Χθες, το ελληνικό Δημόσιο άντλησε το ποσό των 1,95 δισ. ευρώ από την χθεσινή έκδοση εντόκων γραμματίων 13 εβδομάδων, στη δεύτερη δημοπρασία μετά την υπογραφή του μνημονίου με την ΕΕ κα το ΔΝΤ τον Μάιο. Η απόδοση διαμορφώθηκε στο 4,05%, σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα σε σχέση με το 3,65% στην προηγούμενη έκδοση στις 20 Απριλίου. Η έκδοση για την κάλυψη των γραμματίων που έληγαν υπερκαλύφθηκε κατά 3,85 φορές, έναντι υπερκάλυψης 4,61 στην προηγούμενη δημοπρασία. Ο ΟΔΔΗΧ είπε ότι αποδέχτηκε συμπληρωματικές μη-ανταγωνιστικές προσφορές ύψους 450 εκατ. ευρώ.

Έλλειμμα

Χθες, επίσης, έγινε γνωστό το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού μειώθηκε κατά 45,4% για το εξάμηνο Ιανουαρίου-Ιουνίου του 2010, έναντι ετήσιου στόχου μείωσης κατά 39,5%, με βάση το σύνολο των μέτρων που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής. Το έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 9,754 δις. ευρώ ευρώ από 17,866 δισ. ευρώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2009.

Αναλυτικά, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα του πρώτου εξαμήνου του 2010 οφείλεται τόσο στη μείωση των δαπανών όσο και στην αύξηση των εσόδων και έχει επιτευχθεί πριν ακόμη αποδώσουν πλήρως τα δημοσιονομικά μέτρα του 2010, όπως για παράδειγμα η αύξηση του ΦΠΑ κατά 2 μονάδες που ισχύει από την 1η Ιουλίου 2010.

Ειδικότερα τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού αυξήθηκαν κατά 7,2% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, έναντι ετήσιου στόχου για αύξηση κατά 13,7%. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην είσπραξη εσόδων ύψους 789 εκατ. € από την επιβολή της έκτακτης εισφοράς στα κέρδη των μεγάλων επιχειρήσεων για τη χρήση του 2008, στις αυξημένες εισπράξεις από ΕΦΚ και αναλογούντα ΦΠΑ καυσίμων, καπνού και αλκοολούχων ποτών, λόγω της αναπροσαρμογής των συντελεστών φορολόγησής τους, στην είσπραξη εσόδων ύψους 275 εκατ. € από το πρόγραμμα ενίσχυσης της ρευστότητας, λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης, καθώς και στη μείωση των επιστροφών φόρων κατά 181 εκατ. € σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγουμένου έτους.

Οι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού στο ίδιο χρονικό διάστημα μειώθηκαν κατά 12,5% έναντι στόχου για μείωση κατά 5,5%. Ειδικότερα οι πρωτογενείς δαπάνες είναι μειωμένες 12,3% έναντι ετήσιου στόχου μείωσης κατά 5,8% και οι τόκοι κατά 13,3% έναντι ετήσιας πρόβλεψης για αύξηση κατά 5,6%.

Η μείωση των πρωτογενών δαπανών οφείλεται κυρίως στον περιορισμό των δαπανών για Ασφάλιση και Περίθαλψη (μείωση των επιχορηγήσεων στα Ασφαλιστικά Ταμεία κατά 1.379 εκατ. € σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2009), των λειτουργικών και λοιπών δαπανών, όπως των επιχορηγήσεων και των καταναλωτικών δαπανών (μείωση κατά 1.066 εκατ. €), των αποδόσεων εσόδων τρίτων κατά 769 εκατ. €. και τέλος των δαπανών για Αποδοχές και Συντάξεις κατά 374 εκατ. €,

Οι δαπάνες τέλος του ΠΔΕ είναι περιορισμένες κατά 39,8%, ενώ τα έσοδα του μειώθηκαν κατά 40,0% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2009.

Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

Όσο και να κάνει εντύπωση, στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών τον περασμένο Μάιο σημειώθηκε πλεόνασμα της τάξης των 249 εκατ. ευρώ, όταν κατά τον αντίστοιχο περσινό μήνα υπήρχε έλλειμα της τάξης του 1,9 δις. ευρώ!

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στη μεγάλη άνοδο του πλεονάσματος του ισοζυγίου τρεχουσών μεταβιβάσεων, η οποία αντανακλά την εισροή πόρων από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων για την καταβολή άμεσων ενισχύσεων στο πλαίσιο της ΚΑΠ, η οποία αναμενόταν (όπως έχει αναφερθεί σε προηγούμενα δελτία τύπου).

Σημειώνεται δε, ότι παρατηρήθηκε μείωση των ελλειμμάτων του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου των εισοδημάτων και αύξηση του πλεονάσματος του ισοζυγίου των υπηρεσιών.

Ο περιορισμός του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου οφείλεται στη μείωση του εμπορικού ελλείμματος εκτός καυσίμων και πλοίων κατά 276 εκατ. ευρώ, ενώ οι καθαρές πληρωμές για αγορές πλοίων και για εισαγωγές καυσίμων αυξήθηκαν κατά 47 και 37 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.

Το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών παρουσίασε άνοδο κατά 92 εκατ. ευρώ λόγω της ανόδου των καθαρών εισπράξεων από υπηρεσίες μεταφορών κατά 198 εκατ. ευρώ, ενώ οι καθαρές εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες περιορίστηκαν (κατά 95 εκατ. ευρώ) σε σχέση με τον Μάιο του 2009.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου εισοδημάτων περιορίστηκε κατά 76 εκατ. ευρώ, λόγω της μείωσης των καθαρών πληρωμών για τόκους, μερίσματα και κέρδη.

Τέλος, το ισοζύγιο τρεχουσών μεταβιβάσεων, όπως προαναφέρθηκε, παρουσίασε πλεόνασμα ύψους 2.040 εκατ. ευρώ (έναντι πλεονάσματος μόνο 218 εκατ. ευρώ το Μάιο του 2009), κυρίως λόγω της διαμόρφωσης των καθαρών εισπράξεων του τομέα της γενικής κυβέρνησης στα 2.022 εκατ. ευρώ. (Υπενθυμίζεται ότι οι ακαθάριστες τρέχουσες μεταβιβάσεις από την ΕΕ περιλαμβάνουν κυρίως τις καταβολές από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) καθώς και τις καταβολές από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, ενώ οι τρέχουσες μεταβιβάσεις προς την ΕΕ περιλαμβάνουν τις αποδόσεις-πληρωμές της Ελλάδος στον Κοινοτικό Προϋπολογισμό.)

Το πεντάμηνο Ιανουαρίου – Μαΐου 2010 το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά 399 εκατ. ευρώ ή 3,3% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2009 και διαμορφώθηκε σε 12,6 δισεκ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά κυρίως την αύξηση των καθαρών πληρωμών για εισαγωγές καυσίμων, καθώς και, σε μικρότερο βαθμό, τη μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου τρεχουσών μεταβιβάσεων, εξελίξεις οι οποίες αντισταθμίστηκαν εν μέρει από την μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου εισοδημάτων.

Η αύξηση του συνολικού ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου κατά 181 εκατ. ευρώ προήλθε από την αύξηση των καθαρών πληρωμών για εισαγωγές καυσίμων κατά 803 εκατ. ευρώ. Αντίθετα, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου εκτός πλοίων και καυσίμων περιορίστηκε κατά 651 εκατ. ευρώ, δεδομένου ότι οι πληρωμές για εισαγωγές μειώθηκαν κατά 926 εκατ. ευρώ ή 7,2%, ενώ οι εισπράξεις από εξαγωγές μειώθηκαν κατά 275 εκατ. ευρώ ή 6%. Επίσης, μικρή άνοδο παρουσίασαν και οι καθαρές πληρωμές για αγορές πλοίων κατά 29 εκατ. ευρώ.

