Η πιο χαρακτηριστική ένδειξη της πίεσης που αντιμετωπίζουν οι Ρεπουμπλικανοί ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου είναι το ίδιο το πρόγραμμα του Ντόναλντ Τραμπ. Δύο ημέρες πριν από την κάλπη, ο Αμερικανός πρόεδρος επισκέπτεται την Αϊόβα και το Κάνσας, δύο πολιτείες όπου το κόμμα του κυριαρχεί επί χρόνια, αλλά τώρα καλείται να υπερασπιστεί τις έδρες του στη Γερουσία.
Οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται σε ισχυρότερη θέση για να ανακτήσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ η μάχη για τη Γερουσία παραμένει αμφίρροπη. Η UBS αποδίδει πιθανότητα 50% στο ενδεχόμενο οι Ρεπουμπλικανοί να χάσουν και τα δύο σώματα.
Στη Βουλή ανανεώνονται και οι 435 έδρες, με την πλειοψηφία να απαιτεί 218. Στη Γερουσία, όπου οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν 53 έδρες έναντι 47 των Δημοκρατικών και των ανεξάρτητων που συνεργάζονται μαζί τους, οι Δημοκρατικοί χρειάζονται καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών για να αποκτήσουν τον έλεγχο.
Οι πολιτείες που θα κρίνουν τη Γερουσία
Η Wall Street Journal εντοπίζει έξι αμφίρροπες αναμετρήσεις στο Τέξας, στο Μέιν, στην Αλάσκα, στο Οχάιο, στην Αϊόβα και στο Κάνσας. Και οι έξι έδρες βρίσκονται σήμερα στα χέρια των Ρεπουμπλικανών, γεγονός που εξηγεί την αυξημένη κινητοποίηση του Τραμπ.
Στο Κάνσας, ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Ρότζερ Μάρσαλ αντιμετωπίζει τον Δημοκρατικό Άνταμ Χάμιλτον, ενώ στην Αϊόβα η Άσλεϊ Χίνσον βρίσκεται αντιμέτωπη με τον Τζος Τιούρεκ. Στο Μέιν, η Σούζαν Κόλινς διεκδικεί νέα θητεία απέναντι στον Δημοκρατικό Τρόι Τζάκσον.
Ιδιαίτερη κινητικότητα καταγράφεται και στο Τέξας, όπου η πρόωρη ψηφοφορία ολοκληρώθηκε με σχεδόν 7,5 εκατομμύρια ψηφοδέλτια, αριθμό-ρεκόρ για ενδιάμεσες εκλογές στην πολιτεία. Η αναμέτρηση του Ρεπουμπλικανού Κεν Πάξτον με τον Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο βρίσκεται στο επίκεντρο, με τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν προβάδισμα του δεύτερου, χωρίς να αποκλείουν μετακινήσεις ψηφοφόρων.
Η οικονομία παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Οι δασμοί, το κόστος ζωής, οι τιμές των καυσίμων και ο πόλεμος στο Ιράν τροφοδοτούν την προεκλογική αντιπαράθεση. Οι Δημοκρατικοί επιχειρούν να μετατρέψουν τη δυσαρέσκεια σε ψήφο διαμαρτυρίας, ενώ οι Ρεπουμπλικανοί ποντάρουν στην κινητοποίηση της εκλογικής τους βάσης. Σύμφωνα με στοιχεία του Associated Press, περισσότεροι από 43 εκατομμύρια Αμερικανοί είχαν ήδη ψηφίσει πρόωρα ή επιστολικά πέντε ημέρες πριν από τις εκλογές.
Ο Λευκός Οίκος προετοιμάζεται για την ήττα
Την ώρα που ο Τραμπ πραγματοποιεί προεκλογικές συγκεντρώσεις για να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου, οι συνεργάτες του προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο μιας διαφορετικής πολιτικής πραγματικότητας από το 2027.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters, ανώτεροι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου, μεταξύ των οποίων ο αναπληρωτής προσωπάρχης Στίβεν Μίλερ και ο διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού Ράσελ Βόουτ, επεξεργάζονται από τον Απρίλιο σχέδια για τη συνέχιση της προεδρικής ατζέντας χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Στο επίκεντρο βρίσκονται παρεμβάσεις στη μεταναστευτική πολιτική, νέοι δασμοί, μέτρα για το κόστος στέγασης και αλλαγές στη διαχείριση των ομοσπονδιακών δαπανών. Ο νομικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου εξετάζει ποιες ενέργειες μπορεί να αναλάβει ο πρόεδρος με βάση τις υφιστάμενες εξουσίες του και πώς θα τις υπερασπιστεί σε περίπτωση δικαστικών προσφυγών.
