Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, τέσσερις νέες μελέτες υποδηλώνουν ότι άτομα που λαμβάνουν τα λεγόμενα φάρμακα GLP-1, όπως τα Ozempic της Novo Nordisk και Mounjaro της Eli Lilly, παρουσίασαν μείωση στην εξέλιξη των όγκων, χαμηλότερη συνολική πιθανότητα θανάτου και μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

«Οι άνθρωποι που έπαιρναν αυτά τα φάρμακα φαίνεται να έχουν μικρότερο κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου τους», δήλωσε η Jennifer Ligibel, ογκολόγος μαστού στο Dana-Farber Cancer Institute, η οποία δεν συμμετείχε σε καμία από τις μελέτες.

Μία μελέτη από ερευνητές του Cleveland Clinic Cancer Institute παρακολούθησε περισσότερους από 10.000 ασθενείς με καρκίνο σε πρώιμο στάδιο, οι οποίοι ξεκίνησαν θεραπεία με φάρμακα GLP-1 μετά τη διάγνωση, και συνέκρινε την εξέλιξη της νόσου τους με ασθενείς που λάμβαναν διαφορετικό φάρμακο για τον διαβήτη. Όσοι λάμβαναν GLP-1 είχαν μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν εξάπλωση του καρκίνου.

Στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, το ποσοστό εξέλιξης σε προχωρημένη νόσο μειώθηκε περίπου στο μισό — 10% στους χρήστες GLP-1 έναντι 22% στην ομάδα σύγκρισης. Οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού παρουσίασαν παρόμοιο μοτίβο, με ποσοστά εξέλιξης 10% έναντι 20%. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ήπατος εμφάνισαν επίσης στατιστικά σημαντικές μειώσεις.

Δεδομένου ότι εκατομμύρια Αμερικανοί λαμβάνουν GLP-1, «είναι προφανώς εξαιρετικά σημαντικό να κατανοήσουμε άμεσα ποιες θα μπορούσαν να είναι οι πιθανές αντικαρκινικές επιδράσεις», δήλωσε ο Mark Orland, ειδικευόμενος ιατρός στην Cleveland Clinic, ο οποίος θα παρουσιάσει τη μελέτη στο ετήσιο συνέδριο της American Society of Clinical Oncology αργότερα αυτόν τον μήνα.

Μια επίδραση στον καρκίνο θα προστεθεί στα οφέλη υγείας που ήδη αποδίδουν οι ερευνητές στα φάρμακα GLP-1. Εκτός από τη μείωση του σακχάρου στο αίμα και την προώθηση της απώλειας βάρους, τα φάρμακα έχουν εγκριθεί για τη μείωση του κινδύνου καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων, ενώ δοκιμάζονται επίσης για βοήθεια στην υπνική άπνοια και στη μείωση εθιστικών συμπεριφορών. Τα φάρμακα αυτά έχουν επίσης μετατρέψει τις Novo Nordisk και Eli Lilly and Company, τις κατασκευάστριες εταιρείες τους, σε δύο από τις πιο πολύτιμες φαρμακευτικές εταιρείες στον κόσμο. Ωστόσο, η τεράστια ζήτηση έχει ασκήσει πίεση τόσο στις εταιρείες όσο και στις κυβερνήσεις που καλύπτουν το κόστος.

Οι μελέτες αυτές ήταν παρατηρησιακές, κάτι που διαφέρει από την έρευνα που γίνεται συνήθως για τη μελέτη των επιδιωκόμενων επιδράσεων ενός φαρμάκου. Οι συμμετέχοντες ήδη λάμβαναν τα φάρμακα για διαβήτη ή παχυσαρκία και οι ερευνητές άντλησαν συμπεράσματα από τα ιατρικά τους αρχεία. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα.

