Η περιοχή περιλαμβάνει 23 οικονομίες, μεταξύ των οποίων η Κίνα, το Βιετνάμ, η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Ταϊλάνδη.
Η οικονομία της Ανατολικής Ασίας και του Ειρηνικού αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 4,5% φέτος, 0,3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από την πρόβλεψη της Παγκόσμιας Τράπεζας τον Απρίλιο, σύμφωνα με την τελευταία έκθεσή της που δημοσιεύθηκε την Τρίτη. Η ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 4,4% το 2027 και στο 4,3% το 2028.
Το Βιετνάμ κατέγραψε τη μεγαλύτερη αναβάθμιση μεταξύ των μεγάλων οικονομιών της περιοχής, με την πρόβλεψη ανάπτυξης να αυξάνεται κατά 1,1 ποσοστιαία μονάδα, στο 7,4%.
Η ισχυρή επίδοση της περιοχής, ωστόσο, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βιομηχανία και τις εξαγωγές προϊόντων που συνδέονται με την AI. Η αύξηση του εμπορίου, εάν εξαιρεθούν τα προϊόντα που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, ήταν «ασθενής ή αρνητική», επισημαίνει η Παγκόσμια Τράπεζα.
Τα προϊόντα αυτά αντιπροσώπευαν πάνω από το ήμισυ της αύξησης των εξαγωγών στις περισσότερες οικονομίες της περιοχής και πάνω από 70% στη Μαλαισία, τις Φιλιππίνες, την Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ.
Η Κίνα, η Ινδονησία, η Μαλαισία, οι Φιλιππίνες, η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ εξήγαγαν συνολικά 1,4 τρισ. δολάρια σε προϊόντα που σχετίζονται με την AI στο δωδεκάμηνο έως τον Απρίλιο.
Η «έκρηξη» των chips
Τα στοιχεία για τη Νότια Κορέα αποτυπώνουν με χαρακτηριστικό τρόπο τη δύναμη αλλά και την εξάρτηση από την τεχνολογία. Οι εξαγωγές της χώρας αυξήθηκαν κατά 83,5% τον Σεπτέμβριο, φτάνοντας σε επίπεδο-ρεκόρ τα 120,9 δισ. δολάρια, με τα τσιπ να αντιπροσωπεύουν περίπου το ήμισυ των συνολικών αποστολών.
Η κυριαρχία των ημιαγωγών είναι τόσο μεγάλη ώστε, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, μόλις δύο εταιρείες — η Samsung και η SK Hynix — αντιπροσώπευαν το 43% της αξίας του δείκτη Kospi στα τέλη Απριλίου.
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος βρίσκεται στις επενδύσεις
Το βασικό ρίσκο για την AI, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, δεν αφορά μόνο τη ζήτηση για προϊόντα τεχνολογίας, αλλά κυρίως το ύψος των επενδύσεων που πραγματοποιούνται σήμερα.
Οι επενδύσεις κεφαλαίου που σχετίζονται με την AI έχουν φτάσει περίπου στο 6% του αμερικανικού ΑΕΠ, επίπεδο αντίστοιχο με την κορύφωση των επενδύσεων στην τεχνολογία πληροφορικής το 2000, λίγο πριν από την κατάρρευση της «φούσκας» των dot-com.
Ο σημερινός κύκλος επενδύσεων, μάλιστα, έχει εξελιχθεί ταχύτερα από τους προηγούμενους και, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, «εξακολουθεί να επιταχύνεται».
Η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS), στην ετήσια οικονομική της έκθεση τον Ιούνιο, είχε επίσης προειδοποιήσει ότι η κλίμακα και η ταχύτητα της έκρηξης της AI θυμίζουν την υπερβολή της εποχής των dot-com στη δεκαετία του 1990, αλλά και άλλες ιστορικές «μανίες» στις αγορές.
2,9 τρισ. δολάρια για AI — και μεγάλο μέρος με δανεικό χρήμα
Ένα ακόμη στοιχείο που προκαλεί ανησυχία είναι ο τρόπος χρηματοδότησης της επενδυτικής έκρηξης.