Παράλληλα, ο Βόουτ εξετάζει πώς μπορούν να αξιοποιηθούν κονδύλια που έχουν ήδη εγκριθεί από το Κογκρέσο, αλλά και αλλαγές στους κανόνες των ομοσπονδιακών επιχορηγήσεων, ώστε να δοθεί μεγαλύτερη διακριτική ευχέρεια στους διορισμένους αξιωματούχους.
Ο σχεδιασμός αυτός αναδεικνύει ένα βασικό παράδοξο των εκλογών: ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου, ο Τραμπ θα εξακολουθήσει να διαθέτει σημαντικές εκτελεστικές εξουσίες, ιδίως στο εμπόριο, στη μετανάστευση και στην εξωτερική πολιτική.
Το μεγάλο μέτωπο: Οι έρευνες του Κογκρέσου
Η απώλεια της Βουλής θα έδινε στους Δημοκρατικούς τη δυνατότητα να ελέγχουν τις κοινοβουλευτικές επιτροπές και να ξεκινήσουν έρευνες για τις κυβερνητικές αποφάσεις. Σύμφωνα με το Reuters, στελέχη της αντιπολίτευσης έχουν ήδη συζητήσει τη χρήση ακροάσεων, κλητεύσεων και αιτημάτων για την προσκόμιση εγγράφων, προκειμένου να εξετάσουν εάν ο Τραμπ έχει χρησιμοποιήσει την προεδρική εξουσία προς όφελος του ίδιου, των συμμάχων ή των δωρητών του.
Στο επίκεντρο πιθανών ερευνών βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι σχέσεις του προέδρου και της οικογένειάς του με τη βιομηχανία των κρυπτονομισμάτων και πλατφόρμες στοιχηματισμού για πολιτικά και οικονομικά γεγονότα.
Ο Λευκός Οίκος προετοιμάζεται και για αυτό το ενδεχόμενο. Δικηγόροι ενημερώνουν κυβερνητικούς αξιωματούχους για τον χειρισμό κλητεύσεων και αιτημάτων εγγράφων, ενώ εξετάζεται και η δυνατότητα επίκλησης του εκτελεστικού προνομίου για την προστασία επικοινωνιών με ιδιώτες συμβούλους.
Πόσο θα περιοριστεί η εξουσία του Τραμπ
Μια ήττα των Ρεπουμπλικανών, πάντως, δεν θα στερούσε από τον Τραμπ την προεδρία, θα περιόριζε όμως τη δυνατότητά του να προωθεί νομοθετικές πρωτοβουλίες χωρίς διαπραγματεύσεις με τους Δημοκρατικούς.
Η νέα πλειοψηφία στη Βουλή θα μπορούσε να μπλοκάρει νομοσχέδια και να αξιοποιήσει τις αρμοδιότητες κοινοβουλευτικού ελέγχου. Αν οι Δημοκρατικοί κερδίσουν και τη Γερουσία, θα αποκτήσουν επιπλέον τη δυνατότητα να εμποδίζουν ή να καθυστερούν σημαντικούς κυβερνητικούς και δικαστικούς διορισμούς, επηρεάζοντας και τη μακροπρόθεσμη θεσμική παρακαταθήκη του προέδρου.
Ο Τραμπ θα διατηρούσε το δικαίωμα βέτο, ενώ οι εκτελεστικές του αποφάσεις θα εξακολουθούσαν να υπόκεινται σε δικαστικό έλεγχο. Δεν θα μπορούσε, επομένως, να παρακάμπτει απεριόριστα το Κογκρέσο.
Το διακύβευμα της 3ης Νοεμβρίου δεν είναι μόνο ποιο κόμμα θα ελέγχει τα δύο νομοθετικά σώματα· είναι και το πόσο ελεύθερα θα μπορεί να κινείται ο Αμερικανός πρόεδρος στα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του. Για τους Δημοκρατικούς, μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία θα σήμαινε δυνατότητα παρέμβασης, ελέγχου και διαπραγμάτευσης. Για τον Τραμπ, θα σήμαινε ότι η συνέχιση της πολιτικής του ατζέντας θα απαιτούσε είτε συμβιβασμούς είτε μεγαλύτερη προσφυγή στις εκτελεστικές εξουσίες.
