Το πετρέλαιο ντίζελ είναι τόσο βαθιά ενσωματωμένο στη γεωργία, στις οδικές μεταφορές και σε άλλους κλάδους, ώστε ακόμη και η εκτίναξη των τιμών του δεν αρκεί —τουλάχιστον προς το παρόν— για να πυροδοτήσει μια μαζική στροφή σε εναλλακτικές λύσεις, από ηλεκτρικά φορτηγά μεγάλου μεγέθους έως τρακτέρ που κινούνται με καύσιμο παραγόμενο από κοπριά.

Οι τιμές του ντίζελ έχουν εκτιναχθεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν, τον Φεβρουάριο, αυξανόμενες ταχύτερα από εκείνες της βενζίνης, εν μέσω διαταραχών στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου.

Την Πέμπτη, η μέση τιμή του ντίζελ διαμορφώθηκε στα 6,31 δολάρια ανά γαλόνι, αυξημένη κατά 74% σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα, σύμφωνα με την Αμερικανική Ένωση Αυτοκινήτου (AAA). Η απλή βενζίνη κόστιζε κατά μέσο όρο 4,27 δολάρια ανά γαλόνι, σημειώνοντας αύξηση 39%.

Η μεγάλη εικόνα: Η βενζίνη συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος της προσοχής, όμως το ντίζελ αποτελεί τον βασικό κινητήριο μοχλό της αμερικανικής οικονομίας. Τροφοδοτεί τα φορτηγά που μεταφέρουν τρόφιμα στα καταστήματα, τα τρακτέρ, τις εμπορευματικές αμαξοστοιχίες, τα μηχανήματα κατασκευών, τις εφεδρικές γεννήτριες των νοσοκομείων, ακόμη και τα σχολικά λεωφορεία.

Οι τελευταίες εξελίξεις: Η άνοδος των τιμών πλήττει τους αγρότες κατά τη διάρκεια της φθινοπωρινής συγκομιδής.

• «Οι αγρότες αγοράζουν ντίζελ σε ποσότητες ολόκληρων φορτηγών, επομένως μιλάμε για εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια σε καύσιμα. Όταν οι τιμές αυξάνονται τόσο απότομα, αυτό μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στο κέρδος και τη ζημία μιας ολόκληρης χρονιάς», δήλωσε ο Κερτ Μπλέιντς, ανώτερος αντιπρόεδρος της Ένωσης Κατασκευαστών Εξοπλισμού (Association of Equipment Manufacturers), ενός κλαδικού φορέα που εκπροσωπεί κατασκευαστές τρακτέρ και άλλων βαρέων μηχανημάτων.
• Οι οικονομικές επιπτώσεις διαφέρουν ανά κλάδο. Οι εταιρείες μεταφορών μπορούν συχνά να μετακυλίουν τις αυξήσεις του κόστους καυσίμων στους πελάτες μέσω πρόσθετων χρεώσεων. Οι αγρότες, αντίθετα, έχουν ελάχιστο έλεγχο στις τιμές των προϊόντων τους και συνήθως δεν έχουν αντίστοιχη δυνατότητα.

Η οικονομική πίεση αποκτά πολιτικές διαστάσεις, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.

• Τη Δευτέρα, σε προεκλογική συγκέντρωση στο Κάνσας, όπου οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται αντιμέτωποι με μια αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση για τη Γερουσία, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε έκτακτη ενίσχυση ύψους 8 δισ. δολαρίων για τους αγρότες, η οποία θα καταβληθεί εφάπαξ.
• «Είναι λίγο νωρίς για να εκτιμήσουμε τον αντίκτυπο», δήλωσε ο Μπλέιντς αναφερόμενος στο πακέτο ενίσχυσης, προσθέτοντας, ωστόσο, ότι η στήριξη είναι ευπρόσδεκτη κατά την περίοδο της συγκομιδής.

Τι ισχύει σήμερα: Ειδικοί στον κλάδο των μεταφορών και του αγροτικού εξοπλισμού εκτιμούν ότι η πιο άμεση εξοικονόμηση προκύπτει από την αποδοτικότερη χρήση των υφιστάμενων κινητήρων ντίζελ.

• Οι οδηγοί φορτηγών μπορούν να μειώσουν την ταχύτητά τους και να περιορίσουν τον χρόνο κατά τον οποίο οι κινητήρες λειτουργούν ενώ τα οχήματα παραμένουν ακινητοποιημένα.
• Οι αγρότες χρησιμοποιούν ολοένα περισσότερο τρακτέρ με συστήματα καθοδήγησης μέσω GPS, ώστε να αποφεύγουν την επαναλαμβανόμενη διέλευση από τα ίδια σημεία των χωραφιών, μια πρακτική που εντάσσεται στη γεωργία ακριβείας.
• Το βιοντίζελ και το ανανεώσιμο ντίζελ μπορούν να περιορίσουν την εξάρτηση από το πετρέλαιο χωρίς να απαιτείται αντικατάσταση των υφιστάμενων κινητήρων. Ωστόσο, σύμφωνα με την Clean Fuels Alliance America, έναν κλαδικό φορέα της αγοράς εναλλακτικών καυσίμων, η ανάπτυξή τους καθοδηγείται κυρίως από τις κρατικές υποχρεώσεις ανάμειξης καυσίμων και όχι μόνο από τις υψηλές τιμές του ντίζελ.

Στο επίκεντρο τα συστήματα μπαταριών για τα φορτηγά: Κερδίζουν έδαφος οι μπαταρίες που τροφοδοτούν με ηλεκτρική ενέργεια τους χώρους ανάπαυσης των οδηγών, χωρίς να χρειάζεται να παραμένει αναμμένος ο κινητήρας του φορτηγού.

