Κατά την ομιλία του στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα», το οποίο διοργανώνεται από την εφημερίδα «Το Βήμα», ο κ. Στουρνάρας τόνισε την ανάγκη να ξεκινήσει ένας νέος κύκλος επενδύσεων στις μητροπολιτικές υποδομές, παράλληλα με την υιοθέτηση μέτρων που θα αυξήσουν την προσφορά κατοικιών. Ως επόμενο στόχο έθεσε τη μετάβαση σε ένα παραγωγικότερο και περισσότερο καινοτόμο οικονομικό μοντέλο, στο οποίο θα έχουν μεγαλύτερο ρόλο η τεχνολογία και οι δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Όπως ανέφερε, η οικονομική ανάπτυξη της Αθήνας δημιουργεί ταυτόχρονα και αυξημένες ανάγκες. Η συγκέντρωση πληθυσμού, επιχειρηματικής δραστηριότητας, επενδύσεων και εκατομμυρίων επισκεπτών ενισχύει τη ζήτηση για κατοικίες, μετακινήσεις, ενέργεια και διαθέσιμο δημόσιο χώρο.

Η ακριβή κατοικία ως οικονομική πρόκληση

Ιδιαίτερη έμφαση στην παρέμβαση του διοικητή της ΤτΕ δόθηκε στην αγορά ακινήτων. Το 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων στην Αθήνα αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 6,6%, ενώ κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026 η ετήσια αύξηση έφτασε το 5%.

Η συγκεκριμένη άνοδος συνδέεται με την εισροή κεφαλαίων και την ενισχυμένη ζήτηση, ταυτόχρονα όμως επιβαρύνει περαιτέρω το ζήτημα της οικονομικά προσιτής στέγασης, ιδίως για τους νέους και τα νοικοκυριά χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Ο κ. Στουρνάρας συνέδεσε άμεσα το κόστος στέγασης με τη λειτουργία της οικονομίας. Όταν οι δαπάνες για κατοικία αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τα εισοδήματα, περιορίζεται η γεωγραφική κινητικότητα των εργαζομένων και γίνεται δυσκολότερο για τις επιχειρήσεις να προσελκύσουν και να διατηρήσουν το απαραίτητο προσωπικό.

Παράλληλα, αυξάνεται το γενικό κόστος διαβίωσης σε μια πόλη που θέλει να προσελκύσει ανθρώπινο δυναμικό και επιχειρήσεις με υψηλή προστιθέμενη αξία. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών θα πρέπει να αποτελέσει βασικό άξονα της οικονομικής πολιτικής.

Το οικονομικό κόστος της κυκλοφοριακής συμφόρησης

Αντίστοιχες επιβαρύνσεις προκαλεί και το κυκλοφοριακό πρόβλημα, το οποίο ο κ. Στουρνάρας ανέδειξε ως χαρακτηριστική περίπτωση του οικονομικού κόστους που δημιουργεί η μητροπολιτική συμφόρηση.

Οι πολλές ώρες που απαιτούνται για τις καθημερινές μετακινήσεις περιορίζουν τον διαθέσιμο παραγωγικό χρόνο, αυξάνουν τις δαπάνες μεταφοράς εργαζομένων και αγαθών και επιβαρύνουν τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Παράλληλα, οδηγούν σε μεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας και αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση, μειώνοντας συνολικά την ελκυστικότητα της πόλης.

Στην αντιμετώπιση του προβλήματος μπορούν να συμβάλουν η επέκταση και ο εκσυγχρονισμός του μετρό, η καλύτερη αξιοποίηση του προαστιακού σιδηροδρόμου και η συνολική αναβάθμιση των δημόσιων συγκοινωνιών.

Ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ακόμη την ανάγκη για επενδύσεις σε ψηφιακές και ενεργειακές υποδομές, στα δίκτυα ύδρευσης και διαχείρισης αποβλήτων, στα αντιπλημμυρικά έργα, αλλά και στην ενίσχυση του αστικού πρασίνου. Η κλιματική αλλαγή καθιστά ορισμένες από αυτές τις επενδύσεις ακόμη πιο επιτακτικές.

«Οι υποδομές, επομένως, δεν πρέπει απλώς να ακολουθούν την ανάπτυξη της πόλης· πρέπει να σχεδιάζονται έγκαιρα ώστε να την υποστηρίζουν και να την κατευθύνουν», τόνισε.

Η Αττική συγκεντρώνει σχεδόν το ήμισυ της οικονομικής δραστηριότητας

Η ανάγκη για αυτές τις παρεμβάσεις γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν ληφθεί υπόψη το οικονομικό μέγεθος της Αττικής. Όπως ανέφερε ο κ. Στουρνάρας, επικαλούμενος στοιχεία των Περιφερειακών Λογαριασμών της ΕΛΣΤΑΤ, η περιφέρεια:

• Παράγει σχεδόν το ήμισυ της Ακαθάριστης Προστιθέμενης Αξίας της χώρας.
• Καταγράφει το υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, το οποίο διαμορφώνεται σε σχεδόν 30.000 ευρώ, έναντι 21.000 ευρώ σε πανελλαδικό επίπεδο.
• Συγκεντρώνει περίπου το ένα τρίτο των ακαθάριστων εθνικών επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου.
• Αντιπροσωπεύει σχεδόν το 40% της συνολικής απασχόλησης.