Από τα 2,9 τρισ. δολάρια σε επενδύσεις κεφαλαίου που έχουν προγραμματιστεί για την AI την περίοδο 2025-2028, περίπου 800 δισ. δολάρια αναμένεται να προέλθουν από την αγορά ιδιωτικής πίστωσης (private credit).
Το ποσοστό των δανείων που συνδέονται με την AI στην αγορά private credit αυξήθηκε στο 34% το 2025, από μέσο όρο 18% τα προηγούμενα πέντε χρόνια.
Την ίδια στιγμή, τα χαρτοφυλάκια ιδιωτικής πίστωσης έχουν ήδη καταγράψει φέτος υποτιμήσεις, εκροές κεφαλαίων και αθετήσεις πληρωμών.
Η Παγκόσμια Τράπεζα επισημαίνει ότι οι αγορές private credit είναι λιγότερο διαφανείς και δεν έχουν δοκιμαστεί σε μια σοβαρή οικονομική ύφεση.
Τι θα συμβεί αν «φρενάρει» η AI;
Η έκρηξη της AI, η οποία έχει στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό στην άφθονη ρευστότητα, θα μπορούσε να επιβραδυνθεί καθώς οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες γίνονται αυστηρότερες και οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες επιστρέφουν σε αυξήσεις επιτοκίων.
Μια διόρθωση, πάντως, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη το τέλος του «supercycle» της AI. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι οι επενδύσεις ενδέχεται απλώς να έχουν τρέξει μπροστά από την πραγματική ζήτηση.
Το πρόβλημα για την Ανατολική Ασία είναι ότι η περιοχή βρίσκεται στην καρδιά της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας της AI.
Μια επιβράδυνση κατά 1 ποσοστιαία μονάδα της αμερικανικής ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα μείωνε την ανάπτυξη των αναδυόμενων αγορών κατά περίπου 0,6 ποσοστιαίες μονάδες. Η επίπτωση στις επενδύσεις θα ήταν περίπου διπλάσια.
«Μια επιβράδυνση που θα επικεντρωνόταν στην AI θα ήταν σημαντική για την Ανατολική Ασία, λόγω της κομβικής θέσης της περιοχής στην εφοδιαστική αλυσίδα της AI», προειδοποιεί η Παγκόσμια Τράπεζα.
Και οι τράπεζες στο επίκεντρο του κινδύνου
Η χρηματοδότηση από τις τράπεζες αποτελεί την ευρύτερη πηγή έκθεσης στον κίνδυνο. Οι υποχρεώσεις των τραπεζών σε ξένο νόμισμα εμφανίζονται σημαντικές σε ορισμένες χώρες, φτάνοντας το 29,2% του ΑΕΠ στη Μαλαισία και το 20,7% στις Φιλιππίνες.
Την ίδια στιγμή, η Ταϊβάν αναθεώρησε πρόσφατα προς τα πάνω την πρόβλεψη για την ανάπτυξή της το 2026, στο εντυπωσιακό 11% από 9,6%, λόγω της ισχυρής ζήτησης για προϊόντα που συνδέονται με την AI.
Ωστόσο, η ίδια η στατιστική υπηρεσία της χώρας είχε προειδοποιήσει τον Ιούνιο ότι, εάν ο κλάδος υψηλής τεχνολογίας αντιμετωπίσει προβλήματα, οι αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία μπορεί να είναι μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες.
Το μήνυμα της Παγκόσμιας Τράπεζας είναι επομένως διπλό: η AI έχει γίνει ισχυρός κινητήρας ανάπτυξης για την Ασία, αλλά ακριβώς αυτή η επιτυχία δημιουργεί και μια νέα, σημαντική ευπάθεια. Αν η παγκόσμια επενδυτική φρενίτιδα γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη αντιστραφεί απότομα, η περιοχή που σήμερα πρωταγωνιστεί στην αλυσίδα εφοδιασμού της AI μπορεί να βρεθεί στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων.
