχετίζεται με την ασυνήθιστα ισχυρή πορεία του δολαρίου, ενώ ο τρίτος αφορά την εκκαθάριση των κερδοσκοπικών θέσεων στην αγορά παραγώγων, η οποία θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις από αναγκαστικές ρευστοποιήσεις.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής ποσοτικό αναλυτή του οργανισμού, Γιόχαν Πάλμπεργκ, δύο από τις τρεις ενδείξεις έχουν ήδη εμφανιστεί, ενώ εκκρεμεί η πλήρης εκκαθάριση των κερδοσκοπικών θέσεων.
Γιατί η σημερινή διόρθωση διαφέρει από το 2011
Ένα από τα επιχειρήματα υπέρ της πιθανότητας ανάκαμψης είναι ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει από την προηγούμενη μεγάλη πτωτική περίοδο του χρυσού, μετά το ιστορικό υψηλό του 2011.
Τότε, η αποκλιμάκωση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της κρίσης δημόσιου χρέους στην Ευρωζώνη συνέβαλε στην πολυετή υποχώρηση του πολύτιμου μετάλλου. Ο Πάλμπεργκ επισημαίνει ότι σήμερα οι συνθήκες είναι διαφορετικές, κυρίως ως προς τα πραγματικά επιτόκια και το δολάριο.
Το 2011 τα πραγματικά επιτόκια βρίσκονταν κοντά στο μηδέν και στη συνέχεια ακολούθησαν ανοδική πορεία, επιβαρύνοντας τον χρυσό. Σήμερα βρίσκονται σε σχετικά υψηλά επίπεδα, αφήνοντας περιθώρια αποκλιμάκωσης, εφόσον η Fed αρχίσει να χαλαρώνει τη νομισματική πολιτική της. Διαφορετική είναι και η εικόνα του δολαρίου, το οποίο θεωρείται ήδη ακριβό, περιορίζοντας τα περιθώρια περαιτέρω ενίσχυσής του.
Επιπλέον, οι δημοσιονομικές ανησυχίες και η γεωπολιτική αστάθεια παραμένουν ισχυρές, ενώ η παραδοσιακή αντίστροφη σχέση μετοχών και ομολόγων έχει εξασθενήσει. Έτσι, τα κρατικά ομόλογα δεν θεωρούνται πλέον αυτονόητα ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους αναταραχής.
Οι κεντρικές τράπεζες εξακολουθούν να αγοράζουν
Ένα από τα ισχυρότερα επιχειρήματα υπέρ της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας του χρυσού είναι η συνεχιζόμενη ζήτηση από τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες επιταχύνουν τη διαφοροποίηση των συναλλαγματικών τους αποθεμάτων.
Σύμφωνα με το World Gold Council, οι κεντρικές τράπεζες και άλλοι επίσημοι φορείς προσέθεσαν 321 τόνους χρυσού στα αποθέματά τους το τρίτο τρίμηνο του 2026, ποσότητα αυξημένη κατά 42% σε ετήσια βάση. Από τις αρχές του έτους έως το τέλος Σεπτεμβρίου, οι καθαρές αγορές έφθασαν τους 675 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 6%.
Η Κίνα ενίσχυσε τα αποθέματά της κατά 63 τόνους και η Πολωνία κατά 40 τόνους. Αξιοσημείωτο είναι ότι οι επίσημα καταγεγραμμένες αγορές ανήλθαν σε μόλις 120 τόνους, γεγονός που υποδηλώνει ότι σημαντικό μέρος της εκτιμώμενης ζήτησης δεν αποτυπώθηκε στις δημοσιοποιημένες συναλλαγές.
Η τάση αναμένεται να συνεχιστεί: στην ετήσια έρευνα του οργανισμού, το 89% των κεντρικών τραπεζών εκτίμησε ότι τα παγκόσμια αποθέματα χρυσού θα αυξηθούν τους επόμενους 12 μήνες, ενώ το 45% δήλωσε ότι σχεδιάζει να ενισχύσει τα δικά του αποθέματα.
ETFs και φυσική ζήτηση: Δύο διαφορετικές εικόνες
Παρά την πτώση των τιμών, τα ETFs φυσικού χρυσού προσέλκυσαν καθαρές εισροές 211 τόνων το τρίτο τρίμηνο του 2026, αξίας 31 δισ. δολαρίων. Τα συνολικά αποθέματά τους έφθασαν τους 4.256 τόνους, σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Οι μεγαλύτερες εισροές καταγράφηκαν στην Ευρώπη, με 92 τόνους, και στη Βόρεια Αμερική, με 81 τόνους.
Αντίθετα, η ζήτηση για ράβδους και νομίσματα υποχώρησε κατά 19% σε ετήσια βάση, στους 268 τόνους, καθώς οι υψηλές τιμές και οι προσδοκίες για αυξημένα επιτόκια περιόρισαν τη διάθεση των ιδιωτών για νέες αγορές.
