Μιλώντας στη διευθύντρια σύνταξης του «Βήματος», Δήμητρα Κρουστάλλη, στο πλαίσιο του συνεδρίου «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», ο κ. Πιερρακάκης συνέδεσε την εξέλιξη αυτή με την πολιτική περιορισμού των νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στο κέντρο της πρωτεύουσας.

«Από πέρυσι μέχρι φέτος έχουμε περίπου 1.500 λιγότερους αριθμούς μητρώου ακινήτου σε σχέση με τα Airbnb. Έχουμε μία πτώση, ήταν λίγο πάνω από 14.000 και τώρα είναι λίγο κάτω από 12.500», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το «πάγωμα» των νέων Airbnb στην Αθήνα

Σημειώνεται ότι στα τρία κεντρικά δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας δεν επιτρέπεται η πρώτη εγγραφή νέων ακινήτων στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής.

Ο περιορισμός καλύπτει σημαντικό τμήμα του κέντρου της πρωτεύουσας, μεταξύ άλλων την Πλάκα, το Μοναστηράκι, το Σύνταγμα, την Ομόνοια, το Κολωνάκι, τα Εξάρχεια, το Κουκάκι, το Παγκράτι, τον Νέο Κόσμο, το Μετς, τα Πετράλωνα, το Θησείο, το Γκάζι και το Μεταξουργείο.

Κρίσιμο στοιχείο για τους ιδιοκτήτες είναι η ακριβής θέση του ακινήτου, καθώς ο περιορισμός συνδέεται με το δημοτικό διαμέρισμα στο οποίο βρίσκεται.

Αντίστοιχο καθεστώς εφαρμόζεται από την 1η Ιουλίου 2026 στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, ενώ το μέτρο έχει ενταχθεί στη γενικότερη πολιτική περιορισμού της συγκέντρωσης βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές με αυξημένες στεγαστικές πιέσεις.

Τι ισχύει στις μεταβιβάσεις

Ιδιαίτερη σημασία για τους ιδιοκτήτες έχει και το καθεστώς που ισχύει όταν ένα ακίνητο που ήδη διαθέτει Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ) μεταβιβάζεται.

Η πώληση, η γονική παροχή ή η δωρεά του ακινήτου δεν απαγορεύονται. Ωστόσο, η δυνατότητα αξιοποίησης του ακινήτου ως βραχυχρόνιας μίσθωσης δεν μεταβιβάζεται αυτομάτως στον νέο ιδιοκτήτη μαζί με τον ΑΜΑ.

Επομένως, για όποιον εξετάζει την αγορά ακινήτου σε περιοχή όπου ισχύει ο περιορισμός, το καθεστώς της βραχυχρόνιας μίσθωσης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αποτίμηση της επένδυσης και των μελλοντικών εσόδων.

Πότε η δραστηριότητα θεωρείται επιχειρηματική;

Παράλληλα με τους γεωγραφικούς περιορισμούς, το φορολογικό πλαίσιο διαφοροποιείται ανάλογα με τον αριθμό των ακινήτων που εκμεταλλεύεται κάθε φυσικό πρόσωπο.

Για ιδιοκτήτες που διαθέτουν τουλάχιστον τρία ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση, η δραστηριότητα αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματική και υπάγεται σε ΦΠΑ 13%.

Επιπλέον, στις βραχυχρόνιες μισθώσεις επιβάλλεται τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, το οποίο επιβαρύνει τη διαμονή και αποδίδεται στην ΑΑΔΕ.

Αυστηρότερες προδιαγραφές για τα ακίνητα

Στο μεταξύ, από την 1η Οκτωβρίου 2025 έχουν τεθεί σε ισχύ νέες προδιαγραφές για τα ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης.

Τα ακίνητα πρέπει να αποτελούν χώρους κύριας χρήσης και να διαθέτουν, μεταξύ άλλων, φυσικό φωτισμό, επαρκή αερισμό και κλιματισμό, ενώ απαιτείται και ασφάλιση αστικής ευθύνης.

Οι έλεγχοι πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Τουρισμού, ενώ μπορούν να συμμετέχουν και μικτά κλιμάκια με υπαλλήλους της ΑΑΔΕ.

Πρόστιμα έως και 40.000 ευρώ

Ιδιαίτερα υψηλές είναι οι κυρώσεις για όσους παραβιάζουν τους γεωγραφικούς περιορισμούς.

Σε περίπτωση διάθεσης ακινήτου σε βραχυχρόνια μίσθωση κατά παράβαση του ισχύοντος πλαισίου, το πρόστιμο ανέρχεται στο 50% των εσόδων από τη μίσθωση, με ελάχιστο ποσό τις 20.000 ευρώ.

Σε περίπτωση νέας παράβασης μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, το πρόστιμο μπορεί να ανέλθει στο 100% των εσόδων, με ελάχιστο ποσό τις 40.000 ευρώ.

«Το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει ανοιχτό»

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε, παράλληλα, ότι η παρέμβαση στις βραχυχρόνιες μισθώσεις αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής πολιτικής για τη στέγαση.

«Σε καμία από τις 27 χώρες δεν έχω ακούσει έναν υπουργό Οικονομικών, οποιουδήποτε πολιτικού “χρώματος”, ή έναν πρωθυπουργό ή πρόεδρο να λέει ότι λύσαμε το πρόβλημα το οποίο είχε να κάνει με τη στέγη και την κατοικία», σημείωσε.

Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση εξετάζει και εφαρμόζει πρακτικές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με στόχο τον περιορισμό των πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά στην αγορά κατοικίας.

«Αν υπάρχει ακόμη και ένας πολίτης, ο οποίος αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα, το πρόβλημά του είναι πρόβλημά μας. Άρα οφείλουμε να παρέμβουμε κι ακόμη περισσότερο», ανέφερε ο υπουργός.