Μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο Πόλεμο, το κύμα τις μετανάστευσης διοχετευόταν προς τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αυστραλία και τη Νότιο Αφρική. Στη δεκαετία του ΄60 οι έλληνες μετανάστευαν για να βρουν δουλειά στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης και κυρίως στη Γερμανία και το Βέλγιο, βρίσκοντας παρηγοριά στα τραγούδια του Καζαντζίδη. Τώρα φαίνεται ότι δημιουργούνται ταχύτατα συνθήκες για νέο κύμα μετανάστευσης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης. Είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλο ποσοστό ανεργίας, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων και των γυναικών. Αποτυπώνεται στις στατιστικές , αλλά δεν διακρίνεται δια γυμνού οφθαλμού, γιατί οι άνεργοι συντηρούνται ακόμη σχετικά αξιοπρεπώς μέσα από το πλέγμα των οικογενειακών σχέσεων, από την πώληση γης , από τις εισροές της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, από τους διορισμούς στο δημόσιο τομέα και από τον πλούτο που έχει συσσωρεύσει η προηγούμενη γενιά. Η κατάσταση αυτή έχει φθάσει ήδη στα όριά της και πιθανώς να τα ξεπέρασε. ΄Όλα δείχνουν ότι τα πράγματα θα χειροτερεύσουν και ίσως οι μόνοι που δεν το έχουν αντιληφθεί ακόμη είναι οι έλληνες. Το δημόσιο δεν θα μπορεί πλέον να δημιουργεί αυξανόμενες θέσεις, τα κονδύλια και οι επιδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή ΄Ενωση θα βαίνουν μειούμενα, οι επιχειρήσεις θα αναζητούν έδρες με χαμηλότερο κόστος εκτός Ελλάδας, ο αριθμός των πολύ μικρών επιχειρήσεων – που αναλογικά στην Ελλάδα είναι τεράστιος και απασχολούν κατά μέσο όρο μόλις ένα εργαζόμενο- θα μειώνεται και αυτός και γενικώς το μέλλον προδιαγράφεται δυσοίωνο για τους έλληνες εργαζόμενους. ΄Αρα συζητάμε για νέο κοινωνικό-οικονομικό μοντέλο. Στην Ευρωπαϊκή ΄Ενωση το έχουν αντιληφθεί και θέλουν να αυξήσουν την κινητικότητα των εργαζομένων ανάμεσα στις χώρες-μέλη. Η Κομισιόν θεωρεί εξαιρετικά χαμηλό το ποσοστό του 1,5% των ευρωπαίων που ζουν σε χώρα-μέλος της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης, διαφορετικό από την πατρίδα. Και θεωρεί επίσης εξαιρετικά χαμηλά τα ποσοστά των εργαζομένων που αλλάζουν δουλειά ή αντικείμενο δουλειάς. Η σύγκριση γίνεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και είναι φανερό ότι η άποψη που επικρατεί στις Βρυξέλλες είναι ότι η Ευρωπαϊκή ΄Ενωση πρέπει να τις μιμηθεί για να αντιμετωπίσει τα υψηλά ποσοστά ανεργίας. Η Κομισιόν κήρυξε το 2006 Ευρωπαϊκό ΄Ετος για την κινητικότητα των εργαζομένων. Θέλει να ενισχύσει το υπάρχον δίκτυο ενημέρωσης για ευκαιρίες απασχόλησης, να προωθήσει την διακρατική ασφάλιση των εργαζομένων, να ξεπεράσει τα διοικητικά, νομικά και γλωσσικά προβλήματα και να δημιουργήσει νοοτροπία «όπου γης και πατρίς». Δεν είναι εύκολο το εγχείρημα, αλλά οι ανάγκες και ο άνεμος που πνέει σε όλο τον κόσμο θα το στηρίξουν και θα το προωθήσουν. Στην Ελλάδα, ένα υψηλής στάθμης δυναμικό έχει καταλάβει και ενστερνισθεί την αλλαγή στο εργασιακό τοπίο. ΄Εχουμε και περιπτώσεις ανθρώπων που πηγαίνουν σε όμορες χώρες για να δουλέψουν σε ελληνικές βιοτεχνίες οι οποίες εγκαταστάθηκαν εκεί και περνούν καθημερινά τα σύνορα. Και ο αριθμός τους θα αυξάνεται συνεχώς. ΄Οσο και αν δίδονται μάχες οπισθοφυλακών, αποκλείεται η ελληνική κοινωνία να αποφύγει τις δυσάρεστες εξελίξεις. Επομένως πρέπει να προσαρμοσθεί., απαιτώντας ταυτόχρονα από το κράτος να προσφέρει στους νέους πραγματικά εφόδια γλωσσών και δεξιοτήτων μέσω της παιδείας. Για να μπορέσουν να επιβιώσουν στο ευρύτερο ανταγωνιστικό περιβάλλον που διαμορφώνεται. Και ας ελπίσουμε ότι οι ελληνικές οικογένειες θα καταλάβουν κάποια στιγμή ότι τα παιδιά μπορούν να ζήσουν μακριά από τη μαμά τους … ΄Αγγελος Στάγκος.