Η εικόνα διαφοροποιείται και μεταξύ των μεγάλων αγορών. Στην Κίνα, η επενδυτική ζήτηση για ράβδους και νομίσματα αυξήθηκε κατά 7%, στους 79 τόνους, ενώ στο εννεάμηνο έφθασε τους 393 τόνους, σε ιστορικό υψηλό. Στην Ινδία, αντίθετα, μειώθηκε κατά 40%, στους 55 τόνους.
Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση στην αγορά κοσμημάτων. Η παγκόσμια ζήτηση μειώθηκε κατά 17%, στους 313 τόνους, τη χαμηλότερη επίδοση τρίτου τριμήνου από το 2000. Στην Κίνα η πτώση έφθασε το 22% και στην Ινδία το 20%. Ωστόσο, η συνολική αξία της ζήτησης αυξήθηκε κατά 2%, στα 43 δισ. δολάρια, καθώς οι καταναλωτές δαπανούν περισσότερα χρήματα για μικρότερες ποσότητες χρυσού.
Η προσφορά δεν αυξάνεται όσο θα περίμενε κανείς
Στην πλευρά της προσφοράς, η παραγωγή από ορυχεία αυξήθηκε κατά 3% το τρίτο τρίμηνο, φθάνοντας τους 1.071 τόνους και καταγράφοντας νέο ρεκόρ για τη συγκεκριμένη περίοδο.
Αντίθετα, η ανακύκλωση υποχώρησε κατά 8%, στους 314 τόνους, τη χαμηλότερη επίδοση από το τέταρτο τρίμηνο του 2023. Η εξέλιξη υποδηλώνει ότι οι κάτοχοι φυσικού χρυσού δεν σπεύδουν να ρευστοποιήσουν τα αποθέματά τους, παρά τις υψηλές τιμές και τις έντονες διακυμάνσεις.
Οι κίνδυνοι νέας πτώσης – Στο τραπέζι τα 3.500 δολάρια
Η προοπτική άμεσης ανάκαμψης δεν είναι δεδομένη. Ενδεχόμενη νέα αύξηση των επιτοκίων από τη Fed θα μπορούσε να διατηρήσει το δολάριο και τις αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων σε υψηλά επίπεδα, ενώ η εκκρεμής εκκαθάριση των κερδοσκοπικών θέσεων ενδέχεται να προκαλέσει νέες ρευστοποιήσεις.
Πρόσθετος κίνδυνος προέρχεται από τα ETFs, εάν οι επενδυτές που τοποθετήθηκαν κατά τη διάρκεια του προηγούμενου ράλι αποφασίσουν να περιορίσουν την έκθεσή τους. Οι αναλυτές της BayernLB δεν αποκλείουν υποχώρηση της τιμής ακόμη και στα 3.500 δολάρια ανά ουγγιά, εάν οι πληθωριστικές πιέσεις οδηγήσουν τη Fed σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.
Οι πιέσεις αποτυπώθηκαν και στις συναλλαγές της 20ής Νοεμβρίου, όταν ο χρυσός υποχώρησε ενδοσυνεδριακά στα 3.514 δολάρια ανά ουγγιά, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2025. Σε εβδομαδιαία βάση κατέγραψε απώλειες περίπου 9,4%, τη χειρότερη επίδοση των τελευταίων οκτώ μηνών.
Οι προβλέψεις για το 2027 και το 2028
Παρά τις βραχυπρόθεσμες πιέσεις, οι εκτιμήσεις μεγάλων επενδυτικών τραπεζών εξακολουθούν να αφήνουν περιθώρια σημαντικής ανάκαμψης.
Η BayernLB εκτιμά ότι ο χρυσός θα μπορούσε να φθάσει τα 5.000 δολάρια ανά ουγγιά έως το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2027, εφόσον η επιβράδυνση της αμερικανικής οικονομίας οδηγήσει τη Fed σε μειώσεις επιτοκίων από τον Σεπτέμβριο εκείνης της χρονιάς.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η UBS, η οποία αναμένει αποκλιμάκωση των αμερικανικών επιτοκίων από τα μέσα του 2027 και εκτιμά ότι η τιμή θα μπορούσε να επιστρέψει πάνω από τα 5.000 δολάρια. Η Goldman Sachs, σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, βλέπει περιθώρια για νέα ιστορικά υψηλά μέσα στο 2028.
Το βασικό επιχείρημα πίσω από αυτές τις προβλέψεις είναι ότι η μείωση του κόστους δανεισμού θα περιορίσει το μειονέκτημα της διακράτησης χρυσού έναντι επενδύσεων που προσφέρουν εισόδημα. Παράλληλα, οι αγορές από τις κεντρικές τράπεζες, οι δημοσιονομικές ανησυχίες και η γεωπολιτική αβεβαιότητα εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη ζήτηση.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο θα διαρκέσει η περίοδος προσαρμογής πριν αλλάξουν οι συνθήκες στις αγορές. Η διόρθωση μπορεί να δημιουργήσει ευκαιρίες για επενδυτές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ωστόσο η πορεία προς την ανάκαμψη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις αποφάσεις της Fed και την εκτόνωση των πιέσεων στις διεθνείς αγορές.