• Η εταιρεία Dragonfly Energy, με έδρα τη Νεβάδα, διαθέτει συστήματα που επαναφορτίζονται κατά την οδήγηση μέσω του κινητήρα ντίζελ και στη συνέχεια τροφοδοτούν με ενέργεια τον κλιματισμό και άλλες ηλεκτρικές συσκευές όταν το όχημα είναι σταθμευμένο.
• Η εταιρεία προέβλεψε αύξηση 160% στα έσοδά της από τον κλάδο των φορτηγών κατά το τρίτο τρίμηνο, προσφέροντας ένα θετικό στοιχείο σε μια κατά τα άλλα υποτονική οικονομική πορεία.
• Η εταιρεία μεταφορών Stevens Transport, με έδρα το Τέξας, αναφέρει ότι 400 φορτηγά της χρησιμοποιούν τις μπαταρίες της Dragonfly, μειώνοντας την κατανάλωση ντίζελ κατά περίπου 4% σε σύγκριση με φορτηγά που χρησιμοποιούν μικρότερους κινητήρες ντίζελ για την τροφοδοσία των χώρων ανάπαυσης.

Η συγκεκριμένη προσέγγιση αναδεικνύει ένα θεμελιώδες δίλημμα της ενεργειακής μετάβασης: αλλάζει η τεχνολογία σταδιακά έναν κλάδο ή τον μεταμορφώνει ριζικά;

«Δεν έχουμε καν καταφέρει να μάθουμε να σβήνουμε τον κινητήρα του φορτηγού όταν αυτό δεν κινείται, πόσο μάλλον να το κινούμε με ηλεκτρική ενέργεια», δήλωσε ο Γουέιντ Σίμπεργκ, επικεφαλής εμπορικών δραστηριοτήτων της Dragonfly Energy. «Ας κατακτήσουμε πρώτα τα μικρά πράγματα. Αυτό είναι ένα μήνυμα που έχει γίνει δεκτό με θετικό τρόπο».

«Σκεφτείτε εξελικτικά και όχι επαναστατικά», ανέφερε από την πλευρά του ο Μάικ Ρόεθ, εκτελεστικός διευθυντής του North American Council for Freight Efficiency, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που ερευνά τεχνολογίες εξοικονόμησης καυσίμων στις εμπορευματικές μεταφορές.

Η ευρύτερη εικόνα: Η ίδια λογική ισχύει για όλους τους κλάδους που εξαρτώνται από το ντίζελ. Ο εξοπλισμός υψηλού κόστους χρησιμοποιείται για πολλά χρόνια, ενώ η αλλαγή καυσίμου συχνά προϋποθέτει νέες υποδομές και διαφορετικά οχήματα.

«Το γεγονός ότι οι τιμές του ντίζελ είναι υψηλότερες επηρεάζει τους υπολογισμούς, αλλά δεν καθιστά ευκολότερη την αντιμετώπιση των δυσκολιών που συνοδεύουν αυτές τις εναλλακτικές λύσεις», σημείωσε ο Ρόεθ.

Ωστόσο, οι πιο ριζικές αλλαγές βρίσκονται σε εξέλιξη, ιδιαίτερα στον τομέα των ηλεκτρικών φορτηγών.

• Η Forum Mobility, η οποία κατασκευάζει κοινόχρηστους σταθμούς φόρτισης και εκμισθώνει ηλεκτρικά φορτηγά, υποστηρίζει ότι στην Καλιφόρνια τα ηλεκτρικά φορτηγά έχουν πλεονέκτημα περίπου 40% στο κόστος ενέργειας κίνησης σε σύγκριση με τα πετρελαιοκίνητα, σε μια αγορά όπου η τιμή του ντίζελ έχει ξεπεράσει τα 8 δολάρια ανά γαλόνι.
• Η εταιρεία έχει εξασφαλίσει δεσμεύσεις από 25 μεταφορικές επιχειρήσεις για 330 φορτηγά Tesla Semi και κατασκευάζει τέσσερις επιπλέον σταθμούς φόρτισης στην Καλιφόρνια.

Στον αγροτικό τομέα, η κατασκευάστρια αγροτικών μηχανημάτων New Holland εργάζεται εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία για την ανάπτυξη τρακτέρ που κινούνται με μεθάνιο. Σε αυτά περιλαμβάνονται μοντέλα που μπορούν να χρησιμοποιούν καύσιμο παραγόμενο από κοπριά κτηνοτροφικών μονάδων, μετά την εγκατάλειψη ενός δαπανηρού προγράμματος ανάπτυξης τρακτέρ υδρογόνου.

«Η αύξηση των τιμών του ντίζελ έχει προκαλέσει λίγο μεγαλύτερο ενδιαφέρον», δήλωσε ο Σον Ντορόζ, υπεύθυνος μάρκετινγκ προϊόντων της New Holland. Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, «δεν πιστεύω ότι θα είναι ο μοναδικός παράγοντας που θα τους κάνει να υπογράψουν επιταγή για την αγορά ενός τρακτέρ με καύσιμο το μεθάνιο».

Καθοριστικό ρόλο στην οικονομική βιωσιμότητα αυτών των λύσεων διαδραματίζουν επίσης η πρόσβαση σε καύσιμο που παράγεται από κοπριά και τα κρατικά κίνητρα.

Οι υψηλές τιμές του ντίζελ ενισχύουν τα επιχειρήματα υπέρ των εναλλακτικών καυσίμων και των νέων τεχνολογιών. Η μετάβαση, όμως, σε λύσεις που είναι πρακτικές, οικονομικά βιώσιμες και ευρέως διαθέσιμες απαιτεί πολύ περισσότερο χρόνο.