Ο Τραμπ επιδιώκει μια διπλωματική συμφωνία που θα επαναλειτουργήσει τα Στενά του Ορμούζ, θα εξασφαλίσει τη διάθεση του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και θα τερματίσει μια σύγκρουση που έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας και έχει διχάσει την πολιτική του βάση. Ο Νετανιάχου, από την άλλη, δέχεται πιέσεις στο εσωτερικό να εντείνει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Χεζμπολάχ, του σημαντικότερου περιφερειακού συμμάχου του Ιράν και οργάνωσης που οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν τρομοκρατική.

Οι εντάσεις ήρθαν στην επιφάνεια την περασμένη εβδομάδα με αφορμή τον Λίβανο, όπου η Τεχεράνη έχει θέσει ως προϋπόθεση για ευρύτερες συνομιλίες με την Ουάσιγκτον τον τερματισμό των εχθροπραξιών μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ. Έπειτα από εντατικές διαβουλεύσεις, επιτεύχθηκε μια εύθραυστη συμφωνία: η Χεζμπολάχ θα σταματούσε τις επιθέσεις κατά του Ισραήλ και το Ισραήλ δεν θα χτυπούσε τη Βηρυτό, αν και οι συγκρούσεις συνεχίζονταν αλλού μέχρι και την Τρίτη.

Η κρίση ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν ο Τραμπ συγκάλεσε τους συμβούλους του στην Αίθουσα Επιχειρήσεων του Λευκού Οίκου και δήλωσε ότι επιθυμούσε μια καλύτερη ειρηνευτική πρόταση από το Ιράν, με εγγυήσεις ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου και σαφή σχέδια για τη διαχείριση του εμπλουτισμένου ουρανίου του. Το αίτημα ήταν επείγον, καθώς ο ίδιος είχε μόλις δηλώσει δημόσια ότι μια συμφωνία ήταν κοντά.

Ωστόσο, ένα νέο πρόβλημα αναδυόταν. Ο Νετανιάχου ετοιμαζόταν να ξεκινήσει μεγάλη επιχείρηση στον Λίβανο κατά της Χεζμπολάχ, μετά από σειρά φονικών επιθέσεων με drones από την οργάνωση. Ο Τραμπ ενημερώθηκε ότι μια κλιμάκωση εκεί θα μπορούσε να εκτροχιάσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες με το Ιράν.

Τεταμένες τηλεφωνικές συνομιλίες

Τη Δευτέρα, ο Τραμπ είχε, σύμφωνα με τη Wall Street Journal, δύο τεταμένες τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Νετανιάχου σχετικά με την επικείμενη επιχείρηση. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα, ο Τραμπ απαίτησε και στις δύο συνομιλίες να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά της Βηρυτού, γεγονός που οδήγησε σε έντονες αντιπαραθέσεις.

Η δεύτερη συνομιλία εξελίχθηκε ακόμη πιο έντονα, καθώς ο Νετανιάχου επέμενε να πλήξει τη Χεζμπολάχ. Ο Τραμπ, υψώνοντας τη φωνή του, φέρεται να του είπε ότι έπρεπε να συμμορφωθεί, επειδή χωρίς τη στήριξη του Λευκού Οίκου θα βρισκόταν στη φυλακή. Ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει συνεχιζόμενη δίκη για υποθέσεις διαφθοράς στο Ισραήλ, ενώ ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ζητήσει να του απονεμηθεί χάρη.

Οι τηλεφωνικές αυτές επικοινωνίες αποτελούν συνέχεια μιας σειράς δύσκολων συζητήσεων μεταξύ των δύο ηγετών, συμπεριλαμβανομένης μίας μόλις τον προηγούμενο μήνα. Ο Τραμπ έχει επίσης χρησιμοποιήσει ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα για τον Νετανιάχου, λέγοντας σε συνεργάτες του πέρυσι ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός «με γ...ει» εξαιτίας επιθέσεων κατά της Χαμάς στη Γάζα, τις οποίες οι ΗΠΑ δεν ενέκριναν.

Οι συνομιλίες της Δευτέρας καταδεικνύουν πόσο δύσκολο είναι να διατηρηθεί η στενή συνεργασία που είχαν επιδείξει οι δύο ηγέτες κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν, καθώς η προτεραιότητα της Ουάσιγκτον μετατοπίζεται πλέον προς τον τερματισμό της σύγκρουσης.

«Νομίζω ότι υπάρχουν μεγάλες διαφορές», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρινόβιτς, πρώην αξιωματούχος της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας στο Τελ Αβίβ. «Ο Τραμπ θέλει να εξαντλήσει κάθε δυνατότητα και δεν θέλει να υπάρχουν παράγοντες που θα σαμποτάρουν τη διαδικασία.»

Πολιτική πίεση

Και οι δύο ηγέτες αντιμετωπίζουν πολιτική πίεση καθώς πλησιάζουν εκλογές το φθινόπωρο, όμως οι ψηφοφόροι τους τούς ωθούν προς αντίθετες κατευθύνσεις.

