Στην τελευταία του κλιματική ενημέρωση, ο οργανισμός του ΟΗΕ επισημαίνει ότι οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται στα τροπικά ύδατα του Ειρηνικού Ωκεανού δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη του φαινομένου. Όπως αναφέρεται, το «Ελ Νίνιο» αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τις παγκόσμιες θερμοκρασίες και τα πρότυπα βροχοπτώσεων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΠΜΟ, η πιθανότητα εκδήλωσης του φαινομένου κατά το τρίμηνο Ιουνίου – Αυγούστου αγγίζει το 80%, ενώ οι πιθανότητες να διατηρηθεί τουλάχιστον έως τον Νοέμβριο ξεπερνούν το 90%. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι πρόκειται να εξελιχθεί σε ένα επεισόδιο τουλάχιστον μέτριας έντασης, με το ενδεχόμενο να αποδειχθεί ακόμη ισχυρότερο.
Επισημαίνεται ότι το «Ελ Νίνιο» και το αντίθετό του φαινόμενο, η «Λα Νίνια», αποτελούν φυσικές κλιματικές διακυμάνσεις που συνδέονται με μεταβολές στη θερμοκρασία των επιφανειακών υδάτων του ισημερινού Ειρηνικού Ωκεανού. Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν την ατμοσφαιρική κυκλοφορία σε παγκόσμια κλίμακα και μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές αποκλίσεις στις καιρικές συνθήκες, οδηγώντας σε ακραία φαινόμενα σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Σε αυτό το φόντο λοιπόν, η γενική γραμματέας του ΠΜΟ, Σελέστ Σαούλο, προειδοποίησε ότι η διεθνής κοινότητα πρέπει να προετοιμαστεί για ένα πιθανώς ισχυρό επεισόδιο Ελ Νίνιο, το οποίο θα μπορούσε να εντείνει τόσο τα φαινόμενα ξηρασίας όσο και τις έντονες βροχοπτώσεις, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο καυσώνων στην ξηρά και στους ωκεανούς.
Το φαινόμενο χαρακτηρίζεται από τη σημαντική άνοδο της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα του ισημερινού Ειρηνικού. Εμφανίζεται συνήθως κάθε δύο έως επτά χρόνια και διαρκεί περίπου εννέα έως δώδεκα μήνες.
Το πιο πρόσφατο επεισόδιο Ελ Νίνιο, που εκδηλώθηκε κατά την περίοδο 2023-2024, συνέβαλε ώστε τα δύο αυτά έτη να καταγραφούν ως τα θερμότερα στην ιστορία των μετρήσεων. Οι επιδράσεις του φαινομένου εξαπλώνονται στο παγκόσμιο κλιματικό σύστημα και γίνονται αισθητές για πολλούς μήνες μετά την έναρξή του.
Προειδοποιήσεις για αυξημένο κλιματικό κίνδυνο
Για το τρίμηνο Ιουνίου - Αυγούστου, ο ΠΜΟ προβλέπει συνθήκες που ευνοούν την επικράτηση θερμοκρασιών υψηλότερων από τα φυσιολογικά επίπεδα σχεδόν σε ολόκληρο τον πλανήτη. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για αυξημένο κίνδυνο θερμικής καταπόνησης, εκτεταμένων ξηρασιών σε ορισμένες περιοχές και εντονότερων ακραίων φαινομένων, όπως πλημμύρες και παρατεταμένες περίοδοι ανομβρίας.
Παράλληλα, τα περιφερειακά κέντρα κλιματικών προβλέψεων εκτιμούν ότι οι βροχοπτώσεις κατά την περίοδο των μουσώνων θα είναι χαμηλότερες από τα συνηθισμένα επίπεδα σε τμήματα της νότιας Ασίας, ενώ στο Κέρας της Αφρικής αναμένονται επίσης μειωμένες βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια της υγρής περιόδου από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο. Στην Κεντρική Αμερική προβλέπονται υψηλότερες θερμοκρασίες κατά τους θερινούς μήνες.
Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο, οι θερμότερες θαλάσσιες επιφάνειες που σχετίζονται με το Ελ Νίνιο ενδέχεται να ευνοήσουν την ανάπτυξη περισσότερων τροπικών κυκλώνων και τυφώνων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό. Αντίθετα, στον Ατλαντικό οι συνθήκες αναμένεται να είναι λιγότερο ευνοϊκές για τη δημιουργία τέτοιων φαινομένων.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, έκανε λόγο για μια κατάσταση που αντανακλά την ένταση της κλιματικής κρίσης, τονίζοντας ότι το Ελ Νίνιο θα ενισχύσει περαιτέρω τις επιπτώσεις ενός πλανήτη που ήδη θερμαίνεται εξαιτίας της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Όπως ανέφερε, οι συνέπειες του φαινομένου θα είναι ιδιαίτερα αισθητές σε παγκόσμιο επίπεδο και θα επηρεάσουν περιοχές πέρα από τα γεωγραφικά όρια όπου εκδηλώνεται αρχικά. Παράλληλα, επανέλαβε την ανάγκη επιτάχυνσης της μετάβασης μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία θεωρούνται βασικός παράγοντας της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Ο ΠΜΟ διευκρινίζει πάντως ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν πως η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα εμφάνισης ή την ένταση των φαινομένων Ελ Νίνιο. Ωστόσο, επισημαίνει ότι φυσικές κλιματικές διακυμάνσεις μεγάλης κλίμακας, όπως το Ελ Νίνιο και η Λα Νίνια, εκδηλώνονται πλέον μέσα σε ένα περιβάλλον που επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, γεγονός που μπορεί να ενισχύει τις συνολικές επιπτώσεις τους.
