Το μνημόνιο μπορεί, όπως φαίνεται, να μην παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, φέρνει, όμως, ενδοκυβερνητικές τριβές. Και αναμφίβολα η δήλωση του υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο ήταν ουσιαστικά «αναπόφευκτο», δεν άρεσε στο εσωτερικό της ΝΔ.
Ενδεικτικά, οι δημόσιες τοποθετήσεις του Δημήτρη Καλογερόπουλου και του Δημήτρη Καιρίδη φέρνουν στο προσκήνιο ένα ερώτημα που η κυβέρνηση καλείται πλέον να αντιμετωπίσει και εντός της κοινοβουλευτικής της ομάδας: ακόμη κι αν το μνημόνιο θεωρείται άκυρο σε Ελλάδα και ΕΕ, πώς αποτιμάται πολιτικά η ενίσχυση της τουρκικής επιρροής στη Λιβύη;
Το κλίμα αποτυπώθηκε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στις δηλώσεις του βουλευτή της ΝΔ Δημήτρη Καλογερόπουλου. «Τον ήπιαμε», είπε σε τηλεοπτική συνέντευξη, σχολιάζοντας τις εξελίξεις, για να προσθέσει ότι «καθόμασταν και περιμέναμε για συγκεκριμένα πράγματα». Παράλληλα, άφησε αιχμές για αστοχίες στους χειρισμούς της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, σημειώνοντας ότι η κατάσταση έχει φτάσει στο σημείο «ο Τούρκος [να] ζητάει έγγραφη ενημέρωση».
Η διατύπωση προκάλεσε αντιδράσεις και ο βουλευτής επανήλθε, χαρακτηρίζοντάς την «ατυχή». Στη διευκρινιστική του δήλωση υπογράμμισε ότι το μνημόνιο δεν παράγει έννομα αποτελέσματα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και υπερασπίστηκε τη στρατηγική της κυβέρνησης, επικαλούμενος τις διεθνείς συμμαχίες και τη συμφωνία οριοθέτησης ΑΟΖ με την Αίγυπτο. Η αναδίπλωση περιόρισε τη ρητορική ένταση, δεν εξαφάνισε όμως τα ερωτήματα που είχε θέσει η αρχική του παρέμβαση.
Καιρίδης: «Άκυρο ήταν και άκυρο είναι, αλλά πολιτικά είναι μια ήττα»
Ακόμη πιο βαρύνουσα είναι η παρέμβαση του Δημήτρη Καιρίδη, κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της ΝΔ, ο οποίος διατύπωσε με σαφήνεια τη διάκριση ανάμεσα στη νομική ισχύ του μνημονίου και τις πολιτικές συνέπειες της εξέλιξης.
«Νομικά δεν παίζει κάποιο ρόλο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Άκυρο ήταν, και άκυρο είναι. Πολιτικά είναι μια ήττα για εμάς», δήλωσε στον Real FM.
Ο κ. Καιρίδης εστίασε στη μετατόπιση της ανατολικής Λιβύης, εκτιμώντας ότι ο Χαφτάρ φαίνεται να επιλέγει το τουρκικό στρατόπεδο. «Είναι μια δυσάρεστη, κακή εξέλιξη», σημείωσε, ζητώντας ουσιαστικά επανεξέταση των ελληνικών χειρισμών στην περιοχή και επισημαίνοντας την ουδέτερη στάση των ΗΠΑ.
Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή προέρχεται από στέλεχος με θεσμικό ρόλο στην κοινοβουλευτική λειτουργία της ΝΔ και όχι από βουλευτή που βρίσκεται εκτός του στενού κομματικού πυρήνα. Η κριτική του δεν αμφισβητεί τη νομική θέση της Ελλάδας· αναδεικνύει, όμως, το χάσμα ανάμεσα στη νομική ακυρότητα μιας συμφωνίας και στην πολιτική δυνατότητα της Τουρκίας να διευρύνει την επιρροή της.
Το Μαξίμου απαντά: «Δεν μιλάμε με όρους ήττας»
Η κυβερνητική αντίδραση ήρθε από τον Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος επιχείρησε να βάλει όρια στη δημόσια συζήτηση για το κόστος των εξελίξεων. «Η εξωτερική πολιτική δεν πρέπει να αναλύεται με γηπεδικούς όρους», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όποιος μιλά για ήττα κινδυνεύει, έστω και άθελά του, να νομιμοποιήσει πολιτικά μια παράνομη πράξη.
Η απάντηση αποτυπώνει τη διαφορετική προσέγγιση κυβέρνησης και βουλευτών: το Μέγαρο Μαξίμου επιμένει στη νομική ακυρότητα του μνημονίου, ενώ οι δύο βουλευτές θέτουν στο επίκεντρο την αποτελεσματικότητα της ελληνικής στρατηγικής και τις περιφερειακές ισορροπίες.
Η επίσημη θέση του υπουργείου Εξωτερικών είναι σαφής: η απόφαση της λιβυκής Βουλής δεν μεταβάλλει τον παράνομο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, ενώ η Ελλάδα δηλώνει ότι θα αξιοποιήσει τις διεθνείς συμμαχίες της για να προστατεύσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Το ΠΑΣΟΚ πιέζει για κυρώσεις και καταγγέλλει κυβερνητική... μοιρολατρεία
Σε κάθε περίπτωση το πολιτικό διακύβευμα για τη ΝΔ δεν περιορίζεται, επομένως, στην αντιπαράθεση με τα κόμματα της αντιπολίτευσης, η οποία βέβαια θα συνεχίσει να πιέζει.
Ιδιαίτερα το ΠΑΣΟΚ επιμένει πως η Ελλάδα δεν πρέπει να αρκεστεί στις δηλώσεις της ΕΕ που απορρίπτουν το μνημόνιο, αλλά να διεκδικήσει κυρώσεις. Δημήτρης Μάντζος και Κώστας Τσουκαλάς έκαναν τις σχετικές δηλώσεις, ενώ και ο Παύλος Γερουλάνος σχολίασε αιχμηρά τις δηλώσεις Γεραπετρίτη, λέγοντας πως η κυβέρνηση αποδέχεται μοιρολατρικά τη μοίρα της.
