Σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler, τον Οκτώβριο του 2026 τα συγκεκριμένα πλοία διακίνησαν σχεδόν 410 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, με τα φορτία να προέρχονται όχι μόνο από τη Ρωσία, αλλά και από χώρες όπως το Ιράκ, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η δραστηριότητα του σκιώδους στόλου αυξάνεται με ταχύτερους ρυθμούς από τον αριθμό των πλοίων που τον αποτελούν. Τον Οκτώβριο, οι συνολικές μεταφορές έφτασαν τα 409,9 εκατ. βαρέλια, έναντι 398,6 εκατ. βαρελιών τον Σεπτέμβριο. Την ίδια περίοδο, ο αριθμός των πλοίων αυξήθηκε μόλις κατά 0,59%, από 3.405 σε 3.425.
Η μεγαλύτερη αύξηση σημειώθηκε στις μεταφορές αργού πετρελαίου, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 5,9%, φτάνοντας τα 282,5 εκατ. βαρέλια. Το αργό αντιπροσώπευε πλέον σχεδόν το 69% του συνολικού όγκου των φορτίων που μεταφέρθηκαν από τα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια. Αντίθετα, οι μεταφορές των υπόλοιπων πετρελαϊκών προϊόντων παρουσίασαν μείωση κατά περίπου 4,5 εκατ. βαρέλια.
Η Ρωσία εξακολουθεί να κατέχει την πρώτη θέση μεταξύ των χωρών προέλευσης των φορτίων, με 61,5 εκατ. βαρέλια. Ωστόσο, τα στοιχεία δείχνουν ότι σημαντικό μέρος της δραστηριότητας συνδέεται και με άλλες μεγάλες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες.
Το Ιράκ ακολουθεί με 55 εκατ. βαρέλια, οι Ηνωμένες Πολιτείες με 29,6 εκατ., η Σαουδική Αραβία με 28,3 εκατ. και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με 21,6 εκατ. βαρέλια.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η αύξηση κατά 61,4% των μεταφορών πετρελαίου αμερικανικής προέλευσης μέσα σε έναν μήνα. Στον αντίποδα, οι μεταφορές από τη Σαουδική Αραβία μειώθηκαν κατά 24,5%.
Η παρουσία φορτίων από τόσο διαφορετικές χώρες δείχνει ότι ο σκιώδης στόλος δεν δραστηριοποιείται αποκλειστικά στη μεταφορά πετρελαίου που υπόκειται σε διεθνείς κυρώσεις. Πλοία που εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία συμμετέχουν και σε συνηθισμένες εμπορικές μεταφορές, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα φορτία τους είναι παράνομα.
Ο χαρακτηρισμός ενός πλοίου ως μέλους του σκιώδους στόλου συνδέεται συνήθως με ζητήματα διαφάνειας, ασφαλιστικής κάλυψης, ιδιοκτησίας και συμμόρφωσης με τους διεθνείς κανόνες. Επομένως, δεν αποτελεί από μόνος του απόδειξη παραβίασης κυρώσεων.
Σύμφωνα με την Kpler, τον Οκτώβριο προστέθηκαν 47 πλοία στον εξεταζόμενο στόλο. Από τις μεταφορές που πραγματοποίησαν, 7,9 εκατ. βαρέλια είχαν προέλευση τη Ρωσία, 3,6 εκατ. τις Ηνωμένες Πολιτείες και 2,8 εκατ. τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Η Ινδία αποτέλεσε τον μεγαλύτερο καταγεγραμμένο προορισμό των φορτίων αυτών, με 8,8 εκατ. βαρέλια, ενώ ακολούθησε η Κίνα με 3,6 εκατ. βαρέλια. Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν τον σημαντικό ρόλο των ασιατικών αγορών στην απορρόφηση πετρελαίου που μεταφέρεται με τα συγκεκριμένα πλοία.
Παράλληλα, η ανάλυση καταγράφει προβλήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια και τη διαφάνεια των μεταφορών. Σε 17 πλοία εντοπίστηκαν ενδείξεις μεταφορτώσεων πετρελαίου από πλοίο σε πλοίο με περιορισμένη δυνατότητα παρακολούθησης της δραστηριότητάς τους, ενώ σε άλλα 11 καταγράφηκαν αντίστοιχες ενδείξεις κατά τις προσεγγίσεις σε λιμάνια.
Επιπλέον, 12 πλοία δεν διέθεταν ασφαλιστική κάλυψη από οργανισμούς του International Group of P&I Clubs, ενώ 11 δεν είχαν πιστοποίηση από νηογνώμονα που συμμετέχει στη Διεθνή Ένωση Νηογνωμόνων (IACS).
Στο πεδίο της παρακολούθησης των κινήσεων, η εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Windward έχει εντοπίσει δεξαμενόπλοια που εμφανίζουν αλλοιωμένα στοιχεία θέσης μετά τη διέλευσή τους από τον Βόσπορο προς τη Μαύρη Θάλασσα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι παρεμβάσεις στα συστήματα εντοπισμού διαρκούν δύο έως τρεις εβδομάδες.
Η διακοπή της μετάδοσης σημάτων AIS μπορεί να δικαιολογείται από λόγους ασφαλείας σε περιοχές υψηλού κινδύνου. Ωστόσο, η σκόπιμη παραποίηση των δεδομένων θέσης δυσκολεύει τον έλεγχο των κινήσεων των πλοίων και την παρακολούθηση της προέλευσης και της διαδρομής των φορτίων.
Τα στοιχεία της Kpler αναδεικνύουν μια αγορά που εξακολουθεί να αναπτύσσεται, παρά τις διεθνείς κυρώσεις και τους αυστηρότερους ελέγχους. Ο σκιώδης στόλος δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα μέσο παράκαμψης περιορισμών στις εξαγωγές πετρελαίου, αλλά μια ευρύτερη κατηγορία δεξαμενόπλοιων που συμμετέχουν στη διεθνή διακίνηση ενεργειακών φορτίων.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη διεθνή ναυτιλία, καθώς η αύξηση της δραστηριότητας πλοίων με αμφισβητούμενη ασφαλιστική ή τεχνική κάλυψη ενισχύει τους κινδύνους για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και τη διαφάνεια στο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.