Ο Τραμπ πιέζεται να τερματίσει έναν πόλεμο που έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας και έχει αναδείξει διαιρέσεις στο κίνημα MAGA, όπου επιδραστικές προσωπικότητες όπως ο Τάκερ Κάρλσον έχουν αμφισβητήσει την αμερικανική στήριξη προς το Ισραήλ.

Ο Νετανιάχου, αντίθετα, αντιμετωπίζει ψηφοφόρους που ζητούν σκληρότερη στάση απέναντι στη Χεζμπολάχ, της οποίας οι επιθέσεις με drones έχουν σκοτώσει Ισραηλινούς στρατιώτες και έχουν αναγκάσει επανειλημμένα κατοίκους του βόρειου Ισραήλ να καταφεύγουν σε καταφύγια.

Το Ιράν έσπευσε να εκμεταλλευτεί αυτή τη διαφωνία, απειλώντας μέσω κρατικών μέσων ενημέρωσης ότι θα εγκαταλείψει τις συνομιλίες με την Ουάσιγκτον εάν το Ισραήλ επεκτείνει τις επιθέσεις του σε προπύργια της Χεζμπολάχ στα νότια προάστια της Βηρυτού.

Ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ προσπαθούν να κρατήσουν χωριστές τις συνομιλίες Ισραήλ–Λιβάνου από εκείνες με το Ιράν. «Προσπαθούμε να αντιμετωπίζουμε τις συνομιλίες Λιβάνου–Ισραήλ ως ξεχωριστό ζήτημα. Το Ιράν θέλει να τα συγχωνεύσει όλα», είπε σε ακρόαση του Κογκρέσου.

Κατηγόρησε επίσης την Τεχεράνη ότι επιχειρεί να εμποδίσει κάθε προσπάθεια συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου και να παρατείνει τη σύγκρουση, ώστε να μπορεί αργότερα να ισχυριστεί ότι η ίδια επέβαλε οποιαδήποτε συμφωνία.

Ορισμένοι Δημοκρατικοί συνέδεσαν την απόφαση του Τραμπ να εμπλακεί στον πόλεμο με το Ιράν με τις στενές του σχέσεις με τον Νετανιάχου. Ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν δήλωσε προς τον Ρούμπιο: «Ο Νετανιάχου έλεγε ότι περίμενε 40 χρόνια για να το κάνει αυτό. Τελικά βρήκε έναν πρόεδρο αρκετά απερίσκεπτο ώστε να τον ακολουθήσει.» Ο Ρούμπιο απάντησε ότι διαφωνεί με τον χαρακτηρισμό.

Αρχικά ο Τραμπ υποβάθμισε την ιρανική απειλή για διακοπή των συνομιλιών, αλλά αργότερα αύξησε τις πιέσεις προς τον Νετανιάχου να συγκρατηθεί.

Το Ισραήλ ανακοίνωσε τελικά ότι συμφώνησε να μην πλήξει τη Βηρυτό, εφόσον η Χεζμπολάχ απέχει από επιθέσεις σε ισραηλινές πόλεις. Δηλώσεις Ισραηλινών και Λιβανέζων αξιωματούχων υποδηλώνουν ότι η κατανόηση αυτή δεν επεκτείνεται στο νότιο Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις συνεχίζονταν την Τρίτη.

Η διαμάχη αντανακλά μια βαθύτερη διαφωνία για το τελικό αποτέλεσμα του πολέμου.

Το ισραηλινό κατεστημένο ασφαλείας θεωρεί την ηγεσία του Ιράν υπαρξιακή απειλή και ανησυχεί ότι ο Τραμπ μπορεί να χαλαρώσει την πίεση προς την Τεχεράνη πριν αποσπάσει ουσιαστικές παραχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα. Ο Τραμπ, παρότι ζητά αυστηρότερους όρους από το Ιράν, αναζητά παράλληλα μια διπλωματική διέξοδο.

Η παρέμβασή του προκάλεσε επικρίσεις στο Ισραήλ, όπου αντίπαλοί του κατηγόρησαν τον Νετανιάχου ότι επιτρέπει στην Ουάσιγκτον να περιορίζει τις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λαπίντ δήλωσε ότι το επεισόδιο έκανε το Ισραήλ να φαίνεται «σαν ένα πλήρως εξαρτημένο προτεκτοράτο».

Η τριβή αυτή είναι αξιοσημείωτη, επειδή ο Τραμπ και ο Νετανιάχου είχαν εισέλθει στον πόλεμο με ασυνήθιστα μεγάλη σύμπνοια.

Όμως, αφού το Ιράν προκάλεσε αναταραχή στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ και οι τιμές της ενέργειας αυξήθηκαν, οι προτεραιότητες της Ουάσιγκτον άρχισαν να μετατοπίζονται προς μια διπλωματική διευθέτηση.

Μετά από άλλη μία δύσκολη συνομιλία στα τέλη Μαΐου, ο Τραμπ επαίνεσε δημόσια τον Νετανιάχου ως ηγέτη σε περίοδο πολέμου, αλλά πρόσθεσε: «Θα κάνει ό,τι θέλω να κάνει.»

«Αυτή είναι η παράσταση του Τραμπ», είπε ο Σιτρινόβιτς. «Δεν είναι η παράσταση του Νετανιάχου.»