Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διπλωματικές προσπάθειες για την αποκλιμάκωση της έντασης παραμένουν σε εξέλιξη, ενώ αξιωματούχοι της Μέσης Ανατολής προειδοποιούν ότι μια νέα στρατιωτική αναμέτρηση θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο έντονη σε σύγκριση με τους προηγούμενους γύρους συγκρούσεων.
Υπενθυμίζεται ότι τον Φεβρουάριο οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση εναντίον του Ιράν, με την προοπτική νέας κλιμάκωσης να προκαλεί ανησυχία στην ευρύτερη περιοχή.
Σύμφωνα με δύο πρόσωπα που έχουν γνώση των εξελίξεων, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας το περασμένο Σάββατο, ο Νετανιάχου κάλεσε τον Τραμπ να εξετάσει το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει μέχρι στιγμής σχετική απόφαση.
«Οι ΗΠΑ δίνουν μια τελευταία ευκαιρία στη διπλωματία να αποδώσει καρπούς, ενώ η κυβέρνηση Νετανιάχου πραγματικά δεν θέλει να υπάρξει συμφωνία — επιθυμεί μια στρατιωτική λύση στο πρόβλημα του Ιράν», ανέφερε μία από τις πηγές που επικαλούνται οι Financial Times.
Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι πραγματοποιήθηκε επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών και ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιθυμεί την επανέναρξη των εχθροπραξιών. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι ο Τραμπ «δεν έχει φτάσει ακόμη σε αυτό το σημείο». Οι λεπτομέρειες της συνομιλίας είχαν γίνει αρχικά γνωστές μέσω δημοσιεύματος του ειδησεογραφικού ιστότοπου Axios.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει την προηγούμενη εβδομάδα ότι είχε «μια απόφαση να λάβει» σχετικά με το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επίθεσης κατά του Ιράν. Σημειώνεται, επίσης, ότι στο παρελθόν έχει εγκρίνει δύο φορές στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον της Τεχεράνης, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση βρισκόταν παράλληλα σε διαπραγματεύσεις μαζί της.
Διπλωματικός πυρετός με επίκεντρο το Κατάρ
Την ίδια ώρα, βρίσκονται σε εξέλιξη περιφερειακές διπλωματικές πρωτοβουλίες, υπό την ηγεσία του Κατάρ, με στόχο την επίτευξη μιας προσωρινής συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Ιρανοί αξιωματούχοι συναντήθηκαν με διαμεσολαβητές στη Ντόχα το Σαββατοκύριακο, έπειτα από μονοήμερες συνομιλίες που είχε πραγματοποιήσει στην Τεχεράνη, την Παρασκευή, αντιπροσωπεία του Κατάρ.
Στο επίκεντρο της υπό διαμόρφωση πρότασης βρίσκεται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Ειδικότερα, το Ιράν φέρεται να είναι διατεθειμένο να επιτρέψει την απρόσκοπτη διέλευση των πλοίων από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, υπό την προϋπόθεση ότι οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, θα επιτρέψουν στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο και θα της δώσουν πρόσβαση σε μέρος των περιουσιακών στοιχείων της που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό.
Εφόσον επιτευχθεί συμφωνία επί των συγκεκριμένων όρων, οι δύο πλευρές θα μπορούσαν να επανεκκινήσουν τις διαπραγματεύσεις, με απώτερο στόχο την κατάρτιση μιας συνολικής και οριστικής συμφωνίας.
Αγκάθι τα 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου
Παρά τις διπλωματικές επαφές, οι ενδείξεις για ουσιαστική πρόοδο παραμένουν περιορισμένες. Βασικό εμπόδιο αποτελεί η διαφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης ως προς τη σειρά εφαρμογής των επιμέρους όρων μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.
Επιπλέον, κρίσιμο ζήτημα παραμένει η τύχη του αποθέματος των 440 κιλών ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν, ένα θέμα με ιδιαίτερη βαρύτητα για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Η απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τις δύο πλευρές, σε συνδυασμό με την πίεση του Ισραήλ για στρατιωτική αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής, διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κλιμάκωσης, την ώρα που οι διπλωματικές προσπάθειες επιχειρούν να αποτρέψουν μια νέα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