Η συγκέντρωση επιχειρήσεων, εργαζομένων, πανεπιστημίων και χρηματοπιστωτικών οργανισμών δημιουργεί οικονομίες κλίμακας, ενισχύει τη διάδοση της γνώσης και συμβάλλει στην ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων.

Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει τον υψηλό βαθμό συγκέντρωσης της ελληνικής οικονομίας στην πρωτεύουσα, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω διεύρυνση των περιφερειακών ανισοτήτων, εάν τα αναπτυξιακά οφέλη δεν διαχυθούν γεωγραφικά.

Η τουριστική ανάπτυξη αυξάνει τις απαιτήσεις

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη δυναμική του τουρισμού. Το 2025 η Αττική αποτέλεσε την περιφέρεια με τη μεγαλύτερη τουριστική επισκεψιμότητα στην Ελλάδα. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 125,3% σε σύγκριση με το 2019, ενώ ο αριθμός των επισκέψεων ενισχύθηκε κατά 63,8%.

Το ποσοστό της Αττικής στις συνολικές ταξιδιωτικές εισπράξεις της χώρας αυξήθηκε από 14,7% το 2019 σε 25,8% το 2025. Αντίστοιχα, το μερίδιό της στις επισκέψεις αυξήθηκε από 16,2% σε 23,2%.

Η Αθήνα έχει πλέον καθιερωθεί ως ανεξάρτητος διεθνής τουριστικός προορισμός, με θετικές επιπτώσεις στους κλάδους των ξενοδοχείων, της εστίασης, του εμπορίου, των μεταφορών και του πολιτισμού. Ωστόσο, η διαρκής αύξηση των επισκεπτών δημιουργεί παράλληλα μεγαλύτερες απαιτήσεις για τις υποδομές και τον διαθέσιμο χώρο της πόλης.

Το επόμενο αναπτυξιακό βήμα πέρα από τον τουρισμό και τα ακίνητα

Κατά τον κ. Στουρνάρα, η διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής της Αθήνας προϋποθέτει τη διεύρυνση της παραγωγικής της βάσης.

Το επόμενο στάδιο θα πρέπει να είναι η μετάβαση από ένα μοντέλο ανάπτυξης που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό και την αγορά ακινήτων σε ένα περισσότερο καινοτόμο μητροπολιτικό πρότυπο. Σε αυτό θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην τεχνολογία, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, τις υποδομές και τις εξωστρεφείς δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας.

Στην ίδια κατεύθυνση εντάσσονται η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ πανεπιστημίων, έρευνας και παραγωγής, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού και η προσέλκυση νέου ανθρώπινου κεφαλαίου. Παράλληλα, απαιτούνται πιο αποτελεσματικοί θεσμοί, ταχύτερη απονομή δικαιοσύνης, απλούστερες διοικητικές διαδικασίες, ισχυρότερος ανταγωνισμός και ένα σταθερότερο επιχειρηματικό περιβάλλον.

Η ανάπτυξη της Αθήνας να διαχυθεί στην περιφέρεια

Σύμφωνα με τον διοικητή της ΤτΕ, η οικονομική ισχύς της πρωτεύουσας θα πρέπει να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης και για την υπόλοιπη χώρα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσα από ισχυρότερες διαπεριφερειακές αλυσίδες αξίας και μέσω της αύξησης της ζήτησης για προϊόντα και υπηρεσίες που παράγονται στην περιφέρεια.

Καθοριστικής σημασίας είναι επίσης η διάχυση της τεχνολογίας και της γνώσης, η βελτίωση της πρόσβασης των επιχειρήσεων της περιφέρειας στη χρηματοδότηση και στις διεθνείς αγορές, καθώς και η ενίσχυση της φυσικής και ψηφιακής διασύνδεσής τους με την Αθήνα.

Συνδέοντας τις ανάγκες της σύγχρονης οικονομίας με τα διδάγματα της αρχαίας Αθήνας, ο κ. Στουρνάρας ανέδειξε ως διαχρονικά στοιχεία επιτυχίας τους αποτελεσματικούς θεσμούς, την εμπιστοσύνη, τις επενδύσεις, τη γνώση και την εξωστρέφεια. Η αξιοποίηση αυτών των αρχών στη σημερινή εποχή μπορεί να επιτρέψει στην πρωτεύουσα να λειτουργήσει ως καταλύτης για την παραγωγική αναβάθμιση του συνόλου της ελληνικής οικονομίας.