Όπως επισήμανε, την Παρασκευή μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο ημερίδας για την πυρηνική ενέργεια, ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, η Ελλάδα έχει πλέον περάσει από τη θέση του καθαρού εισαγωγέα σε εκείνη του σημαντικού εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας, μεταβάλλοντας ουσιαστικά τον ρόλο της στην περιφερειακή αγορά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Μάιος, κατά τον οποίο οι ροές προς τη Βουλγαρία κυριάρχησαν σχεδόν σε όλη τη διάρκεια του μήνα, με τις εξαγωγές να καταγράφονται στις περισσότερες ώρες λειτουργίας της αγοράς.

Κατά τον ίδιο, το φαινόμενο αυτό δεν αποτυπώνει μόνο την επάρκεια της εγχώριας παραγωγής, αλλά λειτουργεί και ως ασπίδα απέναντι στις αυξημένες τιμές που επικρατούν σε γειτονικές χώρες. Οι διασυνδέσεις αξιοποιούνται σε μεγάλο βαθμό για τη διοχέτευση της πλεονάζουσας παραγωγής, μειώνοντας παράλληλα τον κίνδυνο εισαγωγής ακριβότερης ηλεκτρικής ενέργειας από τις γειτονικές αγορές.

Ο υφυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα και στη συνολική αλλαγή του ενεργειακού ισοζυγίου της χώρας. Υπενθύμισε ότι πριν από λίγα χρόνια η Ελλάδα κάλυπτε σημαντικό μέρος των αναγκών της μέσω εισαγωγών, ενώ σήμερα συγκαταλέγεται στις ισχυρότερες εξαγωγικές δυνάμεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του ηλεκτρισμού. Παράλληλα, απέρριψε τα σενάρια σύμφωνα με τα οποία γειτονικές χώρες αξιοποιούν τη φθηνή ελληνική ενέργεια για να την επανεξάγουν σε υψηλότερες τιμές, σημειώνοντας ότι τα διαθέσιμα δεδομένα καταδεικνύουν σταθερά χαμηλότερο κόστος στην ελληνική αγορά.

Ευνοϊκότερη αφετηρία στις τιμές

Η αυξημένη εξαγωγική δραστηριότητα συνοδεύεται από ένα πιο θετικό περιβάλλον και στο μέτωπο των χονδρεμπορικών τιμών. Η ελληνική αγορά κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, γεγονός που δημιουργεί καλύτερες προϋποθέσεις ενόψει των θερινών μηνών.

Τα στοιχεία του Μαΐου επιβεβαιώνουν αυτή την τάση, καθώς η μέση τιμή στην Ελλάδα διαμορφώθηκε αισθητά χαμηλότερα από εκείνη που καταγράφηκε σε αγορές όπως της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα του εγχώριου ενεργειακού συστήματος.

Οι πυλώνες στήριξης

Σύμφωνα με την εκτίμηση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τρεις βασικοί παράγοντες περιορίζουν την πιθανότητα εμφάνισης ακραίων διακυμάνσεων στις τιμές.

Πρώτος είναι τα αυξημένα υδάτινα αποθέματα στα υδροηλεκτρικά έργα. Τα φράγματα εισέρχονται στη θερινή περίοδο με υψηλή πληρότητα, παρέχοντας πολύτιμη ευελιξία κατά τις περιόδους αυξημένης ζήτησης.

Δεύτερος παράγοντας αποτελεί η ανάπτυξη των υποδομών αποθήκευσης ενέργειας. Οι πρώτες μονάδες μπαταριών που έχουν τεθεί σε λειτουργία ενισχύουν την κάλυψη των αναγκών στις ώρες αιχμής, ενώ νέα έργα αναμένεται να προστεθούν το επόμενο διάστημα. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα περιορίσει περαιτέρω την εξάρτηση από ακριβότερες μονάδες φυσικού αερίου, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες.

Τρίτο στήριγμα είναι η συνεχής διεύρυνση της συμμετοχής των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα. Η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ έχει αυξηθεί σε σχέση με πέρυσι, με αποτέλεσμα η πρόσθετη παραγωγή να υπερκαλύπτει την άνοδο της ζήτησης. Η τάση αυτή εξακολουθεί να ασκεί πιέσεις αποκλιμάκωσης στις τιμές, κυρίως κατά τις μεσημβρινές ώρες, όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο.

Δεν διαβλέπει νέα ενεργειακή κρίση

Αναφερόμενος στις ανησυχίες που προκάλεσε η κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή, ο κ. Τσάφος υποστήριξε ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν επαληθευθεί τα σενάρια που προέβλεπαν απότομη εκτίναξη των τιμών ή ανάγκη λήψης έκτακτων μέτρων στήριξης.

Παρότι εμφανίστηκε συγκρατημένος για την πορεία των επόμενων μηνών, τόνισε ότι η αγορά ενέργειας εξακολουθεί να επηρεάζεται από παράγοντες όπως οι διεθνείς τιμές φυσικού αερίου και οι γεωπολιτικές εξελίξεις. Εκτίμησε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον περισσότερα μέσα διαχείρισης κινδύνων σε σχέση με το παρελθόν, χάρη στην περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, τα αυξημένα υδροηλεκτρικά αποθέματα, τις νέες δυνατότητες αποθήκευσης και την ενισχυμένη εξαγωγική της παρουσία.

«Όχι» σε φόρο υπερκερδών στα διυλιστήρια

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο επιβολής φόρου υπερκερδών στα διυλιστήρια, ο υφυπουργός ξεκαθάρισε ότι δεν βρίσκεται στην ατζέντα της κυβέρνησης.

Όπως υπογράμμισε, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, βασική προτεραιότητα παραμένει η αδιάλειπτη τροφοδοσία της αγοράς με καύσιμα και η διατήρηση της ομαλής λειτουργίας της εφοδιαστικής αλυσίδας.