Όπως αναφέρεται σε άρθρο γνώμης του Reuters, οι εξαγώγιμες παγκόσμιες προμήθειες σιταριού το 2024-25 δεν αναμένεται πλέον να πέσουν σε πολυετή χαμηλά επίπεδα, ένα ίσως προβλέψιμο αποτέλεσμα με βάση τα πρόσφατα πρότυπα.
Αλλά η ανακούφιση μπορεί να είναι προσωρινή. Οι πενιχρές προοπτικές για τις επερχόμενες σοδειές σιταριού στη Ρωσία και την Ουκρανία, οι οποίες αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού, σημαίνουν ότι η ιστορία της αραίωσης της προσφοράς θα μπορούσε να επανεμφανιστεί για το 2025-26, και ενδεχομένως πραγματικά αυτή τη φορά.
Αλλαγή ρυθμού
Πριν από δύο μήνες, οι προβλέψεις του Υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ έδειχναν ότι το 2024-25 τα παγκόσμια αποθέματα σιταριού προς χρήση (ΑΑ) μεταξύ των κυριότερων εξαγωγικών χωρών βρίσκονταν σε χαμηλό 17 ετών, στο 14,56%.
Όμως, οι επικαιροποιήσεις αυτού του μήνα τοποθετούν το ποσοστό αυτό στο 15,89%, το δεύτερο υψηλότερο των τελευταίων έξι ετών. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μείωση των εκτιμήσεων για τις κινεζικές εισαγωγές σιταριού τους τελευταίους τρεις μήνες.
Στα τέλη της περασμένης δεκαετίας, η παγκόσμια SU του σιταριού μεταξύ των μεγάλων εξαγωγέων ξεπερνούσε κατά μέσο όρο το 18%, οπότε ο στόχος για το 2024-25 εξακολουθεί να είναι κάτω από τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.
Ωστόσο, το USDA έχει προβλέψει ότι η παγκόσμια SU σίτου θα φτάνει σε χαμηλά επίπεδα δεκαετίας και πλέον κάθε χρόνο εδώ και τουλάχιστον τρία χρόνια, για να συνεχίσει να ανεβαίνει όσο προχωρούν οι περιόδους εμπορίας.
Όπως έχει διαμορφωθεί, το 14,74% για το 2020-21 παραμένει το χαμηλότερο ποσοστό από το 2007-08, οπότε αυτό είναι το σημείο αναφοράς που πρέπει να έχουμε κατά νου ενόψει του 2025-26.
Οι παράγοντες Ρωσία και Ουκρανία
Ο ακόλουθος του USDA στο Κίεβο την περασμένη εβδομάδα προσδιόρισε τη συγκομιδή σιταριού στην Ουκρανία για το 2025-26 σε 17,9 εκατομμύρια μετρικούς τόνους, που αποτελεί χαμηλό 13 ετών και μείωση 23% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Τα εδάφη ήταν εξαιρετικά ξηρά κατά τη διάρκεια της περιόδου σποράς και η αποδοτικότητα είναι κακή, μειώνοντας τη στρεμματική έκταση.
Οι ρωσικοί οργανισμοί προβλέπουν επί του παρόντος τη συγκομιδή 2025-26 μεταξύ 79,7 και 82,5 εκατομμυρίων τόνων, εκ των οποίων οι τελευταίοι είναι παρόμοιοι με τους αντίστοιχους τόνους πριν από ένα χρόνο.
Οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες από εδώ και πέρα θα μπορούσαν να ανυψώσουν τις σοδειές και στις δύο χώρες και να αμβλύνουν τις ανησυχίες, αλλά τα πρώτα στοιχεία δικαιολογούν τη σημείωση, ειδικά καθώς ο ακόλουθος βλέπει τις εξαγωγές σιταριού της Ουκρανίας το 2025-26 σε λιγότερο από το μισό του όγκου ρεκόρ.
