Αφορμή για την παρέμβαση του Κρίστιαν Χατζημηνά αποτέλεσε το αφιέρωμα Big Read των FT για το βάρος του δημόσιου χρέους παγκοσμίως και τον λογαριασμό τόκων ύψους 2 τρισ. δολαρίων που καλούνται πλέον να επωμιστούν κυβερνήσεις και πολίτες.

Όπως σημειώνει ο κ. Χατζημηνάς, το συμπέρασμα είναι ότι ούτε η λιτότητα, ούτε ο διαρκώς ακριβότερος δανεισμός προσφέρουν διέξοδο - μόνο η ταχύτερη ανάπτυξη. Πέρα από την προσδοκώμενη ώθηση στην παραγωγικότητα από την τεχνητή νοημοσύνη, το φορολογικό σύστημα είναι ένας από τους λίγους μοχλούς που απομένουν, όμως τα δημόσια οικονομικά προφανώς δεν μπορούν, πάντα, να απορροφούν φορολογικές περικοπές επί του υφιστάμενου ΑΕΠ.

Η Ε.ΕΝ.Ε. θέτει στο τραπέζι την πρόταση των οριακών φόρων και έναν διαφορετικό τρόπο φορολόγησης της ανάπτυξης.

Οι Financial Times δημοσίευσαν την επιστολή της ΕΕΝΕ ανοίγοντας τη συζήτηση για το πώς μπορούμε να δώσουμε περισσότερα κίνητρα στη νέα ανάπτυξη, στις επενδύσεις και στην απασχόληση.

Ολόκληρη η επιστολή

Το αφιέρωμά σας Big Read των Ian Smith, Sam Fleming και Emily Herbert για την παγκόσμια οικονομία και για το πώς χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο δαπανούν πλέον περισσότερα για την εξυπηρέτηση του χρέους παρά για την άμυνα, περιγράφει με σαφήνεια και πληρότητα το βάρος του δημόσιου χρέους παγκοσμίως και τον προκύπτοντα λογαριασμό τόκων ύψους 2 τρισ. δολαρίων, τον οποίο πρέπει τώρα να επωμιστούν οι κυβερνήσεις και οι πολίτες τους («The world's $2tn interest bill», 8 Σεπτεμβρίου).

Το συμπέρασμα είναι ότι ούτε η λιτότητα ούτε το διαρκώς υψηλότερο κόστος δανεισμού προσφέρουν διέξοδο· μόνο η ταχύτερη ανάπτυξη. Πέρα από μια προσδοκώμενη ώθηση στην παραγωγικότητα από την τεχνητή νοημοσύνη, το φορολογικό σύστημα είναι ένας από τους λίγους μοχλούς που απομένουν, ωστόσο τα δημόσια οικονομικά σαφώς δεν μπορούν, πάντα, να απορροφούν φορολογικές μειώσεις επί των υφιστάμενων επιπέδων του ΑΕΠ.

Μια πιθανή διέξοδος, επομένως, δεν είναι η μείωση των σημερινών φόρων, αλλά η διαφορετική φορολόγηση της πρόσθετης ανάπτυξης. Με μια τέτοια προσέγγιση «οριακού φόρου», ένας πολύ χαμηλότερος συντελεστής θα εφαρμοζόταν μόνο στα πρόσθετα κέρδη μιας επιχείρησης — εκείνα που πραγματοποιούνται πέραν και επιπλέον των κερδών της προηγούμενης χρήσης, ή του μέσου όρου των τριών τελευταίων ετών.

Όπου ο ονομαστικός συντελεστής φορολογίας εταιρειών είναι 35%, για παράδειγμα, το πρόσθετο κέρδος θα μπορούσε να φορολογείται με 10%. Κάθε κυβέρνηση θα μπορούσε να ορίσει το δικό της σημείο αναφοράς, πάνω από το οποίο εφαρμόζεται ο μειωμένος συντελεστής. Τα υφιστάμενα έσοδα παραμένουν ανέπαφα, μόνο η νέα ανάπτυξη φορολογείται ελαφρύτερα.

Η ίδια λογική μπορεί να εφαρμοστεί χειρουργικά και στην απασχόληση. Εάν μια επιχείρηση αυξήσει το συνολικό της μισθολογικό κόστος κατά, ας πούμε, 1 εκατ. ευρώ, θα μπορούσε να της χορηγηθεί φορολογική πίστωση έναντι αυτού και μόνο του πρόσθετου κόστους, βαθμονομημένη ώστε να παραμένει χαμηλότερη από τους επιπλέον φόρους απασχόλησης που εισπράττει το κράτος επ' αυτού. Τα τρέχοντα έσοδα από τη μισθοδοσία δεν θα επηρεάζονταν.

Τα παράπλευρα οφέλη — πέρα από τη δημιουργία πρόσθετης ανάπτυξης — είναι σημαντικά. Οι χαμηλότεροι συντελεστές στα πρόσθετα κέρδη δίνουν στις επιχειρήσεις λόγο να δηλώνουν περισσότερα από αυτά, συρρικνώνοντας τις παραοικονομίες που επιμένουν σε αρκετές χώρες. Η σύνδεση της ελάφρυνσης με αυξήσεις αποδοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη και την ψηφιακή επανεκπαίδευση επιβραβεύει την παραγωγικότητα που παράγουν αυτές οι δεξιότητες.

Επίσης μπορεί να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να εργάζονται περισσότερο, όπως ήδη κάνει η Γερμανία, επιτρέποντας στους συνταξιούχους που παραμένουν στην εργασία να κερδίζουν έως 2.000 ευρώ τον μήνα αφορολόγητα (σαφώς μια εφαρμογή οριακού φόρου).

Οι δείκτες χρέους προς ΑΕΠ δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με περικοπές δαπανών, οι οποίες είναι συχνά πολιτικά αδύνατες. Λύσεις υπάρχουν για όσους είναι διατεθειμένοι να σκεφτούν έξω από τα συνηθισμένα πλαίσια, και η διαφορετική φορολόγηση της ανάπτυξης είναι μία από αυτές.

Κρίστιαν Χατζημηνάς

Πρόεδρος, Ελληνική Ένωση Επιχειρηματιών (Ε.ΕΝ.Ε.)