Η μικρή μείωση του πλεονάσματος του ισοζυγίου υπηρεσιών κατά 16 εκατ. ευρώ αντανακλά τον περιορισμό των καθαρών εισπράξεων από ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Συγκεκριμένα, οι ταξιδιωτικές δαπάνες στην Ελλάδα από μη κατοίκους μειώθηκαν κατά 8,8%, ενώ οι αντίστοιχες δαπάνες στο εξωτερικό από κατοίκους Ελλάδος μειώθηκαν κατά 11,5%, με αποτέλεσμα οι καθαρές εισπράξεις από ταξιδιωτικές υπηρεσίες να μειωθούν κατά 43 εκατ. ευρώ. Οι ακαθάριστες εισπράξεις από υπηρεσίες μεταφορών (κυρίως από την εμπορική ναυτιλία) παρουσίασαν άνοδο (11,9%), ενώ οι αντίστοιχες πληρωμές αυξήθηκαν κατά 23,3%, με αποτέλεσμα οι αντίστοιχες καθαρές εισπράξεις να αυξηθούν μόνο κατά 13 εκατ. ευρώ. Τέλος, οι καθαρές πληρωμές για «λοιπές» υπηρεσίες μειώθηκαν κατά 15 εκατ. ευρώ.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου των εισοδημάτων περιορίστηκε κατά 239 εκατ. ευρώ σε σχέση με το πεντάμηνο Ιανουαρίου-Μαΐου 2009, δεδομένου ότι οι καθαρές πληρωμές για τόκους, μερίσματα και κέρδη μειώθηκαν κατά 260 εκατ. ευρώ.

Τέλος, το ισοζύγιο των τρεχουσών μεταβιβάσεων παρουσίασε πλεόνασμα 1.157 εκατ. ευρώ, έναντι πλεονάσματος 1.598 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2009, κυρίως λόγω της μείωσης των μεταβιβάσεων από την ΕΕ προς τον τομέα της γενικής κυβέρνησης.

Και μία παραφωνία…

Όμως, τα καλά νέα εξαντλούνται στο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, στην μείωση του ελλείμματος και στα ψήγματα εμπιστοσύνης που δίνουν οι ξένοι προς την Ελλάδα και γι’ αυτό κάλυψαν την έκδοση των εντόκων. Στην πραγματική οικονομία και ειδικά στην κατανάλωση η κρίση… επικρατεί. Μελέτη του Οικονομικού Επιμελητηρίου σε συνεργασία με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών δείχνει ότι ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης στο δεύτερο τρίμηνο του 2010 σημείωσε πτώση 8,43%, αγγίζοντας το ιστορικό χαμηλό των 30,4 μονάδων. Σημειώνεται ότι η πτώση οφείλεται στην επιδείνωση της ανεργίας και στην ανόδο της ακρίβειας. Αναλυτικά, ο δείκτης εμπιστοσύνης του καταναλωτή στο δεύτερο τρίμηνο του 2010 παρουσίασε περαιτέρω μείωση κατά 8,43% σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2010 με την εμπιστοσύνη να μειώνεται στα χαμηλότερα επίπεδά της. Παράλληλα, ο δείκτης αντίληψης του κόστους ζωής υποχώρησε κατά 11,8% το β' τρίμηνο σε σχέση με το α' τρίμηνο του 2010, αποκαλύπτοντας πως οι Έλληνες καταναλωτές θεωρούν ότι η χώρα περνάει περίοδο σοβαρής οικονομικής κρίσης χωρίς ελπίδες ανάκαμψης στο άμεσο μέλλον.

Σύμφωνα με το Οικονομικό Επιμελητήριο, το επίπεδο απαισιοδοξίας είναι ιδιαίτερα υψηλό όσον αφορά στις προσδοκώμενες αλλαγές της προσωπικής τους οικονομικής κατάστασης. Παρατηρείται, χαρακτηριστικά, πτώση κατά 11,5% του δείκτη προσδοκώμενων αλλαγών της προσωπικής οικονομικής κατάστασης το β' τρίμηνο.

Κ. Ελευθερίου