Το εμπόριο της Μαύρης Θάλασσας απειλείται από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, παρεμποδίζοντας κυρίως τις ουκρανικές εξαγωγές και τελικά την παραγωγή.
Οι ρωσικές εξαγωγές τροφίμων και λιπασμάτων δεν υπόκεινται άμεσα στις δυτικές κυρώσεις, αλλά η Μόσχα λέει ότι τα μέτρα πρέπει να αρθούν κατά των ρωσικών εταιρειών που εμπλέκονται με αυτές τις αποστολές, εάν πρόκειται να συνεργαστεί σε μια συμφωνία για τη θαλάσσια ασφάλεια.
Τα στοιχεία δεν υποστηρίζουν μεγάλη παρεμπόδιση των αποστολών σιταριού, όπως ισχυρίζεται το Κρεμλίνο. Οι εξαιρετικές καλλιέργειες επέτρεψαν στους Ρώσους εξαγωγείς σιταριού να σημειώσουν τις μεγαλύτερες ποσότητες που είχαν ποτέ τις περιόδους εμπορίας 2022-23 και 2023-24.
Επιπλέον, τα τμήματα της σοδειάς που εξήχθησαν ήταν επίσης ρεκόρ σε αυτά τα έτη, θολώνοντας περαιτέρω το επιχείρημα της Μόσχας.
Η περσινή μικρότερη ρωσική σοδειά θα μειώσει τις εξαγωγές σιταριού του 2024-25 σε χαμηλά επίπεδα τριών ετών, αλλά το ποσοστό της σοδειάς που θα εξαχθεί θα παραμείνει αυξημένο, δεδομένου ότι τα ρωσικά σιτηρά έχουν τιμολογηθεί πολύ χαμηλότερα από τον ανταγωνισμό.
Ελπιδοφόρες συνομιλίες για μια πιθανή κατάπαυση του πυρός μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας ήταν σε εξέλιξη την Τρίτη 22/4 (οι οποίες ωστόσο διακόπηκαν την Τετάρτη) αν και οποιαδήποτε επίλυση της σύγκρουσης τώρα θα έχει μικρή επίδραση στα σενάρια παραγωγής σιταριού 2025-26, καθώς το μεγαλύτερο μέρος της εν λόγω καλλιέργειας έχει ήδη φυτευτεί.
Στον υπόλοιπο κόσμο …
Οι φυτεύσεις σιταριού στις ΗΠΑ το 2025-26 αναμένεται να μειωθούν κατά 1,6% σε σχέση με το έτος, συμπεριλαμβανομένης μιας χαμηλής έκτασης 55 ετών για την ανοιξιάτικη ποικιλία με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες. Το χειμερινό σιτάρι των ΗΠΑ από την Κυριακή ήταν σε ελαφρώς χειρότερη κατάσταση από ό,τι πριν από ένα χρόνο.
Η συγκομιδή σιταριού της Αργεντινής το 2025-26 θα μπορούσε να είναι ρεκόρ, εάν η προσωρινή μείωση του φόρου εξαγωγής παραταθεί πέραν του Ιουνίου, καθιστώντας τη φύτευση του σιταριού πιο ελκυστική για τους αγρότες.
Οι αγρότες στον Καναδά σχεδιάζουν να αυξήσουν την έκταση σιταριού 2025-26 σε σχέση με το έτος, ενώ η ξηρασία σε τμήματα της Αυστραλίας θα μπορούσε να μειώσει την επερχόμενη σοδειά της κατά 16% σε σχέση με πέρυσι. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι αποδόσεις μαλακού σιταριού αναμένεται να αυξηθούν κατά 8% σε σχέση με πέρυσι.
Μαζί, η Αργεντινή, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιπροσωπεύουν περίπου το 54% των παγκόσμιων εξαγωγών σιταριού, γι' αυτό και θα δικαιολογήσουν επίσης την προσοχή στις 12 Μαΐου, όταν το USDA αποκαλύψει τις αρχικές του προβλέψεις για το 2025-26.