Άλλες μελέτες επικεντρώθηκαν ειδικά στον καρκίνο του μαστού, εξετάζοντας τόσο το αν οι χρήστες GLP-1 είχαν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο όσο και το αν ζούσαν περισσότερο μετά τη διάγνωση. Μια ανάλυση από το University of Texas MD Anderson Cancer Center σε περισσότερους από 137.000 ασθενείς με καρκίνο του μαστού διαπίστωσε ότι πάνω από το 95% των χρηστών GLP-1 ήταν ζωντανοί μετά από πέντε χρόνια, σε σύγκριση με 89,5% των μη χρηστών.

Μια μελέτη του University of Pennsylvania σε σχεδόν 95.000 γυναίκες που υποβλήθηκαν σε απεικονιστικό έλεγχο μαστού διαπίστωσε ότι όσες είχαν λάβει φάρμακο GLP-1 είχαν περίπου 25% μικρότερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρκίνο του μαστού, ακόμη και αφού λήφθηκαν υπόψη η ηλικία, το βάρος και άλλοι παράγοντες κινδύνου.

«Βλέπουμε ένα κοινό μοτίβο σε διαφορετικές βάσεις δεδομένων, κάτι που είναι σίγουρα ενδιαφέρον επειδή όλες αυτές οι μελέτες έχουν ελαφρώς διαφορετικό σχεδιασμό», δήλωσε η Jasmine Sukumar, ογκολόγος μαστού στο UT MD Anderson και ερευνήτρια της μελέτης που εξέτασε τη χρήση GLP-1 και την επιβίωση από καρκίνο του μαστού.

Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί τα φάρμακα μπορεί να έχουν αυτή την επίδραση. Μία θεωρία είναι ότι τα GLP-1 μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου έμμεσα — μέσω της απώλειας βάρους και της βελτίωσης της μεταβολικής υγείας, που και τα δύο συνδέονται ανεξάρτητα με χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου. Η άλλη θεωρία είναι πιο άμεση: οι υποδοχείς για το GLP-1, την ορμόνη που μιμούνται αυτά τα φάρμακα, εμφανίζονται στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων, γεγονός που δημιουργεί την πιθανότητα τα φάρμακα να δρουν απευθείας στη βιολογία του καρκίνου.

Μέχρι στιγμής, ούτε η Eli Lilly and Company ούτε η Novo Nordisk μελετούν τα φάρμακα GLP-1 τους σε σχέση με τον καρκίνο.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι τα ευρήματα αυτά δείχνουν συσχέτιση και όχι άμεση αιτιώδη σχέση. Οι τέσσερις μελέτες βασίστηκαν σε αναδρομικές αναλύσεις ασφαλιστικών απαιτήσεων και ιατρικών βάσεων δεδομένων. Οι ασθενείς στους οποίους συνταγογραφούνται φάρμακα GLP-1 τείνουν να έχουν καλύτερη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και πιο συνεπή παρακολούθηση από εκείνους που δεν τα λαμβάνουν — πλεονεκτήματα που θα μπορούσαν από μόνα τους να βελτιώσουν τα αποτελέσματά τους.

Οι τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, στις οποίες οι ασθενείς κατανέμονται τυχαία σε θεραπείες και ελέγχονται αυστηρότερα οι διαφορές σε εισόδημα, γενική υγεία και πρόσβαση σε ιατρική φροντίδα, είναι αυτές που χρησιμοποιούνται συνήθως για να καθοριστεί αν τα ίδια τα φάρμακα προκαλούν το όφελος.

Παρά αυτούς τους περιορισμούς, η συνέπεια των δεδομένων σε εκατοντάδες χιλιάδες ασθενείς σηματοδοτεί ένα πιθανό νέο πεδίο για την πιο κερδοφόρα κατηγορία φαρμάκων της φαρμακευτικής βιομηχανίας.

«Είναι δύσκολο να αγνοήσει κανείς τους αριθμούς», δήλωσε ο Jaroslaw Maciejewski, αντιπρόεδρος του Cleveland Clinic Cancer Institute, του οποίου το εργαστήριο ηγήθηκε μίας από τις μελέτες.